Tác giả: Trần Khánh Lâm - Lê Vương Bảo Xuyên

Số trang: 360-365

DOI url: 10.62831/202518042

Tóm tắt:

Hiện tượng gian lận trong kế toán – kiểm toán gây hậu quả nghiêm trọng cho lòng tin thị trường và hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, gồm phân tích tài liệu thứ cấp, khai thác dữ liệu lớn và phỏng vấn chuyên gia, nhằm xác định nguyên nhân gian lận từ góc nhìn đạo đức (giá trị cá nhân, văn hóa tổ chức) và kiểm toán (kiểm soát nội bộ, giám sát). Bài viết phân tích mô hình Tam giác gian lận và lý thuyết hành vi đạo đức, từ đó nhận diện các yếu tố chủ yếu thúc đẩy hành vi sai lệch. Kết quả phỏng vấn chuyên gia giúp đề xuất khuyến nghị cụ thể nhằm tăng cường tính minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và củng cố đạo đức nghề nghiệp để phòng ngừa gian lận hiệu quả.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Hà Thị Thúy Vân. (2017). Thực trạng và kiến nghị về gian lận trong báo cáo tài chính của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Công Thương. https://ojs.tapchicongthuong.vn/vi/ojs-post/thuc-trang-va-kien-nghi-ve-gian-lan-trong-bao-cao-tai-chinh-cua-cac-cong-ty-niem-yet-tren-thi-truong-chung-khoan-viet-nam-47619.htm Lê Thị Thu Hà. (2019). Gian lận và kiểm soát gian lận trong các doanh nghiệp Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng, 205, 23–30. Nguyễn Thị Thanh Mai. (2020). Ứng dụng phân tích dữ liệu và dữ liệu lớn trong kiểm toán báo cáo tài chính – lợi ích và thách thức đối với các doanh nghiệp kiểm toán. Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng, (218), 71–79. Albrecht, W. S., Albrecht, C. C., Albrecht, C., & Zimbelman, M. F. (2012). Fraud examination (4th ed.). Cengage Learning, USA. Association of Certified Fraud Examiners (ACFE). (2020). Report to the nations: 2020 global study on occupational fraud and abuse. https://acfepublic.s3-us-west-2.amazonaws.com/2020-Report-to-the-Nations.pdf Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall, USA. Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO). (2013). Internal control – Integrated framework. American Institute of Certified Public Accountants, USA. Cressey, D. R. (1953). Other people’s money: A study in the social psychology of embezzlement. Free Press, USA. International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB). (2009). ISA 240: The auditor's responsibilities relating to fraud in an audit of financial statements. https://pasai.squarespace.com/s/isa-240.pdf International Ethics Standards Board for Accountants (IESBA). (2024). Handbook of the International Code of Ethics for Professional Accountants (including International Independence Standards) (2024 ed.). International Federation of Accountants. Irawanto, D. W., & Novianti, K. R. (2020). Exploring the nature of whistle blowing in organizations in Asia: An integrative perspective. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(11), 519–528. Kaptein, M. (2008). The ethics of organizations: A longitudinal study of the U.S. working population. Journal of Business Ethics, 83(2), 285–306. Lê Doãn Minh Đức. (2021). Factors affecting audit professional ethics – Approach from the perception of auditors in Vietnam. International Journal of Innovative Research in Social Sciences, 4(4), 238–246. Mbonigaba, C., & Vanitha, N. (2019, March). Audit 4.0: The role of big data analytics in enhancing audit accuracy and efficiency. In 2nd International Conference on Recent Trends in Arts, Science, Engineering & Technology (pp. 187–193). DK International Research Foundation. Mintz, S. M., & Morris, R. E. (2011). Ethical obligations and decision making in accounting: Text and cases. McGraw-Hill Education. Nguyen, M. H., Do, B. N., & Ngo, T. T. (2022). The impact of family ownership on firm performance: A study on Vietnam. Cogent Economics & Finance, 10(1), 2038417. Petrașcu, D., & Țițeanu, A. (2014). The role of internal audit in fraud prevention and detection. Procedia Economics and Finance, 16, 489–497. Tang, J., & Karim, K. E. (2018). Financial fraud detection and big data analytics – Implications on auditors’ use of fraud brainstorming session. Managerial Auditing Journal, 33(3), 313–330. Tran, M. D., & Dang, N. H. (2021). The impact of ownership structure on earnings management: The case of Vietnam. SAGE Open, 11(3), 1–14. Treviño, L. K. (1986). Ethical decision making in organizations: A person–situation interactionist model. Academy of Management Review, 11(3), 601–617. Treviño, L. K., & Nelson, K. A. (2011). Managing business ethics: Straight talk about how to do it right (7th ed.). Wiley, USA.

Từ khóa:

gian lận, kế toán, kiểm toán, đạo đức, kiểm soát nội bộ, dữ liệu lớn.

File PDF