Đến cuối tháng 9, Hà Nội đã giải ngân 99.100 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 82,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Phía trước vẫn là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi thành phố tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về mặt bằng, thủ tục và đẩy nhanh tiến độ những dự án có khả năng tạo sức lan tỏa cho nền kinh tế.
82,7% kế hoạch đã được giải ngân
Một trong những động lực quan trọng để Hà Nội thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 từ 11% trở lên là đẩy nhanh tiến độ đầu tư công.
Tại cuộc họp trực tuyến mới đây của Bộ Tài chính với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để rà soát thông tin, số liệu phục vụ biên soạn GRDP năm 2026, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, tính đến ngày 21-9, thành phố đã giải ngân 99.100 tỷ đồng vốn đầu tư công.
Mức giải ngân này tương đương 82,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 61% dự toán thành phố giao. Kết quả phản ánh sự tập trung trong chỉ đạo, điều hành cùng nỗ lực của các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án.
Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư công của Hà Nội đang được ưu tiên cho những công trình hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt là giao thông. Trong năm 2026, thành phố triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14 cùng các trục giao thông hướng tâm; phấn đấu hoàn thành khoảng 100km đường sắt đô thị trong giai đoạn 2026-2030.
Trọng tâm là tuyến đường sắt đô thị số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, tuyến số 5 Văn Cao - Hòa Lạc và tuyến Nhổn - ga Hà Nội. Cùng với đó là kế hoạch ưu tiên xây dựng 7 cầu lớn qua sông Hồng và đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, hệ thống vành đai, trục hướng tâm, cầu và các tuyến kết nối giữa đô thị trung tâm với những khu vực phát triển mới sẽ góp phần giảm áp lực giao thông, rút ngắn thời gian di chuyển, nâng cao năng lực logistics và mở rộng không gian phát triển của Thủ đô.
Điểm đáng chú ý của đầu tư công không chỉ nằm ở số tiền được giải ngân mà ở khả năng biến nguồn vốn thành công trình, từ đó tạo ra năng lực phát triển mới. Khi hạ tầng được hoàn thiện, doanh nghiệp có thêm điều kiện mở rộng sản xuất, kinh doanh; khả năng thu hút đầu tư được cải thiện; các khu đô thị, khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ mới có thêm dư địa hình thành.
Theo đánh giá của các chuyên gia, vốn đầu tư công được đưa vào nền kinh tế đúng tiến độ sẽ góp phần tăng tổng cầu, thúc đẩy các ngành xây dựng, vật liệu, vận tải, dịch vụ và tạo hiệu ứng lan tỏa sang khu vực tư nhân.
Vì vậy, tốc độ giải ngân cần được đặt trong mối quan hệ với hiệu quả sử dụng vốn. Một dự án chỉ thực sự phát huy giá trị khi công trình được hoàn thành, đưa vào khai thác và tạo ra những tác động cụ thể đối với kinh tế - xã hội.
Những “nút thắt” cần tháo gỡ
Tỷ lệ 82,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao cho thấy tiến độ giải ngân của Hà Nội đã có bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, nếu tính theo dự toán thành phố giao, tỷ lệ mới đạt 61%. Điều đó đồng nghĩa khối lượng công việc còn lại trong những tháng cuối năm là rất lớn. Một trong những điểm nghẽn trực tiếp là giải phóng mặt bằng.
Với các dự án quy mô lớn, phạm vi triển khai qua nhiều địa bàn, chỉ một số vị trí chưa hoàn thành bàn giao mặt bằng cũng có thể tác động đến toàn bộ tiến độ thi công. Nếu không được xử lý kịp thời, dự án có thể kéo dài thời gian thực hiện, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng giải ngân nguồn vốn đã bố trí.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế cho rằng, khi các dự án hạ tầng được đẩy nhanh, nguồn vốn ngân sách không chỉ được chuyển hóa thành công trình mà còn kích thích nhu cầu của doanh nghiệp, tạo việc làm và mở rộng thị trường cho nhiều ngành kinh tế.
Theo ông, thành phố cần lượng hóa rõ phần việc còn lại, thời hạn hoàn thành và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Các dự án đã hoàn tất thủ tục, có mặt bằng và đủ điều kiện thi công cần được ưu tiên nguồn lực. Với những dự án còn vướng mắc kéo dài, cần phân loại nguyên nhân và có giải pháp xử lý cụ thể, tránh tình trạng vốn đã được bố trí nhưng không thể giải ngân.
TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế cũng cho rằng với quy mô vốn đầu tư công lớn, Hà Nội có điều kiện tạo thêm động lực cho tăng trưởng nếu dòng vốn được hấp thụ nhanh và hiệu quả. Theo ông, cần xác định rõ từng dự án đang vướng ở khâu nào để có giải pháp phù hợp; đồng thời ưu tiên những dự án có tính lan tỏa cao, có khả năng hoàn thành và đưa vào khai thác sớm.
Các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và phối hợp giữa các cơ quan cũng cần được tập trung xử lý.
Về đích nhưng không chạy theo con số
Từ nay đến cuối năm, yêu cầu đặt ra với Hà Nội là tiếp tục tăng tốc giải ngân, song song với bảo đảm chất lượng và hiệu quả đầu tư. Bởi giải ngân nhanh chỉ là một phần của mục tiêu. Điều quan trọng hơn là nguồn vốn phải được chuyển hóa thành những công trình có chất lượng, hoàn thành đúng tiến độ, sớm đưa vào khai thác và phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội.
Do đó, thay vì chỉ nhìn vào con số giải ngân, tiến độ cần được đánh giá cùng với khả năng hoàn thành dự án và đưa công trình vào vận hành. Với khối lượng vốn còn lại, việc xác định rõ từng điểm nghẽn, từng phần việc, từng mốc thời gian và trách nhiệm của từng cơ quan sẽ có ý nghĩa quan trọng trong chặng nước rút.
Khi dòng vốn được hấp thụ hiệu quả, những công trình hạ tầng hoàn thành không chỉ bổ sung tài sản công mà còn mở rộng không gian phát triển, cải thiện kết nối và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng của Thủ đô.