Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đã mở ra nhiều cơ hội cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý nhà nước. Bên cạnh những lợi ích mang lại, môi trường số cũng đang bị một số đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gây ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh.
Từ thực tiễn công tác kiểm tra, xử lý vụ việc có dấu hiệu sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả tại xã An Khánh, thành phố Hà Nội, có thể thấy rõ hiệu quả của việc chủ động tiếp nhận thông tin phản ánh, tăng cường giám sát hoạt động thương mại điện tử và sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng trong đấu tranh với các hành vi vi phạm.
Theo đó, trước nguồn tin phản ánh về dấu hiệu kinh doanh thực phẩm giả mạo nhãn hiệu trên nền tảng thương mại điện tử, Phòng Kiểm tra thuộc Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội đã nhanh chóng tiếp nhận, rà soát và phân loại theo đúng quy trình nghiệp vụ. Sau khi đánh giá các thông tin ban đầu có cơ sở, đơn vị đã tham mưu lãnh đạo Chi cục giao Đội Quản lý thị trường số 24 tiến hành xác minh, làm rõ các tổ chức, cá nhân liên quan.
Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, Đội Quản lý thị trường số 24 đã kết hợp công tác quản lý địa bàn với việc theo dõi hoạt động kinh doanh trên không gian mạng. Qua rà soát, lực lượng chức năng phát hiện dấu hiệu bất thường đối với việc rao bán sản phẩm “SÚP BỘT/SOUP POWER” mang nhãn hiệu “ACECOOK” trên các nền tảng thương mại điện tử.
Từ kết quả xác minh ban đầu, Đội Quản lý thị trường số 24 đã phối hợp với Công an xã An Khánh và Phòng Kinh tế xã An Khánh xây dựng kế hoạch kiểm tra, đồng thời mở rộng xác minh nhằm truy xuất nguồn gốc hàng hóa cũng như xác định địa điểm sản xuất.
Quá trình kiểm tra một hộ kinh doanh do ông N.T.C làm chủ tại xã An Khánh cho thấy nhiều sản phẩm “SÚP BỘT/SOUP POWER” mang dấu hiệu “ACECOOK” đang được bày bán. Tuy nhiên, chủ hộ không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp của toàn bộ số hàng hóa đang kinh doanh.
Từ những tài liệu, chứng cứ thu thập được, lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng điều tra, truy tìm nguồn cung cấp. Kết quả xác minh đã dẫn tới một cơ sở sản xuất tại thôn Ngãi Cầu, xã An Khánh do bà T.T.Y làm chủ.
Tại đây, đoàn kiểm tra phát hiện cơ sở đang trực tiếp tổ chức sản xuất sản phẩm “SÚP BỘT/SOUP POWER” mang logo và các dấu hiệu nhận diện tương tự nhãn hiệu “ACECOOK”. Nhiều loại nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, bao bì in sẵn nhãn hiệu cùng hệ thống máy móc phục vụ hoạt động sản xuất như máy trộn nguyên liệu, máy đóng gói tự động được bố trí tại hiện trường.
Đáng chú ý, lực lượng chức năng ghi nhận 125 thùng hàng thành phẩm, tương đương khoảng 250.000 gói súp bột, cùng hàng trăm sản phẩm đã được đóng gói hoàn chỉnh, chuẩn bị đưa ra thị trường tiêu thụ. Chủ cơ sở không xuất trình được hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của nguyên liệu, bao bì cũng như thành phẩm đang lưu giữ tại xưởng.
Để làm rõ dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Đội Quản lý thị trường số 24 đã phối hợp làm việc với đại diện Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam. Qua đối chiếu các yếu tố nhận diện nhãn hiệu, đại diện doanh nghiệp khẳng định toàn bộ sản phẩm “SÚP BỘT/SOUP POWER” mang logo và chữ “ACECOOK” được phát hiện tại hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất nói trên không phải do doanh nghiệp sản xuất, đồng thời là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam.
Kết quả kiểm tra cho thấy vụ việc không chỉ đơn thuần là hành vi buôn bán hàng hóa vi phạm trên môi trường mạng mà đã hình thành một chuỗi hoạt động từ sản xuất, phân phối đến tiêu thụ với quy mô lớn. Đây là thủ đoạn ngày càng phổ biến khi các đối tượng lợi dụng tính ẩn danh và khả năng tiếp cận khách hàng nhanh chóng của thương mại điện tử để đưa hàng giả ra thị trường.
Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được và kết quả kiểm tra thực tế, Đội Quản lý thị trường số 24 nhận định cơ sở sản xuất do bà T.T.Y làm chủ có dấu hiệu của hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm theo quy định tại Điều 193 Bộ luật Hình sự.
Nhận thấy vụ việc có dấu hiệu tội phạm, lực lượng Quản lý thị trường đã khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đồng thời chuyển toàn bộ tang vật, tài liệu liên quan cho Công an xã An Khánh tiếp tục xác minh, điều tra và xử lý theo thẩm quyền.
Vụ việc thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với các tổ chức, cá nhân lợi dụng thương mại điện tử để thực hiện hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả. Đồng thời, đây cũng là lời nhắc nhở đối với các sàn giao dịch thương mại điện tử cần nâng cao trách nhiệm trong việc kiểm soát người bán, rà soát nguồn gốc sản phẩm và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác giám sát hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, kết hợp các biện pháp quản lý địa bàn, tăng cường phối hợp với lực lượng công an, chính quyền cơ sở và các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ. Mục tiêu là phát hiện sớm, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, ngăn chặn từ gốc các đường dây sản xuất, tiêu thụ hàng giả, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giữ gìn môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo đảm trật tự trong hoạt động thương mại điện tử trên địa bàn Thủ đô.