Vai trò của đổi mới KHCN trong tái cấu trúc DN là rất quan trọng. Không có khoa học và công nghệ thì không thể có sự phát triển của tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, ngành công nghiệp thuốc lá cũng không nằm ngoại lệ. Với mô hình của Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá là doanh nghiệp khoa học công nghệ, hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu KHCN và sản xuất kinh doanh, những năm qua, khoa học và công nghệ đã mang đến cho ngành công nghiệp Thuốc lá Việt Nam một bộ mặt mới khác hẳn so với vài thập niên trước đây.

Trong lĩnh vực nông nghiệp thuốc lá: Nhiều giống thuốc lá mới như C9-1, C7-1, VTL81, TL16, VTL 5H, GL2, GL7... với năng suất cao, chất lượng tốt, kháng được một số bệnh hại chính trên đồng ruộng đã được trồng đại trà tại các vùng nguyên liệu đã mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân và cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng ổn định cho sản xuất thuốc lá điếu. Mặt khác, nhiều kết quả nghiên cứu về cải tiến qui trình kỹ thuật trồng trọt cây thuốc lá, qui trình sấy kết hợp áp dụng cải tạo hệ thống lò sấy mới theo hướng tiết kiệm năng lượng, tăng công suất sấy, bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng nguyên liệu. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, năng suất cây thuốc lá ở một số vùng trồng chính hiện nay đã đạt gần 3 tấn/ha, tăng gần gấp hai lần so với thập kỷ 80 của thế kỷ trước, phổ biến chỉ đạt từ 1,4-1,6 tấn/ha.

Về công nghệ thuốc lá, nhiều công nghệ mới trong lĩnh vực sản xuất thuốc lá điếu đã được áp dụng rộng rãi, gồm: Sản xuất sợi thuốc lá bằng công nghệ trương nở sợi, sử dụng các loại giấy cuốn điếu, giấy bọc đầu lọc đục lỗ có độ thấu khí cao và sử dụng các loại đầu lọc có khả năng hấp phụ cao đã tạo ra những sản phẩm thuốc lá điếu có tính ưu việt vượt trội các loại sản phẩm thuốc lá điếu sản xuất theo phương pháp truyền thống trước đây. Những tiến bộ khoa học này đã tạo ra bước phát triển đột phá trong ngành công nghiệp thuốc lá để sản xuất ra sản phẩm thuốc lá điếu có hàm lượng nicotin và hàm lượng nhựa (Tar) thấp, giảm thiểu độc hại cho người tiêu dùng.

Chủ động đầu tư KHCN để tái cấu trúc doanh nghiệp hướng tới phát triển bền vững

Để KHCN góp phần thúc đẩy đơn vị phát triển một cách bền vững, từ năm 2007 đến nay, Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá đã rất quan tâm và đầu tư nhiều vào các dự án nghiên cứu khoa học. Trong đó, công tác đầu tư, xây dựng cơ bản và đầu tư chiều sâu: Tổng vốn đầu tư phát triển tại Viện là 11,7 tỷ đồng, phục vụ cho các hạng mục: Mua sắm thiết bị phục vụ công tác kiểm tra sợi VT1 và sản phẩm thuốc lá điếu Vinataba; xây dựng trạm mua thuốc lá tại Cao Bằng và các kho thuốc lá tại các tỉnh Bắc Giang, Cao Bằng.

Hàng năm, doanh thu của Viện đạt hơn 100 tỷ đồng từ hoạt động nghiên cứu, dịch vụ KHCN và sản xuất kinh doanh; cung cấp ra thị trường trên 200 kg hạt thuốc lá giống các loại,cung cấp khoảng 1.000 tấn phân hỗn hợp đặc chủng; khoảng 10 tấn hương liệu các loại; cử cán bộ tập huấn từ khâu làm vườn, trồng trọt… cho hàng nghìn lượt người nông dân/năm và phân tích từ 4000 - 5000 phép thử các mẫu thuốc lá. Riêng trong giai đoạn từ năm 2007 – 2012, Viện đã thực hiện 129 đề tài, dự án khoa học các cấp với kinh phí 11 tỷ đồng/năm. Các đề tài nghiên cứu hầu hết được hội đồng nghiệm thu đánh giá cao và được ứng dụng rộng rãi, góp phần làm tăng năng suất, giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh, giảm phát thải ô nhiễm... để hướng tới DN phát triển bền vững.