Theo phân chia địa lý của Liên Hiệp quốc, Bắc Phi bao gồm 6 quốc gia là Ai Cập, An-giê-ri, Ma-rốc, Libi, Sudan và Tuy-ni-di. Nền kinh tế của các nước An-giê-ri, Libi và Sudan chủ yếu dựa vào thế mạnh là tài nguyên dầu lửa và khí đốt tự nhiên phong phú nằm trên sa mạc. Trong khi đó ngành xuất khẩu lớn nhất của Ma-rốc là phốt phát và các sản phẩm nông nghiệp. Đối với Ai Cập và Tuy-ni-di, du lịch, sản xuất hàng công nghiệp điện tử, gia công dệt may là những lĩnh vực kinh tế then chốt.

Bắc Phi có tổng dân số 210 triệu người, trong đó số người theo đạo Hồi chiếm trên 90%. Ngoài tiếng A rập ra, các ngôn ngữ sử dụng phổ biến là tiếng Anh (ở Ai Cập, Libi, Sudan) và tiếng Pháp (ở An-giê-ri, Ma-rốc và Tuy-ni-di). Tại khu vực thị trường này thời gian qua ít khi xảy ra những vụ lừa đảo thương mại qua mạng internet.

Bắc Phi là khu vực có số lượng cơ quan đại diện ngoại giao và thương mại của Việt Nam nhiều nhất châu Phi. Cho đến nay. Việt Nam đã mở Đại sứ quán tại 4 nước là Ai Cập, An-giê-ri, Ma-rốc, Libi và cơ quan Thương vụ tại 3 nước là Ai Cập, An-giê-ri và Ma-rốc. Ngược lại, đã có 5 nước Bắc Phi là Ai Cập, An-giê-ri, Ma-rốc, Libi và Sudan mở Đại sứ quán tại Việt Nam. Đây là một lợi thế để các doanh nghiệp hai bên có thể tìm hiểu thông tin, đối tác cũng như làm các thủ tục xuất nhập cảnh. Việt Nam và các nước Bắc Phi cũng đã ký nhiều thỏa thuận quan trọng trong đó có Hiệp định thương mại, Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư, Hiệp định chống đánh thuế hai lần,… tạo khung pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động.

Do tập trung chủ yếu vào phát triển một số ngành công nghiệp chủ đạo như dầu khí, khoáng sản, phốt phát nên sản xuất hàng nông sản và hàng tiêu dùng tại hầu hết các nước Bắc Phi đều không đáp ứng đủ nhu cầu trong nước. Theo WTO, trong số 10 thị trường châu Phi nhập khẩu nhiều nhất năm 2012 thì Bắc Phi có tới 5 thị trường là Ai Cập (đứng thứ 3 với kim ngạch 58,7 tỷ USD), An-giê-ri (thứ 4 với 47,5 tỷ USD), Ma-rốc (thứ 5 với 42,5 tỷ USD), Tuy-ni-di (thứ 6 với 23,5 tỷ USD) và Libi (thứ 10 với 16,3 tỷ USD). Trong số các mặt hàng nhập khẩu chính có nông sản (gạo, cà phê, hạt tiêu), thủy sản (cá tra, ba sa, tôm), sản phẩm công nghiệp (hàng dệt may, vải sợi, máy vi tính và linh kiện, điện thoại, hàng điện tử, xe đạp xe máy và linh kiện) là những nhóm hàng Việt Nam có thế mạnh xuất khẩu và cũng đã có chỗ đứng trên thị trường này thời gian qua.

Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á giới thiệu tóm tắt một số thị trường tiêu biểu cho các khu vực tại Bắc Phi, có nhiều tiềm năng xuất khẩu cho hàng hóa của Việt Nam để các doanh nghiệp quan tâm, tham khảo.

1. An-giê-ri

Khái quát:

Vị trí địa lý: CH An-giê-ri nằm ở Bắc Phi, bên bờ Nam Địa Trung Hải, có 1500 km bờ biển, giáp với Morocco, Tunisia, Libya, Mauritania, Mali và Niger.

