Thị trường hàng hóa dịp Tết không có biến động bất thường, nguồn cung dồi dào, đa dạng
Theo Báo cáo của Tổ Điều hành, nhìn chung thị trường hàng hóa thế giới trong quý I/2026 có nhiều biến động, trong đó hầu hết là xu hướng tăng giá do ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng và chi phí vận tải tăng cao.
Ở trong nước, quý I/2026, thị trường hàng hóa chủ yếu phục vụ nhu cầu mua sắm Tết. Nguồn cung hàng hóa dồi dào, đa dạng, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ (trong đó có Chỉ thị Tết số 18/CT-BCT của Bộ Công Thương), công tác chuẩn bị hàng hóa phục vụ Tết được các địa phương và các doanh nghiệp, tiểu thương tại các chợ thực hiện tốt cùng với việc triển khai Chương trình bình ổn thị trường, triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tốt nên giá cả hàng hóa tương đối ổn định, một số mặt hàng có nhu cầu cao trong những ngày cận Tết giá có tăng nhưng trong biên độ hợp lý, thị trường trong giai đoạn 2 tháng đầu năm không có biến động bất thường.
Tuy nhiên từ đầu tháng 3, do ảnh hưởng của xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran (từ ngày 28/2/2026), thị trường hàng hóa trong nước đã có nhiều biến động. Giá nhóm hàng nhiên liệu, năng lượng thế giới tăng mạnh (khu vực Trung Đông cung cấp hơn 30% xăng dầu cho thị trường thế giới), vận tải logistics bị gián đoạn (nhất là các mặt hàng có cung đường vận chuyển qua eo biển Hormuz) đã ảnh hưởng đến giá và nguồn cung các nhóm mặt hàng thiết yếu khác tại thị trường trong nước, đặc biệt là mặt hàng xăng dầu, theo đó ảnh hưởng đến giá, cung cầu các mặt hàng vật tư nông nghiệp, nông sản, vật liệu xây dựng…
Trước tình hình trên, Bộ Công Thương đã có văn bản gửi một số Hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các ngành hàng thiết yếu đề nghị đánh giá tác động của chiến sự tại khu vực Trung Đông đến các ngành hàng, đồng thời, ngày 17/3/2026, Bộ Công Thương cũng đã họp với các Hiệp hội, doanh nghiệp ngành hàng, Sở Công Thương để đánh giá và đưa ra các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, bình ổn thị trường các nhóm hàng thiết yếu cho thị trường, hạn chế tác động của chiến sự đến thị trường hàng hóa trong nước.
Sau cuộc họp, Bộ Công Thương đã tổng hợp các kiến nghị để chuyển đến các Bộ, ngành, địa phương đề nghị phối hợp xử lý theo thẩm quyền và chỉ đạo các đơn vị chức năng trong Bộ xử lý các kiến nghị liên quan đến nhiệm vụ của Bộ Công Thương. Đến cuối tháng 3, đầu tháng 4, về cơ bản, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu cho thị trường trong nước vẫn luôn được bảo đảm, giá một số loại hàng hóa đã được điều chỉnh tăng.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I/2026 đạt 1.903 nghìn tỷ đồng
Theo số liệu của Cục Thống kê - Bộ Tài chính, ước tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tháng 3/2026 đạt 638,6 nghìn tỷ đồng, tăng 0,879% so với tháng trước và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó các nhóm hàng như lương thực, thực phẩm, hàng may mặc, đồ dùng gia đình giảm từ 0,33-3,52% do đây là những nhóm hàng có nhu cầu cao trong dịp Tết Nguyên đán (rơi vào tháng 02), sau Tết nhu cầu giảm; các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác tăng từ 0,78-3,31%.
Tính chung Quý I/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng đạt 1.903 nghìn tỷ đồng, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm 2025, đây là mức tăng lũy kế theo Quý so với cùng kỳ năm trước cao nhất trong 3 năm trở lại đây. Trong cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ Quý I, nhóm bán lẻ hàng hóa có mức tăng thấp hơn (tăng 10,9%) so với các nhóm dịch vụ (tăng 8-12,5%). Nếu loại trừ yếu tố tăng giá, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng vẫn đạt mức tăng 7%.
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước (Quý I/2025 tăng 7,07%), trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,60% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, đóng góp 44,08%; khu vực dịch vụ tăng 8,18%, đóng góp 50,32%.
