Cách đây tròn 20 năm, ngày 31/5/2006, Việt Nam và Hoa Kỳ ký chính thức thỏa thuận song phương về việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Thứ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) Lương Văn Tự - Trưởng đoàn đàm phán của Việt Nam gia nhập WTO và Phó Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Karan Bhatia thay mặt Chính phủ hai nước ký thỏa thuận kết thúc đàm phán song phương về việc Việt Nam gia nhập WTO.
Hoa Kỳ là đối tác cuối cùng kết thúc đàm phán trong tổng số 28 thành viên WTO có yêu cầu đàm phán song phương với Việt Nam về tiếp cận thị trường.
Mở ra thời kỳ mới cho Việt Nam hội nhập kinh tế thương mại toàn cầu
Việc kết thúc đàm phán với Hoa Kỳ có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu việc Việt Nam hoàn tất quá trình đàm phán song phương về gia nhập WTO. Cùng với việc hoàn tất các phiên đàm phán đa phương, đến ngày 07/11/2006, Việt Nam chính thức ký kết gia nhập, trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại lớn nhất thế giới.
Đây là cuộc đàm phán đa phương và song phương lâu dài, toàn diện trong lịch sử đàm phán thương mại quốc tế của Việt Nam. Cuộc đàm phán kéo dài 11 năm với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đoàn đàm phán chuyên nghiệp với hơn 60 người đại diện cho tất cả các bộ, ngành, trải qua hơn 200 phiên đàm phán song phương và đa phương đã kết thúc thành công.
Thành công của cuộc đàm phán và ký kết đã mở ra thời kỳ mới cho hội nhập kinh tế nước ta vào nền kinh tế thương mại toàn cầu.
Những nỗ lực trong việc mở cửa nền kinh tế, cải cách thể chế và tăng cường hợp tác quốc tế đã mang lại cho Việt Nam không chỉ sự tăng trưởng vượt bậc về thương mại mà còn giúp thu hút nguồn đầu tư nước ngoài lớn, góp phần làm thay đổi diện mạo nền kinh tế Việt Nam, giúp Việt Nam có vị thế vững chắc trong khu vực và trên toàn cầu.
Thông tin tại buổi gặp mặt kỷ niệm 20 năm Việt Nam - Hoa Kỳ ký thỏa thuận song phương về việc Việt Nam gia nhập WTO và Việt Nam ký kết gia nhập WTO (2006-2026) được tổ chức tại Hà Nội sáng 31/5/2026 cho biết, sau 20 năm gia nhập WTO, từ nền kinh tế xếp thứ 61 trên thế giới năm 2006, Việt Nam đã tiến lên xếp thứ 33 vào năm 2025.
Việt Nam đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ từ một nền kinh tế bị bao vây, cấm vận trở thành một trong những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Năm 2006, Việt Nam thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) lần đầu tiên vượt 10 tỷ USD thì đến cuối năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký lũy kế lên đến 542 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2006 xấp xỉ đạt 40 tỷ USD thì đến năm 2025 đạt hơn 930 tỷ USD. Quy mô tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam năm 2006 chỉ đạt 60 tỷ USD thì đến năm 2025 GDP đạt 514 tỷ USD. So sánh GDP bình quân đầu người năm 2006 chỉ là 730 USD thì năm 2025, GDP bình quân đầu người của nước ta đạt trên 5027 USD.
Việt Nam thuộc nhóm nước có thu nhập trung bình cao so với thế giới. Việt Nam đã mở rộng đối tác thương mại trên toàn thế giới. Đến năm 2026, Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với các cường quốc hàng đầu như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Anh, Pháp và nhiều quốc gia khác.
Gia nhập WTO là cơ sở quan trọng để mở ra các khuôn khổ hội nhập khác. Việt Nam hiện có mạng lưới Hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp, trong đó có những FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA,... tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận hầu hết các thị trường lớn trên thế giới. Việt Nam đã sửa đổi trên 100 luật, chuyển từ nền kinh tế kế hoạch sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa gia nhập WTO đã thúc đẩy quá trình cải cách mạnh mẽ trong hệ thống pháp lý và thể chế kinh tế của Việt Nam. Chính phủ đã nỗ lực sửa đổi, hoàn thiện nhiều quy định pháp luật về đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong nước và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Những cải cách này giúp nâng cao tính minh bạch trong quản lý kinh tế, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tiền đề quan trọng cho rất nhiều thành tựu của đất nước
Phát biểu tại buổi gặp mặt, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân trân trọng cảm ơn sự đóng góp của mỗi thành viên Đoàn đàm phán của Việt Nam gia nhập WTO.
Thứ trưởng cho biết: Chủ trương nhất quán, xuyên suốt của Đảng, Nhà nước ta là tăng cường hội nhập, trong đó việc gia nhập WTO đã tạo tiền đề quan trọng cho đến nay chúng ta đạt được rất nhiều thành tựu nổi bật. Trong bối cảnh hiện nay với những khó khăn, thách thức mới, chúng ta tiếp tục duy trì chủ trương hội nhập đa phương. Bên cạnh đó, chúng ta tăng cường mở rộng, ký kết nhiều FTA với các đối tác, nhất là các FTA thế hệ mới.
"Thế hệ cán bộ trẻ của Bộ Công Thương sẽ tiếp tục kế thừa thành tựu của các thế hệ đi trước, đồng thời cố gắng nỗ lực trên tinh thần quyết thắng để đảm bảo góp phần đạt được những mục tiêu cao nhất đặt ra về mở rộng hội nhập, mang lại thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp Việt Nam", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chia sẻ.
Nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) Lương Văn Tự - Trưởng đoàn đàm phán của Việt Nam gia nhập WTO chia sẻ: Có được cột mốc gia nhập WTO cách đây 20 năm là nhờ đường lối lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, thống nhất của Đảng, Nhà nước; sự quyết tâm vào cuộc của Chính phủ và các Bộ, ngành được giao trọng trách như: Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương), Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũ (nay là Bộ Tài chính)... cùng các Bộ, ngành liên quan khác như: Văn phòng Chính phủ, Bộ Ngoại giao, Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại Liên Hợp quốc và các tổ chức quốc tế cùng sự đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, các cơ quan báo chí truyền thông trong nước và quốc tế. Trong đó đặc biệt là sự nỗ lực, đóng góp rất quan trọng của tất các các thành viên Đoàn đàm phán trong suốt quá trình đàm phán kéo dài 11 năm.
"Sau 20 năm, chúng ta có thể thấy sự thay da đổi thịt, sự phát triển mạnh mẽ của đất nước, đời sống của Nhân dân được nâng lên và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế nâng cao", Nguyên Thứ trưởng Lương Văn Tự nhấn mạnh.
Tại buổi gặp mặt, đại diện thành viên Đoàn đàm phán của Việt Nam gia nhập WTO chia sẻ về ý nghĩa của việc ký kết thỏa thuận song phương với Hoa Kỳ về việc Việt Nam gia nhập WTO và việc chính thức ký kết gia nhập WTO; những kỷ niệm cũng như khó khăn, thách thức trong quá trình tiến hành các phiên đàm phán với đối tác.
Sau 20 năm gia nhập WTO, Việt Nam đã trải qua một hành trình đầy biến động nhưng cũng đạt được những thành tựu đáng tự hào. Đất nước ta đang bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hướng tới những mục tiêu cao cả của dân tộc kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và 100 năm thành lập nước.