Diện tích: 2.381.740 km2.

Thủ đô: Alger

Dân số: 37.367.226 (tháng 7/2012)

Tôn giáo: Đạo Hồi là quốc đạo (chiếm 90% dân số), đạo Thiên chúa.

Ngôn ngữ chính thức: Tiếng A-rập, tiếng Pháp, tiếng Béc-be

GDP năm 2012 tăng khoảng 2,6% đạt 206,5 tỷ USD. GDP bình quân đầu người đạt 5526 USD. Trong cơ cấu kinh tế, nông nghiệp chiếm 8,9% GDP, công nghiệp 60,9% và dịch vụ 30,2%. Tỷ lệ lạm phát là 8,5%.

Về ngoại thương, trong cán cân thương mại, An-giê-ri thường xuyên xuất siêu. Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu đạt 76,84 tỷ USD với các mặt hàng xuất khẩu chính gồm dầu mỏ, khí tự nhiên và các sản phẩm dầu mỏ (chiếm 97%). Các bạn hàng xuất khẩu lớn nhất gồm có Mỹ, Italia, Tây Ban Nha, Pháp, Hà Lan, Canađa và Braxin.

Năm 2012, kim ngạch nhập khẩu của An-giê-ri đạt 47,53 tỷ USD với các mặt hàng chính gồm tư liệu sản xuất, lương thực, thực phẩm và đồ uống, hàng tiêu dùng. Các bạn hàng nhập khẩu quan trọng nhất là Pháp, Trung Quốc, Italia, Tây Ban Nha, Đức và Mỹ.

Trao đổi thương mại Việt Nam-An-giê-ri:

Năm 2012, xuất khẩu của Việt Nam sang An-giê-ri đạt 129 triệu USD tăng 29% so với năm 2011. Trong cán cân thương mại, Việt Nam xuất siêu là chủ yếu. Nhập khẩu không đáng kể do những mặt hàng xuất khẩu của An-giê-ri chủ yếu là dầu khí, các sản phẩm khác không có tính cạnh tranh cao. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam là cà phê chiếm 58,96 triệu USD (29.196 tấn), gạo 35,61 triệu USD (77.838 tấn), hàng hải sản 9,55 triệu USD, hạt tiêu 6,58 triệu USD, máy móc thiết bị điện tử 3,46 triệu USD, điện thoại và linh kiện 3,28 triệu USD, hàng rau quả 2 triệu USD. Ngoài ra còn có các mặt hàng như linh kiện phụ tùng xe máy, sản phẩm hóa chất, đồ dùng bằng gỗ, vải các loại.

6 tháng đầu năm 2013, kim ngạch xuất khẩu sang An-giê-ri đạt 87,82 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ 2012, trong đó cà phê chiếm 25,87 triệu USD, gạo 23,57 triệu USD…

Về nhập khẩu, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ An-giê-ri không đáng kể. 6 tháng đầu 2013, nước ta chỉ nhập khẩu khoảng 0,8 triệu USD với các mặt hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng, thuốc tân dược.

Triển vọng thị trường:

Khả năng cung ứng của thị trường nội địa còn rất hạn chế. An-giê-ri có nhu cầu lớn và ngày càng tăng về thiết bị kỹ thuật, nguyên vật liệu sản xuất và xây dựng, hàng tiêu dùng, lương thực-thực phẩm.  

