Chiều 10/6, tại Hà Nội, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo “Nâng cao hiệu quả xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia”.
Tham dự hội thảo có bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công; ông Lê Tuấn Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính Kinh tế ngành (Bộ Tài chính); cùng đại diện lãnh đạo các Sở Công Thương, đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công, các hiệp hội, viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia trong lĩnh vực công nghiệp nông thôn.
Hoàn thiện chính sách để khơi thông nguồn lực khuyến công
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh, khuyến công là một trong những chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.
Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, thời gian qua, nguồn kinh phí khuyến công quốc gia đã hỗ trợ hàng nghìn cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến vào sản xuất, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, đào tạo nghề, truyền nghề và xúc tiến thương mại. Nhờ đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành, nhân rộng; năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở công nghiệp nông thôn từng bước được nâng cao.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống pháp luật về ngân sách, đầu tư công, cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập và các quy định liên quan có nhiều thay đổi, cùng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, công tác khuyến công đang đặt ra nhiều yêu cầu mới.
“Việc nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, tăng cường công khai, minh bạch, siết chặt kỷ luật tài chính và nâng cao chất lượng các đề án khuyến công đòi hỏi các cơ quan quản lý phải tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức quản lý và tổ chức thực hiện”, bà Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh.
Theo Cục trưởng Nguyễn Thị Lâm Giang, từ thực tiễn triển khai chương trình khuyến công vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện như công tác lập kế hoạch gắn với nhu cầu thực tiễn địa phương; nâng cao chất lượng hồ sơ đề án; đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kinh phí; tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả hỗ trợ sau đầu tư; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý chương trình.
Đặc biệt, hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định về lập, quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công nhằm bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng đang xây dựng dự thảo Thông tư mới về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia theo hướng đồng bộ với các quy định pháp luật mới, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và sử dụng nguồn lực ngân sách.
Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, hội thảo là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công và các chuyên gia cùng trao đổi, đánh giá những kết quả đạt được, nhận diện các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai; đồng thời đóng góp ý kiến hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến công. Những ý kiến từ thực tiễn sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý nghiên cứu, hoàn thiện các quy định mới, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Khuyến công “vốn mồi” thúc đẩy công nghiệp nông thôn
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Tuấn Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) khẳng định, khuyến công là một trong những công cụ quan trọng thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của các địa phương, nhất là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo ông Lê Tuấn Anh, thực hiện nhiệm vụ được giao tại Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng và ban hành Thông tư số 28/2018/TT-BTC hướng dẫn lập, quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công; đồng thời ban hành Thông tư số 64/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 28 nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý và sử dụng nguồn kinh phí này.
Với chức năng quản lý nhà nước về tài chính - ngân sách, Bộ Tài chính luôn xác định việc bảo đảm nguồn lực tài chính cho hoạt động khuyến công là nhiệm vụ quan trọng, đồng thời yêu cầu việc sử dụng nguồn lực này phải tuân thủ các nguyên tắc, quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, đó là: đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả và có khả năng tạo ra tác động lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Ông cho biết, bình quân mỗi năm ngân sách nhà nước bố trí khoảng 140 tỷ đồng để thực hiện Chương trình khuyến công quốc gia. Nguồn kinh phí này đã phát huy vai trò “vốn mồi”, tạo động lực để doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư thêm nguồn lực cho sản xuất, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn công và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, Bộ Tài chính đang phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng Thông tư mới thay thế Thông tư số 28/2018/TT-BTC và Thông tư số 64/2024/TT-BTC, bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành và yêu cầu triển khai Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.
Trong bối cảnh nguồn lực ngân sách còn nhiều khó khăn, ông Lê Tuấn Anh cho rằng hoạt động khuyến công cần tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý tài chính, tăng cường đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách thông qua các chỉ tiêu cụ thể về giá trị gia tăng, tạo việc làm và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế địa phương.