Xuất khẩu hàng hóa quý I/2026 đạt 122,9 tỷ USD, tăng 19,1% so với cùng kỳ năm trước
Về xuất khẩu, ước kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 3/2026 đạt 46,4 tỷ USD, tăng 40,3% so với tháng trước (mức tăng cao do tháng trước có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán dài), trong đó các mặt hàng có mức tăng cao gồm hàng máy móc, thiết bị, điện tử máy tính và linh kiện. Ước kim ngạch xuất khẩu hàng hóa Quý I/2026 đạt 122,9 tỷ USD, tăng 19,1% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt mức tăng 33,3%, khu vực kinh tế trong nước giảm 16,6%.
Trong cơ cấu xuất khẩu hàng hóa Quý I, nhóm hàng công nghiệp chế biến có mức tăng cao nhất (tăng 21,1%) do các mặt hàng điện tử, máy tính, linh kiện, điện thoại, máy móc, thiết bị tăng cao; tiếp đến là nhóm hàng nông thủy sản (tăng 4,2%) với sự tăng giảm kim ngạch đan xen của các mặt hàng chủ lực; nhóm nhiên liệu khoáng sản giảm 41% do các mặt hàng xăng dầu, dầu thô, khoáng sản giảm mạnh về sản lượng và kim ngạch.
Về nhập khẩu, ước kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 3/2026 là 47,1 tỷ USD, tăng 38,2% so với tháng trước (mức tăng cao do sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán), trong đó các mặt hàng nhập khẩu lớn cũng chủ yếu là hàng điện tử, máy tính, linh kiện, máy móc thiết bị. Ước kim ngạch nhập khẩu Quý I/2026 là 126,6 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 45,3%, khu vực kinh tế trong nước giảm 4,3%. Các nhóm hàng nhập khẩu chính gồm điện tử, máy tính, linh kiện, máy móc, thiết bị, phụ tùng, kim loại… Tính chung quý I/2026 cán cân thương mại ở trạng thái nhập siêu với mức nhập siêu là 3,7 tỷ USD.
Về thị trường xuất nhập khẩu quý I/2026, Trung Quốc là thị trường có kim ngạch hai chiều lớn nhất, khoảng 70 tỷ USD, trong đó Việt Nam nhập siêu 33,3 tỷ USD; Hoa Kỳ có kim ngạch hai chiều khoảng 44 tỷ USD, Việt Nam xuất siêu 33,9 tỷ USD; Hàn Quốc có kim ngạch hai chiều 27 tỷ USD, Việt Nam nhập siêu 10,6 tỷ USD; ASEAN có kim ngạch là 25,6 tỷ USD, Việt Nam nhập siêu 5 tỷ USD; EU có kim ngạch là 19,6 tỷ USD, Việt Nam xuất siêu 10,6 tỷ USD.
CPI bình quân Quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025
Theo số liệu của Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 tăng 1,23% so với tháng trước, trong đó, các nhóm lương thực, thực phẩm, văn hóa giải trí du lịch giảm từ 0,05-1,41% do nhu cầu, mặt bằng giá các nhóm hàng hóa, dịch vụ này giảm sau Tết Nguyên đán; các nhóm khác có mức tăng nhẹ từ 0,09-1,17%, riêng nhóm giao thông tăng cao đột biến (tăng 12,85%) do tác động của giá xăng dầu tăng trước ảnh hưởng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông.
CPI bình quân Quý I tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó, nhóm có mức tăng cao nhất là nhóm nhà ở, điện nước và chất đốt (tăng 5,69%) do tác động của giá thuê nhà, giá vật liệu xây dựng, giá điện tăng; tiếp đến là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (tăng 4,55%) chủ yếu do các mặt hàng thực phẩm vă ăn uống ngoài gia đình tăng do các chi phí nguyên liệu đầu vào, phí dịch vụ tăng; tiếp theo là nhóm giáo dục (tăng 3,21%) do việc điều chỉnh tăng học phí của một số trường tư thục; các nhóm còn lại chỉ tăng từ 0,89-2,8%.
Kiểm tra, xử lý 9.270 vụ vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 193,051 tỷ đồng
Trong Quý I/2026, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên phạm vi cả nước nhìn chung được các lực lượng chức năng kiểm soát chặt chẽ, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặc biệt trong thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán.
Các đại biểu phát biểu tại cuộc họp
Qua công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, lực lượng chức năng trên cả nước vẫn phát hiện một số hành vi vi phạm chủ yếu như: vi phạm quy định về đăng ký kinh doanh, niêm yết giá; kinh doanh hàng hóa nhập lậu; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên môi trường mạng.
Các vụ việc vi phạm chủ yếu được phát hiện tại các tuyến biên giới, khu vực cửa khẩu, các địa bàn trọng điểm về thương mại, cũng như tại các chợ đầu mối, kho hàng và điểm tập kết hàng hóa. Bên cạnh đó, một số đối tượng lợi dụng hình thức vận chuyển hàng hóa qua dịch vụ chuyển phát nhanh và các nền tảng thương mại điện tử để tiêu thụ hàng hóa vi phạm, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát.
