Chiều cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, ông đã hội ý với Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng để thống nhất trả lời ý kiến của đại biểu Mai Hữu Tín.
Ông Vinh khẳng định: Các con số mà đại biểu Tín nêu hoàn toàn chính xác và nguyên nhân là từ cách tính số liệu xuất nhập khẩu của các quốc gia rất khác nhau và phức tạp. Đơn cử, cả thế giới đều quy định xuất khẩu tính theo giá FOB, nhập khẩu theo giá CIF, bao gồm cả giá bảo hiểm và giá vận tải, nhưng mỗi nước lại áp dụng một cách.
Vì vậy, hầu hết số liệu xuất nhập khẩu của Việt Nam với các nước đều có chênh lệch chứ không riêng với Trung Quốc.
Ví dụ như với Singapore, Việt Nam thống kê kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2014 là 9,8 tỷ USD, trong khi nước này thống kê là 16,1 tỷ USD, chênh nhau gần gấp đôi. Cũng trong năm 2014, Việt Nam thống kê kim ngạch với Nga là 3,5 tỷ USD, còn Nga thống kê là 4,3 tỷ USD.
"Tôi vừa tháp tùng Thủ tướng Chính phủ sang Bồ Đào Nha, Thủ tướng nước này đưa ra con số 340 triệu USD, còn Việt Nam đưa ra con số 268 triệu USD" - ông Vinh chia sẻ.
Trong trường hợp chênh lệch cụ thể với Trung Quốc, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nêu ra 3 nguyên nhân chính: Thứ nhất là do thống kê, cách tính toán giá trị hàng hóa các nước rất khác nhau.
Thứ hai, hàng hóa xuất qua đường tiểu ngạch được hải quan làm thủ tục đầy đủ nhưng Trung Quốc không tính giá trị xuất khẩu qua đường tiểu ngạch. Ví dụ năm 2014, ta xuất khẩu nông sản chủ yếu là gạo qua đường tiểu ngạch, trị giá 2,14 tỷ USD, nhưng Trung Quốc chỉ ghi nhận 0,7 tỷ USD.
Thứ ba là do cách tính giá trị xuất khẩu khác nhau theo quy tắc xuất xứ hàng hóa (C/O) được áp dụng tại mỗi nước. Theo đó, hàng Trung Quốc xuất sang Việt Nam được tính giá cao lên còn hàng Việt Nam xuất sang Trung Quốc bị tính thấp đi.
“Từ các cách tính phức tạp này nên con số có chênh lệch rất lớn và các nước đều chênh lệch. Liên Hợp Quốc đang tính toán làm sao có sự thu hẹp chênh lệch số liệu xuất nhập khẩu này nhưng cũng khó”, ông Vinh cho biết.
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư cho biết thêm số liệu xuất nhập khẩu hằng năm được Bộ lấy từ Hải quan. Ngoài ra, số liệu thống kê được xử lý từ một tổ được thành lập từ 20 năm nay là Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, nên con số đưa ra khá chắc chắn và tin cậy.
“Đúng là có chuyện giá trị hàng xuất, nhập của chúng ta qua Trung Quốc còn nhiều hơn con số thống kê thực tế, có gian lận thương mại, có buôn lậu… nhưng không thể nhìn vào con số chênh lệch giá trị này mà chúng ta nói rằng, đúng ra khoảng cách thực tế giữa kim ngạch nhập khẩu và kim ngạch xuất khẩu còn nhiều hơn. Chưa chắc!”, Bộ trưởng Vinh chốt lại.