Sáng ngày 24/3/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam diễn ra tại Hà Nội, Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của Liên minh châu Âu (EU) Jozef Síkela và Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) Nicola Beer đã có buổi gặp gỡ báo chí nhằm điểm lại các khoản đầu tư trọng điểm.
Phát biểu tại buổi họp báo, Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của Liên minh châu Âu (EU) Jozef Síkela khẳng định, Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á với dân số trẻ, nền công nghiệp vững mạnh và những mục tiêu phát triển rõ ràng.
Ông Jozef Síkela nhấn mạnh, sau khi nâng cấp quan hệ song phương, EU đang triển khai gói đầu tư trị giá 560 triệu Euro nhằm hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế của Việt Nam. Theo ông, sự phát triển của Việt Nam trong tương lai gắn bó mật thiết với nguồn năng lượng đáng tin cậy và việc làm chất lượng. Để giải quyết áp lực lên hệ thống năng lượng và đáp ứng nhu cầu không khí trong lành của người dân, EU đang tập trung hỗ trợ các dự án hạ tầng quan trọng.
Một trong những dự án trọng điểm được công bố là Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái với công suất 1.200 MW. Cụ thể, các ngân hàng phát triển châu Âu đã ký kết các thỏa thuận cho vay với tổng trị giá 230 triệu Euro để hỗ trợ Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai dự án này. Nhà máy sẽ hoạt động như một "pin khổng lồ" cho lưới điện, lưu trữ năng lượng khi dư thừa và giải phóng khi cần thiết, cung cấp điện sạch, ổn định cho cộng đồng. Khoản đầu tư đã ký kết là một phần của gói toàn diện gần 400 triệu Euro được triển khai bởi Nhóm châu Âu, quy tụ Ủy ban châu Âu, AFD (Cơ quan Phát triển Pháp), PROPARCO, Cassa Depositi e Prestiti (Tổ chức xúc tiến đầu tư quốc gia của Ý), EIB và KfW (Ngân hàng Phát triển của Đức).
Bên cạnh đó, Quỹ Phát triển giao thông bền vững trị giá 40 triệu Euro do EU khởi xướng sẽ hỗ trợ Việt Nam thúc đẩy các kế hoạch đầu tư lớn vào giao thông công cộng trong những năm tới. Quỹ sẽ cung cấp chuyên môn, công nghệ và kỹ thuật châu Âu, với mục tiêu phát triển ít nhất 4 dự án cơ sở hạ tầng công cộng quy mô lớn trên toàn quốc hoặc tại các thành phố lớn, chủ yếu tập trung vào đường sắt như dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, đồng thời cũng bao gồm đường thủy nội địa và giao thông đô thị. Sáng kiến này dự kiến sẽ huy động hơn 1 tỷ Euro vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng phát triển châu Âu, với sự tham gia của khu vực tư nhân châu Âu.
Ngoài ra, thỏa thuận trị giá 200 triệu Euro giữa EIB và Techcombank cũng đã được ký kết nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào năng lượng sạch và giao thông bền vững.
Đồng quan điểm về cam kết dài hạn, Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) Nicola Beer khẳng định, EIB là cánh tay tài chính của EU giúp biến các cam kết chí thành hiện thực. Bà cho biết cách tiếp cận của EIB dựa trên quan hệ đối tác cùng có lợi, quy tụ nguồn lực từ các thể chế, quốc gia thành viên EU và các đối tác Việt Nam. Trọng tâm hiện nay là Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) đang bước vào giai đoạn triển khai.
Bên cạnh khoản tài trợ cho Techcombank, EIB đang thảo luận với Chính phủ Việt Nam về khoản vay khung trị giá 500 triệu Euro nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng, đặc biệt là trong các lĩnh vực như lưới điện và truyền tải.
Điểm lại lịch sử hợp tác, bà Nicola Beer cho biết, EIB đã hoạt động tại Việt Nam từ năm 1997 với khoảng 800 triệu Euro vốn đầu tư. EIB đã hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực giao thông hiện đại, xây dựng phần mở rộng của tuyến Metro 3 của Hà Nội, nhằm giảm ùn tắc giao thông và cải thiện khả năng di chuyển cho người dân. Theo thông tin từ EIB, đoạn trên cao của tuyến metro này hiện đã vận hành và tiến độ thi công đoạn ngầm đang được đẩy mạnh. Khi hoàn tất, dự án dự kiến phục vụ 90 triệu hành khách mỗi năm, đóng góp lớn vào mục tiêu khí hậu của Việt Nam. Bên cạnh đó, các công ty châu Âu sẽ hỗ trợ việc phát triển cảng container Liên Chiểu tại Đà Nẵng trong thời gian tới.
Các đại diện từ EU và EIB khẳng định Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu không chỉ mang lại hạ tầng hiện đại, năng lượng sạch cho Việt Nam mà còn củng cố quan hệ kinh tế bền chặt cho cả hai bên. EU kết là đối tác ổn định, hỗ trợ Việt Nam tăng trưởng dài hạn thông qua nguồn tài chính chất lượng cao và các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên sâu.
Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu là sáng kiến quy mô lớn của EU nhằm thu hẹp khoảng cách đầu tư toàn cầu, với mục tiêu huy động tới 400 tỷ Euro từ khu vực công và tư nhân trong giai đoạn 2021 - 2027. Tại Việt Nam, Chiến lược này đang được triển khai theo cách tiếp cận "Nhóm châu Âu", kết hợp nguồn lực từ EU, các quốc gia thành viên và các tổ chức tài chính phát triển.