Đề xuất tăng hỗ trợ khuyến công gấp 2 - 3 lần
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về nguyên tắc hỗ trợ, nội dung chi, định mức chi, quy trình xây dựng và giao kế hoạch, cơ chế quản lý, thanh quyết toán kinh phí, phân cấp trách nhiệm giữa trung ương và địa phương, ứng dụng công nghệ số trong quản lý chương trình cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn kinh phí khuyến công quốc gia.
Các ý kiến đóng góp được đánh giá là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo Thông tư về lập, quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công; đồng thời giúp Bộ Công Thương hoàn thiện dự thảo Thông tư về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia.
Đáng chú ý, nhiều địa phương đề xuất tăng mức chi, mức hỗ trợ cho hoạt động khuyến công quốc gia trong giai đoạn 2026 - 2030.
Góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công, ông Nguyễn Việt Dũng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Phú Thọ, cho rằng nhiều định mức hỗ trợ hiện nay không còn phù hợp với thực tiễn đầu tư của doanh nghiệp.
Ông kiến nghị Ban soạn thảo nghiên cứu điều chỉnh tăng các mức hỗ trợ khuyến công tối thiểu từ 2 - 3 lần so với hiện hành; nâng mức hỗ trợ đối với mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ máy móc thiết bị và tăng mức khen thưởng sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu nhằm tạo sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới.
Trong khi đó, ông Hoàng Xuân Phong - Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Tiết kiệm năng lượng tỉnh Thanh Hóa, đề nghị điều chỉnh tăng định mức hỗ trợ đối với nhiều nội dung khuyến công nhằm phù hợp với mặt bằng giá cả hiện nay và đáp ứng yêu cầu thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Cụ thể, Thanh Hóa đề xuất nâng mức hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến và chuyển giao công nghệ lên tối đa 600 triệu đồng/cơ sở; hỗ trợ ứng dụng dây chuyền công nghệ tiên tiến lên tối đa 900 triệu đồng/cơ sở; nâng mức hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật lên tối đa 2 tỷ đồng/mô hình.
Theo ông Hoàng Xuân Phong, mức hỗ trợ hiện hành chưa tương xứng với quy mô đầu tư thực tế của doanh nghiệp, trong khi phần lớn các dự án tham gia khuyến công đều có tổng vốn đầu tư từ nhiều tỷ đồng trở lên.
Bên cạnh đó, Thanh Hóa cũng đề xuất nâng mức thưởng đối với sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia từ 10 triệu đồng lên 100 triệu đồng/sản phẩm. Theo địa phương, mức hỗ trợ hiện nay thấp hơn đáng kể so với chính sách khen thưởng đối với sản phẩm OCOP 5 sao, chưa tạo được động lực khuyến khích các cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia chương trình.
Từ thực tiễn triển khai, các địa phương cũng kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu tăng nguồn kinh phí khuyến công hằng năm tương ứng với việc mở rộng đối tượng và nội dung hỗ trợ theo Nghị định số 235/2025/NĐ-CP, qua đó đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất của các cơ sở công nghiệp nông thôn trên phạm vi cả nước.
Bà Đinh Thị Huyền Linh - Trưởng phòng Khuyến công - Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), chia sẻ điểm mới nổi bật của dự thảo Thông tư của Bộ Công Thương về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia.
Hoàn thiện thông tư mới trong tháng 9/2026
Kết luận hội thảo, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết các ý kiến đóng góp của đại biểu đều rất trách nhiệm, thẳng thắn và có giá trị thực tiễn cao.
Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công sẽ tổng hợp đầy đủ, nghiên cứu tiếp thu để hoàn thiện Dự thảo Thông tư về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia, trình Bộ trưởng Bộ Công Thương xem xét, ký ban hành theo tiến độ trong tháng 9/2026.
Việc hoàn thiện chính sách sẽ hướng tới bảo đảm tính thống nhất với các quy định hiện hành, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công trong bối cảnh đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp nông thôn.