Trước tình hình trên, lực lượng quản lý thị trường đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng như công an, hải quan và bộ đội biên phòng tăng cường công tác nắm tình hình địa bàn, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, qua đó góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.
Từ ngày 16/12/2025 đến ngày 15/03/2026, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra: 10.286 vụ, phát hiện, xử lý: 9.270 vụ vi phạm với 10.800 hành vi vi phạm; tổng số thu từ xử phạt vi phạm hành chính là: 193,051 tỷ đồng, trong đó: Phạt hành chính: 179,117 tỷ đồng, thu lợi bất hợp pháp và thu khác: 3,174 tỷ đồng, tiền bán thanh lý hàng tịch thu: 10,464 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm: 125,976 tỷ đồng, trong đó: Trị giá hàng hóa tịch thu: 48,470 tỷ đồng, trị giá hàng hóa tiêu hủy: 77,505 tỷ đồng.
Tiếp tục theo dõi sát diễn biến, kịp thời có biện pháp xử lý phù hợp nhằm ổn định thị trường
Báo cáo của Tổ Điều hành thị trường trong nước nhận định, căng thẳng chính trị và quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn đang diễn biến phức tạp sẽ là yếu tố chính ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa thế giới và trong nước thời gian tới. Giá các mặt hàng nhóm nhiên liệu tiếp tục ở mức cao cùng với chi phí nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành hàng như vật tư nông nghiệp, vật liệu xây dựng tăng sẽ đẩy giá nhiều loại hàng hóa khác tăng. Mức ảnh hưởng của giá nhiên, nguyên liệu cao sẽ càng ngấm sâu hơn vào thị trường hàng hóa trong nước ảnh hướng đến việc thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 do Quốc hội giao (dưới 4,5%).
Với quyết tâm thực hiện các giải pháp nhằm hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế, Chính phủ, các Bộ ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư. Việc này sẽ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa sôi động hơn, tăng cầu cho thị trường. Tuy nhiên, với việc chi phí nguyên nhiên liệu đang có xu hướng tăng do ảnh hưởng của chiến sự tại khu vực Trung Đông, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý chi tiêu của người tiêu dùng, điều này sẽ ảnh hưởng đến sức mua của thị trường thời gian tới.
Các đại biểu phát biểu tại cuộc họp
Trước các diễn biến bất lợi từ thị trường hàng hóa thế giới, hiện Chính phủ, các Bộ, ngành đang theo dõi sát diễn biến thị trường hàng hóa trong nước để kịp thời có biện pháp xử lý phù hợp nhằm ổn định thị trường.
Chủ động và linh hoạt triển khai các biện pháp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường
Theo đó, Tổ Điều hành thị trường trong nước đưa ra một số đề xuất, kiến nghị của tại phiên họp Quý I/2026 như sau:
Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, trong đó tập trung bám sát mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Đồng thời, phối hợp với Bộ Công Thương, theo dõi sát diễn biến cung cầu hàng hóa, giá cả, thị trường; chủ động và linh hoạt triển khai các biện pháp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường, thúc đẩy tiêu dùng hàng sản xuất trong nước, đặc biệt trong bối cảnh thị trường hàng hóa trong nước đang chịu tác động tiêu cực từ xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông.
Bên cạnh đó, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trong bối cảnh giá nhiên liệu, vận tải tăng cao, các Bộ, ngành, doanh nghiệp tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng và logistics quốc tế để có các giải pháp điều hành phù hợp. Xem xét các chính sách hỗ trợ giảm chi phí logistics và giá năng lượng cho doanh nghiệp sản xuất; tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu nguyên liệu (về thủ tục, nguồn ngoại tệ…) phục vụ sản xuất trong nước.
Các cơ quan quản lý Nhà nước nghiên cứu và xây dựng cơ chế ưu tiên hoặc đảm bảo nguồn cung dầu diesel ổn định phục vụ hoạt động sản xuất, đặc biệt trong các giai đoạn thị trường năng lượng biến động mạnh hoặc xảy ra gián đoạn nguồn cung.
Ngoài ra, Tổ Điều hành thị trường trong nước cũng đề nghị tiếp tục áp dụng chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) xuống mức 8% đến hết năm 2026 và xem xét kéo dài sang năm 2027, nhằm hỗ trợ kích cầu tiêu dùng, giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.
Cùng với đó, xem xét điều chỉnh giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong một số lĩnh vực chịu tác động mạnh của chi phí logistics, nhằm hỗ trợ cải thiện dòng tiền, tăng khả năng chống chịu của doanh nghiệp trước các biến động của thị trường năng lượng và vận tải quốc tế.