Doanh nghiệp ủng hộ đàm phán
Hiệp định gồm hơn 10 nội dung chủ chốt, bao quát toàn bộ hoạt động giao thương từ thương mại dịch vụ và hàng hóa, đầu tư, sở hữu trí tuệ, cho đến lao động, môi trường… Chỉ riêng nội dung thương mại hàng hóa và dịch vụ đã có tới sáu vấn đề: cắt giảm thuế quan; rào cản phi thuế quan; biện pháp vệ sinh dịch tễ; thuận lợi hóa thương mại và hải quan; biện pháp phòng vệ thương mại; thương mại dịch vụ, thành lập doanh nghiệp và thương mại điện tử.
Để việc đàm phán của Chính phủ gắn kết với lợi ích của doanh nghiệp và bảo đảm thời gian đàm phán theo đúng lộ trình, ngay từ trước khi khởi động, các cơ quan chức năng nước ta đã tiến hành điều tra lấy ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp.
Trong quá trình đàm phán, Bộ Công Thương tổ chức những cuộc tọa đàm mà gần đây nhất là hội thảo “ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU: Những nội dung doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý” tại TP. Hồ Chí Minh ngày 15/3. Qua đó, doanh nghiệp nắm được những mục tiêu, lĩnh vực đàm phán và tác động dự kiến với những ngành hàng chịu ảnh hưởng nhất từ Hiệp định. Đồng thời, giúp đoàn đàm phán Chính phủ nắm bắt kịp thời thực lực cũng như những quan ngại của doanh nghiệp để đưa ra phương án đàm phán hiệu quả nhất.
Sự gắn kết giữa đoàn đàm phán Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp đã tạo ra sự đồng thuận nhất trí cao, với 97% số doanh nghiệp được khảo sát đồng ý với đàm phán Hiệp định. Đây là tiền đề quan trọng giúp cho lộ trình đàm phán thuận lợi, bảo đảm đúng tiến độ, thời gian đã đề ra.
Chủ động khai thác lợi thế
Theo Vụ Châu Á - Thái Bình Dương, những điểm quan trọng nhất các doanh nghiệp cần lưu ý là: Theo dõi, đóng góp ý kiến trong quá trình đàm phán; tìm hiểu về văn hóa, thị hiếu tiêu dùng cũng như các quy định, tiêu chuẩn về VSATTP của thị trường EU; khai thác triệt để Chương trình ưu đãi thuế
Nhưng doanh nghiệp hai bên không cần phải chờ Hiệp định được ký kết mới bắt tay khai thác lợi thế. Hãy xem xét trường hợp Nhật Bản. Từ năm 2008, khi VJEPA đang trên bàn đàm phán, đã có một làn sóng đầu tư mới của Nhật vào nước ta. Theo đó, họ mời các doanh nghiệp Nhật sản xuất linh phụ kiện cùng sang Việt Nam đầu tư, và chủ động giúp các doanh nghiệp nước ta trong ngành công nghiệp phụ trợ phát triển làm vệ tinh cho họ để làm ra thành phẩm xuất ngược về Nhật.
Hiện các doanh nghiệp EU đang trông đợi rất nhiều vào vòng đàm phán thứ ba vào ngày 22/4. Nếu hai bên chốt được những nội dung cơ bản về cắt giảm thuế quan, các doanh nghiệp EU sẽ khởi thảo kế hoạch đầu tư vào nước ta nhằm tận dụng những lợi thế mà Hiệp định mang lại. Cũng có nhiều doanh nghiệp nước ta, nhất là trong các ngành hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, giày da, đồ gỗ… đã vạch kế hoạch trung hạn dự trữ cho tình huống Hiệp định được ký kết vào năm 2014.