Theo báo cáo của Cục Quản lý thị trường - Bộ Công Thương, trong quý III năm nay, thị trường trong nước sôi động vào các dịp Quốc khánh 2/9, khai giảng năm học mới, Tết Trung thu và nhiều lễ hội được tổ chức tại các địa phương. Với các chương trình khuyến mại của các doanh nghiệp, các hội chợ hàng tiêu dùng được tổ chức trên khắp mọi miền cả nước cùng sự tham gia, hưởng ứng mạnh mẽ của người dân, mức tiêu thụ các mặt hàng tiêu dùng tăng mạnh từ 15%- 20%. Nhưng đi cùng với đó là tình trạng buôn lậu, hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại cũng gia tăng. Trong quý III, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra 36.061 vụ, xử lý 21.730 vụ vi phạm (trong đó có 3.256 vụ buôn bán hàng lậu, hàng cấm; 2.305 vụ hàng giả, hàng kém chất lượng; 12.014 vụ kinh doanh trái phép và 4.155 vụ vi phạm trong lĩnh vực giá) với số tiền thu trên 71 tỷ đồng (trong đó vi phạm hành chính 47,85 tỷ; tiền bán hàng tịch thu là 22,09 tỷ, truy thu thuế 1,456 tỷ đồng). Lực lượng quản lý thị trường đã xử lý 4.155 vụ vi phạm về giá với số thu phạt gần 4,31 tỷ đồng. 

Qua các vụ xử phạt cho thấy, tại các tỉnh biên giới Tây Nam, miền Đông Nam Bộ, việc nhập lậu hàng hoá tích trữ cho các tháng cuối năm có chiều hướng tăng trở lại. Thời điểm này cũng đang là mùa nước nổi nên việc buôn lậu bằng đường thủy tăng mạnh, tập trung chủ yếu tại huyện Đức Hoà và Đức Huệ (tỉnh Long An); khu vực 3 xã cánh Tây huyện Trảng Bảng; xã Tiên Thuận, xã An Thạnh thuộc huyện Bến Cầu (tỉnh Tây Ninh); huyện Tịnh Biên huyện Châu Đốc (tỉnh An Giang)… Mặt hàng nhập lậu phần lớn có xuất xứ từ Thái Lan, Trung Quốc, chủ yếu là thuốc lá, rượu ngoại và nhiều loại hàng hóa khác có nhu cầu cao tại thị trường trong nước. Hàng hoá được xé lẻ, vận chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau, vận chuyển với tốc độ cao rồi toả về các trung tâm huyện thị, về TP. HCM tiêu thụ. Tại các tỉnh miền Trung, buôn lậu cũng diễn biến khá phức tạp, gia tăng về số vụ, số lượng có giá trị, nhất là tuyến quốc lộ 1A, quốc lộ 9. Phương thức hoạt động của các đối tượng ngày càng liều lĩnh, kể cả việc đối phó với cơ quan thực thi pháp luật. Điển hình là ngày 19/8/2011, Đội Quản lý thị trường cơ động (Bình Định) phối hợp cơ quan chức năng kiểm tra xe ô tô BKS 54L-9910 và romooc 53R-0070, phát hiện lô hàng vi phạm về nhãn hàng hóa và hóa đơn chứng từ, trị giá trên 3 tỷ đồng; người điều khiển phương tiện cũng là chủ hàng đã có thái độ chống đối, không hợp tác làm việc, thách thức chống đối các cơ quan chức năng. Tại các tỉnh phía Bắc, việc hợp thức hoá hàng lậu bằng hoá đơn bán hàng thông thường (các đối tượng phát hành hoá đơn đã ghi đủ số lượng, chủng loại hàng hoá, riêng giá hàng hoá ghi rất thấp so với giá thực tế) và hoạt động vận chuyển gia cầm giống nhập khẩu tăng đáng kể, nhất là khu vực đường mòn Bãi Gianh, Đồng Đăng – Cao Lộc thuộc tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Quảng Ninh. Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển hàng lậu trên tuyến quốc lộ 1B bằng xe tải và trên tuyến đường sắt Đồng Đăng – Hà Nội diễn biến phức tạp từ nửa đầu tháng 9 tới nay. Tại tuyến biên giới phía Bắc, điều đáng lo ngại là lợi dụng chính sách ưu đãi cho dân cư vùng biên, các đầu nậu đã vận chuyển hàng hoá trốn thuế qua biên giới. Hàng hoá chủ yếu thuộc nhóm có thuế suất cao, như: hàng điện tử, điện lạnh, hàng gia dụng... 

