Theo Quyết định số 2092/QĐ-BCT ngày 24/8/2026, Kế hoạch phòng thủ dân sự của Bộ Công Thương giai đoạn 2026-2030 được ban hành nhằm triển khai các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý của Bộ theo yêu cầu của công tác phòng thủ dân sự. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký; Chánh Văn phòng Bộ, Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp cùng thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành.
Chủ động trước những nguy cơ, thách thức
Kế hoạch nhận định, những năm qua, tình hình khu vực và thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, xung đột vũ trang xảy ra tại nhiều nơi và có nguy cơ lan rộng. Cùng với đó, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tạo ra những đột phá trên nhiều lĩnh vực nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố, thảm họa.
Biến đổi khí hậu toàn cầu cũng đang đặt ra những thách thức ngày càng nghiêm trọng, tác động đến an ninh lương thực, sức khỏe cộng đồng và cơ sở hạ tầng.
Trong nước, bên cạnh những thuận lợi về chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức do đặc điểm địa lý tự nhiên và tác động của bối cảnh toàn cầu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất, xâm nhập mặn diễn ra thường xuyên, với cường độ ngày càng gay gắt, gây thiệt hại về người và tài sản.
Kế hoạch đồng thời chỉ ra những thách thức an ninh phi truyền thống có nguy cơ tác động sâu rộng đến ổn định xã hội và phát triển bền vững, trong đó có an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh mạng và các dịch bệnh xuyên biên giới.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo sớm, đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn lực, hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng thủ dân sự được xác định là yêu cầu cấp thiết.
Tăng cường năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả
Kế hoạch đặt mục tiêu chung là tăng cường quản lý nhà nước về phòng thủ dân sự, nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, môi trường và chiến tranh; bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhà nước và Nhân dân, giữ vững ổn định kinh tế, chính trị, xã hội và bảo đảm phát triển bền vững đất nước.
Trong đó, Bộ Công Thương tập trung tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy trong công tác phòng thủ dân sự; quản lý chặt chẽ việc sản xuất, khai thác điện nguyên tử, khoáng sản, hóa chất độc hại, vật liệu nổ công nghiệp nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố, thảm họa trong lĩnh vực công nghiệp.
Bộ cũng xác định nhiệm vụ quản lý chặt chẽ việc nhập khẩu, xuất khẩu các loại hóa chất độc, hóa chất nguy hiểm; chỉ đạo, hướng dẫn xử lý các vụ nổ, sập hầm lò tại các cơ sở sản xuất, khai thác điện nguyên tử, than, xăng, dầu mỏ, hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp; đồng thời chỉ đạo, hướng dẫn ổn định giá cả thị trường, bảo đảm các mặt hàng thiết yếu cho người dân tại khu vực xảy ra sự cố, thảm họa.
Một mục tiêu cụ thể khác là hoàn thành việc rà soát, trình cấp có thẩm quyền ban hành các kế hoạch quốc gia ứng phó với sự cố cháy nổ giàn khoan, đường ống dẫn dầu, hóa chất độc, khí và sự cố sập đổ hầm lò khai thác khoáng sản; tổ chức triển khai hiệu quả các kế hoạch sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Hoàn thiện hệ thống, nâng cao khả năng ứng phó
Về nhiệm vụ phòng ngừa, Kế hoạch đề ra yêu cầu xây dựng, hoàn thiện đồng bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phòng thủ dân sự và tình trạng khẩn cấp; xây dựng hệ thống kế hoạch, phương án ứng phó với các loại hình sự cố, thiên tai, thảm họa và tình trạng khẩn cấp thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Cùng với đó là tăng cường kiểm tra an toàn đập, hồ chứa thủy điện quan trọng đặc biệt và hồ chứa trên địa bàn 2 tỉnh trở lên; kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công Thương và lực lượng phòng thủ dân sự chuyên trách, kiêm nhiệm tại các đơn vị trong ngành.
Công tác đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức phòng thủ dân sự được tổ chức thường xuyên. Kế hoạch cũng nhấn mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho người lao động và người dân về phòng thủ dân sự, kỹ năng phòng tránh sự cố, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh và các vấn đề về môi trường.
Trong ứng phó, Bộ Công Thương duy trì nghiêm chế độ trực phòng thủ dân sự tại cấp Bộ và các đơn vị trong ngành; chuẩn bị nhân lực, phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật, nhu yếu phẩm, hóa chất, vật tư y tế và thuốc chữa bệnh để bảo đảm cho lực lượng ứng phó theo phương châm “bốn tại chỗ”.
Đáng chú ý, Kế hoạch đặt nhiệm vụ nâng cấp và vận hành hiệu quả hệ thống cơ sở dữ liệu vận hành công trình thủy điện, kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ giám sát, chỉ đạo, chỉ huy công tác ứng phó với các tình huống khẩn cấp và sự cố công trình.
Đẩy mạnh khoa học, công nghệ và diễn tập
Để nâng cao hiệu quả phòng thủ dân sự, Bộ Công Thương xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy vai trò của các đơn vị trong ngành.
Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của công chức, viên chức, người lao động và toàn dân về phòng thủ dân sự và tình trạng khẩn cấp. Nội dung tuyên truyền sẽ được đổi mới theo hướng phổ biến kiến thức cơ bản, kinh nghiệm và kỹ năng ứng phó sự cố, thiên tai cho các đơn vị trong ngành Công Thương.
Tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản, cơ chế, chính sách; nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại để nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo sớm, thông tin liên lạc và theo dõi biến đổi khí hậu; nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới, vật liệu mới trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố, thảm họa.
Cùng với đó, tăng cường huấn luyện, diễn tập các phương án ứng phó, khắc phục sự cố, thiên tai, thảm họa; chú trọng các tình huống phức tạp, có khả năng xảy ra, huy động và phối hợp nhiều cấp, nhiều lực lượng trong cứu hộ, sơ tán, phòng tránh thảm họa.
Bảo đảm nguồn lực, phân công rõ trách nhiệm
Kế hoạch quy định việc đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công Thương và Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy; đồng thời tổ chức huy động, trưng dụng phương tiện, trang bị, vật tư phòng thủ dân sự theo quy định của pháp luật.
Kinh phí thực hiện được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác theo quy định, được bố trí trong dự toán chi ngân sách hằng năm và lồng ghép trong kinh phí thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Về tổ chức thực hiện, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp là đầu mối triển khai hoạt động của Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công Thương; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị và định kỳ 6 tháng, cuối năm tổng hợp báo cáo Bộ trưởng kết quả thực hiện.
Các đơn vị thuộc Bộ thực hiện nhiệm vụ, giải pháp phòng thủ dân sự theo chức năng, nhiệm vụ; chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao. Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp có trách nhiệm tổng hợp dự toán, báo cáo lãnh đạo Bộ phương án phân bổ dự toán theo quy định.
Các tập đoàn gồm: Điện lực Việt Nam; Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam; Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam; Xăng dầu Việt Nam; Hóa chất Việt Nam có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị thuộc phạm vi quản lý triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng thủ dân sự; chủ động xây dựng phương án ứng phó tình huống khẩn cấp, sự cố công trình và phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương thực hiện các nhiệm vụ được giao...
Xem chi tiết Quyết định tại đây.