Dữ liệu mở rộng không gian quản trị
Công ty Điện lực Khánh Hòa đã hoàn thành 100% công tơ điện tử và thu thập dữ liệu đo đếm từ xa, tạo hạ tầng dữ liệu phục vụ nhiều hoạt động trong quản lý, vận hành hệ thống điện. Nguồn dữ liệu này được thu thập theo thời gian thực hoặc các chu kỳ ngắn, trong đó có chu kỳ 30 phút/lần, giúp Công ty theo dõi biểu đồ phụ tải theo khu vực và từng khách hàng lớn.
Từ dữ liệu phụ tải, Công ty có thể xác định các khung giờ cao điểm tại từng trạm biến áp để điều chỉnh phương thức vận hành, góp phần hạn chế tình trạng quá tải cục bộ. Đồng thời, dữ liệu cũng tạo điều kiện phối hợp với các khách hàng công nghiệp, dịch vụ lớn để thực hiện điều chỉnh phụ tải phi thương mại, tiết giảm công suất hoặc dịch chuyển một phần công suất sang khung giờ khác khi hệ thống điện căng thẳng.
Công tơ điện tử và hệ thống thu thập dữ liệu đo đếm từ xa tạo nền tảng để Công ty Điện lực Khánh Hòa theo dõi phụ tải, nâng cao độ chính xác trong ghi chỉ số và hỗ trợ quản lý nhu cầu sử dụng điện.
Giá trị của dữ liệu còn nằm ở khả năng hỗ trợ dự báo. Lịch sử tiêu thụ điện cho phép phân tích xu hướng sử dụng điện theo ngày, tuần, mùa, khu vực và nhóm khách hàng. Đối với khu vực Nam Khánh Hòa, nơi phụ tải có biến động lớn vào mùa nắng nóng, việc kết hợp dữ liệu tiêu thụ với thời tiết, nhiệt độ, sản xuất công nghiệp và phụ tải sinh hoạt giúp nâng cao độ chính xác dự báo nhu cầu điện, qua đó chủ động xây dựng phương án cung ứng và vận hành hệ thống.
Như vậy, dữ liệu đo đếm không còn chỉ phục vụ công tác ghi chỉ số và lập hóa đơn. Việc khai thác dữ liệu theo hướng phân tích và dự báo đang mở rộng khả năng quản trị, giúp Công ty có thêm cơ sở để đưa ra phương án vận hành phù hợp với diễn biến phụ tải.
Từ dữ liệu đến hiệu quả phục vụ khách hàng
Một trong những giá trị rõ nét của việc thu thập dữ liệu từ xa là hỗ trợ Công ty kiểm soát tổn thất điện năng. Thông qua đối chiếu sản lượng điện đầu nguồn, sản lượng tại từng trạm biến áp và sản lượng điện thương phẩm của khách hàng, các khu vực có tỷ lệ tổn thất cao có thể được khoanh vùng nhanh hơn.
Ở khía cạnh kỹ thuật, dữ liệu đo xa cho phép theo dõi điện áp cuối nguồn, dòng điện và tình trạng lệch pha. Đây là cơ sở để thực hiện cân pha, nâng công suất trạm hoặc bổ sung tụ bù, đồng thời theo dõi các thông số bất thường như quá áp, thấp áp, dòng điện vượt ngưỡng nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến công tơ và thiết bị.
Đối với khách hàng, chuyển đổi từ ghi chỉ số thủ công sang công tơ điện tử và thu thập dữ liệu từ xa góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác. Khách hàng có thể tra cứu chỉ số điện theo ngày, theo giờ qua ứng dụng chăm sóc khách hàng; đồng thời nhận cảnh báo khi dòng điện hoặc sản lượng tăng bất thường. Qua đó, khách hàng có thêm thông tin để chủ động kiểm tra việc sử dụng điện, tránh hóa đơn tăng đột biến và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn.