Đối với Việt Nam, triển vọng những sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang An-giê-ri trong thời gian tới vẫn sẽ là: cà phê, gạo, hạt tiêu, cơm dừa, hải sản. Ngoài ra, do nhu cầu mới của thị trường, Việt Nam có khả năng phát triển xuất khẩu được những sản phẩm may mặc, giầy dép, đồ gỗ, vi tính và linh kiện vi tính, vật liệu xây dựng, hàng điện tử…

Địa chỉ hữu ích:

a) Đại sứ quán nước Việt Nam tại An-giê-ri

Địa chỉ : 30, Chénoua – Hydra – Alger – Algérie

Văn phòng : 00213 (0) 21 60 88 43

Lãnh sự : 00213 (0) 21 69 27 52

Chính trị : 00213 (0) 21 69 29 73

Fax : 00213 (0) 21 69 37 78

E-mail: sqvnalgerie@yahoo.com.vn; vnemb.dz@mofa.gov.vn
Website : http://www.vietnamembassy-algerie.org/

 

b) Thương vụ Việt Nam tại An-giê-ri:

Tham tán Thương mại: Nguyễn Văn Mùi

Email: secomvnalger@yahoo.fr; dz@moit.gov.vn; vanmui@hotmail.com

Tel: +213 21 60 11 89; Fax: +213 21 60 11 81

Mobile: +213 773 27 01 35

Địa chỉ: 14, rue G les Crêtes, 16 035 Hydra, Alger, Algérie

 

c) Đại sứ quán An-giê-ri tại Việt Nam

Địa chỉ: 13 Phan Chu Trinh Hà Nội

Điện thoại: (84) 4 38253865; (84) 4 39332151; Fax: (84) 4 38260830

Email: aldjazairvn@hn.vnn.vn; www.ambalgvn.org.vn

 

2. Ai Cập

Khái quát:

Cộng hòa A-rập Ai Cập là một quốc gia nằm ở Bắc Phi và có bán đảo Si-nai nằm ở châu Á, phía bắc giáp Địa Trung Hải, phía Nam giáp Sudan, phía Tây giáp Libya, phía Đông giáp Israel và biển Đỏ. Ai Cập có diện tích 1.001.450 km2, dân số tính đến tháng 6/2012 khoảng 83,6 triệu người.

Ngôn ngữ chính thức của Ai Cập là tiếng Ả Rập. Tiếng Anh và tiếng Pháp cũng được sử dụng rộng rãi trong các trường học.

Về tôn giáo, 90% người Ai Cập là người Hồi giáo, chủ yếu theo đạo Hồi dòng Sunni, phần còn lại theo đạo Coptic và Kitô giáo.

Năm 2012, tăng trưởng GDP của Ai Cập đạt 2%, khoảng 255 tỷ USD, GDP bình quân đầu người đạt 3050 USD.

Năm 2012, Ai Cập xuất khẩu 28,37 tỷ USD hàng hóa các loại và kim ngạch nhập khẩu đạt giá trị khoảng 58,76 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Ai Cập hiện nay gồm các sản phẩm dầu thô và xăng dầu, bông, dệt may, sản phẩm kim loại, hóa chất, thực phẩm chế biến sang nhiều thị trường khác nhau , trong đó nhiều nhất là Ý 8,7%, Ấn Độ 7,3%, Ả-rập Xê-út 6,1%, Mỹ 5,2%, Thổ Nhĩ Kỳ 4,9%, Tây Ban Nha 4,2%, Pháp 4,2%... Các mặt hàng nhập khẩu chính của Ai Cập là máy móc và thiết bị, thực phẩm, hóa chất, sản phẩm gỗ, nhiên liệu với các đối tác chính là Mỹ 10,7%, Trung Quốc 9,1%, Đức 6,3%, Ý 5,1%, Cô-oét 4,7%, Thổ Nhĩ Kỳ 4,4%, Ả-rập Xê-út 4,3%.

Trao đổi thương mại Việt Nam-Ai Cập:

Trong những năm qua, trao đổi thương mại giữa Việt Nam và Ai Cập có sự phát triển tương đối khả quan. Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá Việt Nam sang Ai Cập đạt 297,82 triệu USD, tăng 16%, nâng tổng giá trị trao đổi thương mại hai chiều lần đầu vượt ngưỡng 300 triệu USD.

Một số mặt hàng có kim ngạch lớn nhất là hàng thủy sản (hơn 79 triệu USD), xơ, sợi dệt các loại (37,8 triệu USD), hạt tiêu (hơn 36 triệu), máy móc thiết bị, dụng cụ & phụ tùng (22 triệu USD)….

