Một số khó khăn trong triển khai thực hiện

Về thời gian: Theo Thông tư, việc bắt buộc in hình cảnh báo trên bao bì thuốc lá có độ trễ, hạn cuối cùng là tháng 8/2013 đối với thuốc lá bao mềm và tháng 12/2013 với thuốc lá bao cứng. Song theo phản ánh chung của các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá, để có được mẫu bao bì mới đưa vào sản xuất đại trà, phải trải qua khá nhiều công đoạn nên mất rất nhiều thời gian như: Thiết kế mẫu; chốt mẫu thiết kế, mầu mực chuẩn; Tạo mẫu, triển khai và phát hành mẫu; Gia công trục in; Mua hoặc nhập khẩu nguyên vật liệu cần thiết cho việc sản xuất, sản xuất thử; Gửi, hoàn tất thủ tục hải quan và vận chuyển mẫu bao bì về nơi sản xuất; Thủ tục hành chính liên quan đến mẫu bao bì mới; Sản xuất bao bì mới… Ông Phạm Kiến Nghiệp - Tổng thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cũng cho biết, để thay đổi toàn bộ quy trình sản xuất cũng như mẫu mã bao bì mới của sản phẩm thuốc lá, cần có thời gian ít nhất là 12 tháng cho nhiều công đoạn như trên…

Hình ảnh trên vỏ bao: Theo quy định, trên mỗi vỏ bao thuốc lá, các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá phải in hình ảnh cảnh báo các nguy hại đến sức khỏe với diện tích tối thiểu 50% bề mặt trước và sau của bao thuốc lá. Hình ảnh cảnh báo sức khỏe phải được in rõ nét và dễ nhìn. Mỗi loại sản phẩm thuốc lá của một nhãn hiệu thuốc lá phải in trên bao bì 1 trong 6 mẫu cảnh báo sức khỏe theo quy định. Các nhãn hiệu thuốc lá khác nhau của một nhà sản xuất phải in các mẫu cảnh báo sức khỏe khác nhau… Tuy nhiên, theo hướng dẫn của Thông tư ban hành, một số mẫu (dạng đĩa) gửi kèm Thông tư có các chỉ số về kích cỡ trên bao bì thuốc lá là rất khó thực hiện hoặc nếu thực hiện được thì mẫu mã bao bì sẽ rất xấu. Một số mẫu tút có phần khung mầu đen để in chữ có chiều cao 9mm, phần chữ in chiếm 2 dòng, sử dụng font chữ “Arial”, cỡ chữ 4,5 mm (được hiểu là chưa bao gồm dấu). Thực tế, hai dòng chữ này đã có chiều cao 9mm (chưa kể dấu, khoảng cách giữa các dòng), dẫn đến khi thiết kế nội dung, chữ sẽ tràn ra khỏi khung màu đen định sẵn. Hơn nữa, hình ảnh có độ phân giải rất thấp và không thỏa mãn những yêu cầu về chuẩn kỹ thuật in chuyên nghiệp trên các bao bì sản phẩm thuốc lá.

Đối với sản phẩm xì gà: Từ trước đến nay, thực hiện Nghị định số 89/2006/NĐ - CP ngày 30/8/2006 của Chính phủ về nhãn hàng hóa và Quyết định số 02/2007/QĐ-BYT ngày 15/01/2007 của Bộ Y tế về việc ban hành Quy định về vệ sinh an toàn đối với sản phẩm thuốc lá, các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá đã và đang thực hiện dán nhãn phụ (dán sticker) lên vỏ bao bì xì gà tuân thủ những nội dung bắt buộc về ghi nhãn hàng hóa, cảnh báo sức khỏe. Xì gà là sản phẩm nhập khẩu chủ yếu với chất liệu bao bì đóng gói rất đa dạng (gồm giấy bìa, gỗ, thiếc,…), nên việc in trực tiếp các quy định ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì xì gà là rất khó thực hiện.

Hạn sử dụng: Mặc dù Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá quy định ghi hạn sử dụng trên nhãn bao bì thuốc lá, song theo ý kiến của các nhà chuyên môn trong ngành Thuốc lá, không giống như nhiều loại sản phẩm khác, sản phẩm thuốc lá điếu không có thời hạn sử dụng cố định mà tùy thuộc vào điều kiện bảo quản. Thuốc lá điếu rất nhạy cảm với môi trường (nhiệt độ, độ ẩm), nếu môi trường bảo quản tốt, hạn sử dụng sẽ dài, nếu môi trường bảo quản không tốt, hạn sử dụng sẽ ngắn. Mặt khác, Theo Thông lệ quốc tế cũng quy định không ghi hạn sử dụng đối với thuốc lá điếu. Nếu ghi hạn sử dụng trên nhãn, có thể dẫn đến trường hợp doanh nghiệp phải hủy lượng sản phẩm còn tốt nhưng đã quá thời hạn sử dụng, gây lãng phí hoặc cũng có thể xảy ra trường hợp, người tiêu dùng sử dụng thuốc điếu kém chất lượng tuy còn hạn sử dụng…

Một vài kiến nghị

Để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá có thêm thời gian thực hiện tốt nội dung của Thông tư hướng dẫn việc ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá, các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá xin có một số kiến nghị sau:

- Cho phép các sản phẩm thuốc lá lưu hành thêm thời gian 06 tháng kể từ ngày sản xuất.

- Cung cấp file hình ảnh chuẩn kèm theo mã mầu sắc để các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thống nhất thực hiện in hình ảnh trên vỏ bao. Do bao bì thuốc lá có nhiều kích cỡ và hình dạng khác nhau, đề nghị có hướng dẫn cụ thể cho từng loại kích cỡ bao bì khác nhau để các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thực hiện. Tiếp tục hướng dẫn các nội dung quy định về ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì xì gà.

- Trường hợp bắt buộc phải ghi ngày hết hạn sử dụng như Thông tư quy định, thì nên căn cứ hướng dẫn của Nghị định 89/2006/NĐ-CP ngày 30/8/2006 của Chính phủ về nhãn hàng hóa, và đề nghị cho phép ghi hạn sử dụng với sản phẩm thuốc lá là 06 tháng kể từ ngày sản xuất. Đồng thời, kiến nghị thời điểm áp dụng ghi ngày hết hạn sử dụng trùng với thời điểm sử dụng nhãn bao bì mới cho sản phẩm thuốc lá.

- Đề nghị có hướng dẫn việc xử lý đối với sản phẩm thuốc lá có chất lượng còn tốt lưu thông trên thị trường nhưng đã quá thời hạn sử dụng…