Dữ liệu từ xa cũng hỗ trợ rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý sự cố. Khi xảy ra mất điện, thông tin có thể được truyền về hệ thống quản lý thay vì phải chờ khách hàng gọi điện thông báo, qua đó hỗ trợ lực lượng kỹ thuật nhanh chóng tiếp cận và khắc phục. Công ty cũng có điều kiện đưa ngày ghi chỉ số công tơ về thống nhất vào ngày cuối tháng, tạo thuận lợi hơn cho khách hàng trong theo dõi mức tiêu thụ và quản lý tài chính.
Từ góc độ này, dữ liệu đang trở thành một nguồn lực quan trọng của hoạt động điện lực. Theo Công ty, dữ liệu đo xa không chỉ phục vụ ghi chỉ số và lập hóa đơn mà còn là nguồn dữ liệu đầu vào cho quản lý vận hành, dự báo phụ tải, giảm tổn thất và chăm sóc khách hàng.
Đầu tư công nghệ phải đi cùng đầu tư con người
Để chuyển đổi số phát huy hiệu quả, Công ty Điện lực Khánh Hòa xác định con người và nguồn nhân lực công nghệ là yếu tố quan trọng để làm chủ quá trình này. Thực tiễn triển khai cho thấy các hệ thống số chỉ phát huy hiệu quả khi đội ngũ kỹ sư, công nhân có đủ năng lực sử dụng, phân tích dữ liệu và vận hành hiệu quả các hệ thống mới.
Theo đó, Công ty chú trọng đào tạo nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công nhân viên, đồng thời có kế hoạch tuyển dụng nhân lực công nghệ thông tin chuyên sâu về AI và an toàn thông tin phù hợp với yêu cầu trong giai đoạn mới.
Các chương trình đào tạo tập trung vào SCADA, DMS, GIS, Digital Workforce, AI, UAV và các công cụ số gắn với công việc thực tế. Mục tiêu là nâng cao năng lực khai thác hệ thống, phục vụ giám sát, điều độ và quản lý vận hành lưới điện, thay vì chỉ dừng ở việc sử dụng các công cụ công nghệ.
Cùng với đào tạo kỹ năng, Công ty xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo, khuyến khích các chuyên viên kỹ thuật nghiên cứu và ứng dụng những giải pháp mới. Đây được xác định là một trong những điều kiện để đội ngũ kỹ sư, công nhân từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực vận hành và đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số.
Trong giai đoạn tiếp theo, Công ty tiếp tục duy trì 100% quy trình nghiệp vụ được số hóa, sử dụng chữ ký số và ứng dụng Smart EVN; đồng thời đẩy mạnh sử dụng phần mềm IMIS trong quản lý vật tư, thiết bị. Ở lĩnh vực kỹ thuật, Công ty tiếp tục ứng dụng Digital Workforce, AI, UAV, phương pháp bảo dưỡng theo tình trạng thiết bị và nâng cấp PMIS theo hướng tích hợp AI, phân tích dữ liệu.
Cùng với đó, Công ty đầu tư đồng bộ hạ tầng viễn thông, cáp quang OPGW trên đường dây 110kV, cáp quang ADSS trên lưới trung, hạ thế và thiết bị truyền dẫn. Những nhiệm vụ này cùng với việc tăng cường an toàn thông tin, kết nối dữ liệu và hoàn thiện các hệ thống quản lý sẽ tạo nền tảng cho quá trình hiện đại hóa hệ thống điện trong thời gian tới.
Từ dữ liệu đo xa đến năng lực của đội ngũ, chuyển đổi số tại Công ty Điện lực Khánh Hòa đang được triển khai theo hướng gắn công nghệ với hiệu quả quản trị và nhu cầu thực tế. Khi dữ liệu được khai thác sâu hơn, người lao động được trang bị năng lực phù hợp và văn hóa đổi mới được thúc đẩy, chuyển đổi số sẽ không chỉ tạo ra những thay đổi về công cụ mà còn từng bước thay đổi phương thức quản lý, vận hành và phục vụ khách hàng.
Đây là nền tảng để Công ty tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành điện và từng bước xây dựng năng lực vận hành phù hợp với lưới điện thông minh trong giai đoạn tiếp theo.