Năm 2012, Việt Nam chủ yếu nhập khẩu từ Ai Cập nguyên phụ liệu dệt may, da giày, quặng, khoáng sản và một số hàng hóa khác với tổng giá trị 7,5 triệu USD, giảm mạnh (hơn 90%) so với 14,4 triệu USD năm 2011.

6 tháng đầu năm 2013, kim ngạch xuât khẩu sang Ai Cập đạt 122 triệu USD, giảm 35% so với cùng kỳ năm ngoái do những bất ổn chính trị tại nước này. Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm hải sản (30,79 USD), hạt tiêu (20,89 triệu USD), sợi các loại (15,33 triệu USD), linh kiện ô tô CKD, SKD dưới 12 chỗ ngồi (7,2 triệu USD), máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng (7,1 triệu USD), cà phê (4,5 triệu USD), hạt điều (4,1 triệu USD), hợp kim ferro (4 triệu USD), hóa chất (3,9 triệu USD), cao su (3,6 triệu USD), hàng rau quả (3,5 triệu USD), vải (2,9 triệu USD)…

Về nhập khẩu, 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 5,2 triệu USD trong đó nguyên phụ liệu dệt may, da giày (1,7 triệu USD), quặng và khoáng sản khác (0,5 triệu USD), tân dược (0,4 triệu USD), sữa và sản phẩm sữa (0,38 triệu USD), sợi các loại (0,3 triệu USD)…

Địa chỉ hữu ích:

a) Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập

Tham tán Thương mại - Phan Minh Quang

Email: eg@moit.gov.vn; phanquang2003@hotmail.com

Tel: +202 33366598; Tel/Fax: +202 37485721

Mobile: +20 1095 681 709

Địa chỉ: Ground floor 23 Mohamed El Ghazali, Dokki, Cairo, Egypt

 

b) Đại sứ quán nước CHXHCN Việt Nam tại CH Ả Rập Ai Cập

Địa chỉ Văn phòng: Villa 47, Ahmed Heshmatstreet, Zamalek -Cairo, Egypt.

Điện thoại bàn:

- Văn phòng: 00-202-27364326/ 327

- Phòng Lãnh sự: 00-202-27364329

- Điện thoại ĐSQ (ngoài giờ): 00-202-273661082.

Fax:00-202-27366091

Email: vnembcairoeg@yahoo.com.vnvà vnemb.eg@mofa.gov.vn

c) Đại sứ quán Ai Cập tại Việt Nam

63 Tô Ngọc Vân, Quảng An, Tây Hồ, Hà Nội

Tel: (84) 4 38294999; Fax: (84) 4 38294997

 

3. Maroc

Khái quát:

Vị trí: Nằm ở Tây Bắc châu Phi, phía bắc là Địa Trung Hải, phía đông giáp An-giê-ri, phía nam giáp Tây Sahara và phía tây là Đại Tây Dương. Do nằm giáp eo biển Gibralta là điểm ngắn nhất ngăn cách châu Âu với châu Phi nên Ma-rốc có một vị trí địa-chính trị quan trọng ở khu vực Bắc Phi.

Diện tích: 446.550 km2,

Dân số: 32.309.239người (năm 2012) (99% là người Arập Berbe).

Ngôn ngữ: Tiếng A-rập là ngôn ngữ chính thức. Tiếng Pháp là ngoại ngữ phổ biến, ngoài ra còn có tiếng địa phương Béc be.

Tôn giáo: Đạo Hồi là quốc đạo chiếm 98,7%.

Năm 2012, GDP đạt 97,17 tỷ USD, tăng trưởng GDP chỉ đạt 2,9% trong khi chỉ tiêu Chính phủ đề ra là 5% do giảm giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp. GDP bình quân đầu người khoảng 3000 USD/năm. Tỷ lệ lạm phát là 1,4%.

Trong cơ cấu kinh tế, nông nghiệp chiếm 14,6%, công nghiệp 32,8% và dịch vụ 52,6%.

