Hạ tầng kém phát triển

Một cảnh tượng khác cũng rất dễ nhìn thấy là cảnh hành khách sốt ruột  chờ xe buýt vào những ngày cao điểm, giờ cao điểm, trong khi, nhiều tuyến xe buýt thường xuyên phải nối đuôi nhau vào điểm dừng. Vấn đề hạ tầng cho xe buýt đang là vấn đề nan giải và khó tháo gỡ, mặc dù vừa qua, TP. Hà Nội đã thông qua giải pháp làm đường ưu tiên dành cho xe buýt. Tuy nhiên, đường ưu tiên cũng chỉ được thực hiện tại một số tuyến phố nhất định, do đường Hà Nội phần lớn rất hẹp. Và cảnh xe buýt bị “trói” giữa đường phố đông nghẹt ôtô và xe máy vào giờ cao điểm sẽ vẫn tiếp tục xảy ra, khiến nhiều hành khách đang có ý định gắn bó lâu dài với phương tiện vận tải công cộng này sẽ tính đến những giải pháp khác mất ít thời gian chờ đợi hơn.

Tuy nhiên, ngay cả ở các vùng ngoại thành, người dân muốn đi lại bằng xe buýt vào nội thành cũng gặp nhiều khó khăn, thường phải chuyển tuyến nhiều lần. Theo giải thích của một cán bộ GTCC Hà Nội, nguyên nhân của điều này là do các đường vành đai hoàn thiện chậm trễ, làm cản trở đến việc phát triển hệ thống xe buýt, khiến nhiều tuyến bị trùng một quãng đường dài hoặc phải chạy ngoắt nghéo. Và vận tải xe buýt không thể phát huy hết khả năng, không những không góp phần giải quyết được mà phần nào còn làm cho giao thông thêm ùn tắc.

Bên cạnh đó, hệ thống nhà chờ, một phần không thể thiếu được trong hạ tầng cơ sở cho xe buýt, hiện nay cũng đang ở trong tình trạng xuống cấp. Theo thống kê, toàn Hà Nội hiện nay có gần 1.000 điểm dừng xe buýt trên lộ trình hơn 600km, nhưng trong số này chỉ có đúng 144 nhà chờ có mái che. Và người đi xe buýt vì vậy, phần lớn phải đội mưa, nắng trong lúc chờ xe. Nhiều người trong số này tâm sự: “Chúng tôi đứng dưới trời nắng chờ xe buýt còn đỡ, chứ trời mưa thì khổ không sao kể hết, khi dưới chân thì bùn đất, trên đầu trời mưa tầm tã. Chẳng thấy khái niệm văn minh xe buýt đâu cả”.

Không chỉ thiếu nhà chờ, các bến đầu, cuối cho xe buýt cũng đang là vấn đề bức xúc. Hiện nay, trong 34 bến đầu, cuối của xe buýt Hà Nội thì chỉ có 2 bến đạt tiêu chuẩn là bến xe Giáp Bát và Gia Lâm. Còn lại, hầu như xe buýt đỗ trên đường, không những thường xuyên gây ùn tắc giao thông ở những điểm này, mà còn gây nguy hiểm cho các phương tiện khác.

Một vấn đề nữa về cơ sở hạ tầng là hệ thống nhà xưởng sửa chữa và bảo dưỡng cho xe buýt hiện nay không được hoàn chỉnh và đồng bộ, do chỉ dựa vào hoặc nâng cấp những cái có sẵn. Vậy thì, nâng cấp và sửa chữa hàng loạt xe buýt trong vài năm tới sẽ giải quyết như thế nào ư ? Tuy rằng vấn đề này không liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người đi xe, những điều gì sẽ xảy ra khi xe buýt xuống cấp mà không được sửa kịp thời?

Bao giờ hoàn chỉnh?

Theo ông Nguyễn Ngọc Thưởng, Trưởng phòng kế hoạch, Công ty Dịch vụ vận tải công cộng Hà Nội, thì những khó khăn về hạ tầng của xe buýt Hà Nội sẽ được tháo gỡ dần dần, vì còn liên quan đến nhiều cơ quan ban ngành khác, nhất là bên Giao thông công chính. Tuy nhiên, về phần mình, Công ty Dịch vụ vận tải công cộng sẽ cố gắng hết sức để nâng cấp cơ sở hạ tầng cho hệ thống xe buýt trong điều kiện có thể. Công ty đã xin Thành phố mở rộng điểm đỗ xe Nam Thăng Long, bổ sung thêm nhà chờ, biển báo tại các điểm thích hợp, quy hoạch mở rộng thêm bến đầu, cuối, điểm đỗ, điểm trung chuyển… Hiện tại, việc phát triển hệ thống nhà chờ, điểm đỗ, điểm dừng… cho xe buýt còn gặp khó khăn do thiếu mặt bằng. Trên nhiều tuyến đường không thể xây dựng được nhà chờ, thậm chí hành khách còn không có chỗ đứng để chờ xe. Hoặc xe buýt phải đứng giữa đường đón trả khách do đường quá hẹp hoặc không có lề đường… Riêng về hệ thống nhà xưởng sửa chữa và nâng cấp cho xe buýt, ông Thưởng cho biết, thời gian vừa qua, Thành phố đã phê duyệt cho Công ty xây dựng một nhà xưởng rộng chừng 6.000m2 tại địa điểm của Xí nghiệp xe buýt Thăng Long. Bên cạnh đó, một khu dịch vụ xe buýt với diện tích chừng 15.000 m2 cũng đã được đồng ý trên nguyên tắc cho xây dựng tại Giáp Bát. Dự tính, đây sẽ là khu dịch vụ hoàn hảo cho xe buýt trong tương lai.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Dư, Trưởng phòng Giao thông đô thị Sở Giao thông công chính Hà Nội cho rằng, để giải quyết được các vấn đề trên, Hà Nội sẽ cần phải có sự nghiên cứu toàn diện, đầy đủ  và quy hoạch thật khoa học cho hệ thống xe buýt, điều mà từ trước đến nay Hà Nội chưa làm được. Trong khi các nước trong khu vực đã có quy hoạch khá chi tiết về sự phát triển của các khu dân cư, cũng như nhu cầu sử dụng dịch vụ vận tải công cộng, để từ đó xây dựng các mạng lưới xe buýt đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người dân, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nhu cầu đi lại của họ, vừa khuyến khích họ sử dụng nhiều hơn dịch vụ này, góp phần làm cho giao thông đô thị có nề nếp và văn minh hơn./.