Theo nhận định của Cục Quản lý thị trường - Bộ Công Thương, đã thành quy luật, cứ vào những tháng cuối năm và chuẩn bị đón Tết Nguyên đán, khi hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra hết sức sôi động thì cũng là dịp để những kẻ hám lời đẩy giá hàng lên cao, buôn lậu diễn biến phức tạp và gia tăng, thị trường ồ ạt hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ… gây thiệt hại người tiêu dùng. Theo đó, các thủ đoạn buôn lậu, làm hàng giả và gian lận thương mại, hiện tượng đầu cơ găm hàng ngày càng tinh vi. Các đối tượng sẽ tiếp tục lợi dụng những bất cập và kẽ hở trong cơ chế chính sách để buôn lậu, đặc biệt là lợi dụng chính sách ưu đãi đối với khu kinh tế cửa khẩu, chính sách đầu tư, sản xuất hàng xuất khẩu, tạm nhập, tái xuất để buôn lậu, trốn thuế. Điều này sẽ tiếp tục gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, bắt giữ, điều tra và xử lý. 

Theo báo cáo, Ban chỉ đạo 127/TW mà nòng cốt là Cục Quản lý thị trường, đã và đang tích cực hoàn thiện cơ chế chính sách, đảm bảo các chế tài mạnh hơn nữa trong việc chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Đặc biệt, sẽ sớm hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình hành động quốc gia chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại từ nay đến 2015 tầm nhìn 2020”. Ban chỉ đạo 127/TW yêu cầu Ban chỉ đạo 127 các địa phương, đặc biệt là các địa phương tại khu vực biên giới đất liền và trên biển, các cửa khẩu: nhất là tại các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Cao Bằng, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, An Giang, Tây Ninh, Long An, Kiên Giang... tập trung ra quân quyết liệt kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu đối với các mặt hàng thiết yếu. Xây dựng các kế hoạch kiểm tra, kiểm soát, đẩy mạnh, tổ chức triển khai các hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường trong những tháng cuối năm 2011 và Tết Nguyên đán từ ngày 01 tháng 11 năm 2011; kiểm tra xử lý, đánh giá tổng quát tình hình thị trường về mặt hàng, tuyến, địa bàn trọng điểm, dự báo tình hình đột biến có thể xảy ra trong thời gian trước và sau Tết Nguyên đán.... 

Lực lượng quản lý thị trường duy trì phối hợp với các lực lượng công an, hải quan và các lực lượng khác tăng cường kiểm soát, đấu tranh chống đầu cơ, găm hàng, dự trữ hàng hóa quá mức, nâng giá và kinh doanh không đúng ngành nghề, mặt hàng. Tập trung kiểm tra các mặt hàng thiết yếu. Chống các hành vi loan tin bịa đặt không có cơ sở để tăng giá, kiểm tra các biểu hiện liên kết chiếm lĩnh vị trí độc quyền để tăng giá, ép giá. Ðẩy mạnh thực hiện cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", vận động quần chúng và doanh nghiệp không tham gia hoặc tiếp tay cho buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả và gian lận thương mại, nhất là ở các tỉnh biên giới. Cùng với đó, Ban chỉ đạo 127 của các địa phương thực hiện kế hoạch cao điểm kiểm tra, kiểm soát phục vụ các giải pháp kích cầu của Chính phủ.