Về ngoại thương, năm 2012, tổng kim ngạch xuất khẩu của Ma-rốc đạt 22,23 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm có phốt phát và phân bón, hàng dệt may, thực phẩm và đồ uống, khoáng sản, thành phần điện tử, bán dẫn, sản phẩm dầu lửa, trái cây có múi, cá. Các bạn hàng chính là Pháp, Tây Ban Nha, Ấn Độ, Braxin, Mỹ.

Kim ngạch nhập khẩu của Ma-rốc năm 2012 là 42,49 tỷ USD. Mặt hàng nhập khẩu chính gồm dầu thô, hàng sơ chế, trang thiết bị viễn thông, thực phẩm và đồ uống, hàng tiêu dùng, nhiên liệu, điện. Các bạn hàng chính là Pháp, Tây Ban Nha, Mỹ. A-rập Xê-út, Trung Quốc, Ý và Nga.

Trao đổi thương mại Việt Nam-Marốc

Trao đổi giữa hai nước những năm gần đây có sự tăng trưởng mạnh. Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ma-rốc đã tăng gấp đôi so với năm 2011, đạt 81 triệu USD đưa Ma-rốc trở thành một trong 10 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi. Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là cà phê, điện thoại và linh kiện, hàng hải sản, tàu thuyền các loại, hạt điều, hạt tiêu, đĩa DVD, vải sợi các loại, hàng dệt may, lưới đánh cá, hàng rau quả, cao su, giày dép các loại, máy móc, thiết bị phụ tùng, linh kiện phụ tùng ô tô, xe máy... Về nhập khẩu, kim ngạch không đáng kể, chỉ đạt 3,7 triệu USD. Việt Nam mua của Ma-rốc chủ yếu là máy vi tính, tân dược, phân DAP, nguyên phụ liệu dệt may, da giày...

6 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ma-rốc đạt 50,1 triệu USD trong đó điện thoại di động và linh kiện đạt 32,1 triệu USD, cà phê chiếm 4,2 triệu USD, hải sản 2,1 triệu USD, hóa chất 1,2 triệu USD, hạt tiêu 1 triệu USD, giày dép 1 triệu USD, tàu thuyền các loại 0,99 triệu USD, sản phẩm dệt may 0,95 triệu USD, lưới đánh cá 0,71 triệu USD, dầu mỡ động thực vật 0,66 triệu USD... Kim ngạch nhập khẩu đạt 4,2 triệu USD chủ yếu gồm phân DAP 1,1 triệu USD, hàng hải sản 1,1 triệu USD, máy vi tính và sản phẩm điện tử 0,9 triệu USD, sản phẩm dệt may 0,77 triệu USD, tân dược 0,16 triệu USD.

 

Một số địa chỉ hữu ích:

a)Thương vụ Việt Nam tại Ma-rốc:

Tham tán Thương mại: Phạm Ngọc Cảnh

Email: ma@moit.gov.vn

Tel: +212 05 22 47 37 23; Fax: +212 05 22 27 07 24

Mobile: +212 0676594914

Địa chỉ: 240 Boulevard Zerktouni, 5è étage, Casablanca - Maroc

 

b) Đại sứ quán Việt Nam tại Maroc

Địa chỉ : Số 27 Phố Mezzouda, Souissi – Rabat, Vương quốc Ma rốc
Điện thoại :
- Văn phòng : (00 212) 537 65 92 56
- Bộ phận Chính trị-kinh tế-văn hóa : (00 212) 537 65 92 10
- Bộ phận Lãnh sự, Bảo hộ công dân : (00 212) 537 65 92 56
Trực ngoài giờ : (00 212) 661 22 88 41
Fax : (00 212) 537 65 92 10
Email : vnambassade@yahoo.com.vn

 

c) Đại sứ quán Maroc tại Việt Nam

Địa chỉ: Số 9 Chu Văn An, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (84) 4 37345586/87; Fax: (84) 4 37345589; Email: embamaroc-hanoi@vnn.vn