[eMagazine] Bức tranh thị trường trong nước: Đa sắc và vững chắc hơn

Năm 2025, nhiều giải pháp điều tiết cung cầu, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu và bình ổn thị trường đã được Bộ Công Thương triển khai, góp phần phục vụ cuộc sống của người dân và hoạt động của doanh nghiệp. Trước các cơn bão lớn, công tác cung ứng hàng hóa vẫn được duy trì cho các khu vực bị bão lũ, công tác khắc phục sau bão được triển khai tích cực, các hoạt động sản xuất, kinh doanh nhanh chóng trở lại bình thường.

Thị trường trong nước tiếp tục tăng trưởng cao, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được đảm bảo, hàng hóa dồi dào, thị trường ổn định, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát của Chính phủ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 7.000 tỷ đồng, tăng hơn 9% so với năm 2024.

Để thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương tiếp tục triển khai hiệu quả các Đề án, Chiến lược đã được phê duyệt, góp phần thúc đẩy tiêu dùng trong nước, trọng tâm là Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ tiêu thụ nông sản, thực phẩm tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần tháo gỡ đầu ra sản phẩm nông nghiệp cho nông dân. Thông qua các hoạt động hỗ trợ, kết nối giữa doanh nghiệp và người dân nhằm tạo điều kiện hỗ trợ, tháo gỡ đầu ra sản phẩm nông nghiệp cho nông dân, hỗ trợ thu mua chế biến tiêu thụ các mặt hàng nông sản của các địa phương có sản lượng nông sản lớn.

Song song với tăng trưởng về quy mô, cấu trúc thị trường nội địa cũng chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng hiện đại, văn minh. Hạ tầng thương mại truyền thống như chợ, cửa hàng tạp hóa dần được bổ sung và thay thế bằng các mô hình hiện đại hơn như siêu thị, trung tâm thương mại, hệ thống logistics và các nền tảng thương mại điện tử. Hệ thống thương mại hiện đại đóng góp xấp xỉ 30% tổng mức bán lẻ, phản ánh xu hướng tiêu dùng mới của xã hội, đặc biệt là lực lượng tiêu dùng trẻ và đô thị hóa nhanh.

Nguồn cung đối với các nguyên liệu chiến lược đầu vào như điện, than, xăng dầu - những trụ cột quyết định an ninh năng lượng và sự vận hành thông suốt của hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân được đảm bảo. Công tác điều hành thị trường hàng hóa thiết yếu được triển khai linh hoạt cùng với việc hoàn thiện chính sách phát triển thị trường.

Những nỗ lực này tạo nền tảng quan trọng giúp thị trường trong nước phát triển bền vững, trở thành động lực cho tăng trưởng và động lực nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế quốc gia.

Giai đoạn 2021-2025, chứng kiến sự hoàn thiện dần của môi trường pháp lý, mở đầu bằng việc điều chỉnh khung quản lý đối với hoạt động thương mại điện tử qua Nghị định 85/2021-NĐ-CP và được củng cố bằng Luật Thương mại điện tử được Quốc hội thông qua, tạo nền tảng pháp lý cao hơn, toàn diện và ổn định hơn cho thị trường.

Đây cũng là giai đoạn tăng trưởng ấn tượng của hoạt động thương mại điện tử, đạt mức bình quân 23%-25%/ năm, đưa Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới, tạo động lực phát triển kinh tế số và dẫn dắt chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Thương mại điện tử trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của kinh tế số. Không chỉ là kênh bán hàng bổ trợ, thương mại điện tử trở thành nền tảng phân phối chiến lược cho doanh nghiệp, giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, tối ưu chi phí và tạo không gian kinh doanh mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trước xu hướng hành vi tiêu dùng và mô hình kinh doanh thay đổi sâu sắc, sự trỗi dậy của livestream bán hàng, thương mại đa kênh, kinh doanh trên nền tảng quốc tế và sự tham gia tăng đột biến của lực lượng nhà bán hàng chuyên nghiệp đã tạo ra diện mạo lớn cho thị trường thương mại điện tử. Nhiều nền tảng trực tuyến mở rộng hoạt động tại Việt Nam, trong khi doanh nghiệp trong nước đầu tư mạnh vào Logistic, công nghệ xử lý đơn hàng, phân tích dữ liệu lớn và tự động hóa để gia tăng hiệu quả. Các mô hình này không chỉ làm tăng tốc doanh số mà còn định hình một hệ sinh thái thương mại điện tử đa tầng, gắn chặt với dòng chảy tiêu dùng của hàng chục triệu người Việt Nam.

Theo sô liệu của Tổng cục Thống kế, quy mô thương mại điện tử năm 2025 đạt 31 tỷ USD, đóng góp khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. Sự bùng nổ mô hình livestream, sự hoàn thiện khung pháp lý và tốc độ ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp cho thấy, thương mại điện tử đang bước vào thời kỳ phát triển ổn định hơn, bền vững hơn và đóng vai trò ngày càng lớn trong cấu trúc kinh tế quốc gia.

Với nền tảng thể chế hoàn thiện, phương thức xúc tiến hiện đại, hoạt động xúc tiến thương mại đang trở thành trụ cột chiến lược góp phần nâng cao uy tín, vị thế và sức mạnh của sản phẩm hàng hóa Việt Nam. Hoạt động xúc tiến thương mại trong nước với các hội chợ, triển lãm cấp vùng thu hút trung bình trên 200 doanh nghiệp, doanh thu 20-50 tỷ đồng. Các hội chợ không chỉ góp phần kích cầu tiêu dùng, tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận các mặt hàng Việt Nam có chất lượng, mẫu mã đa dạng, giá cả cạnh tranh mà còn giúp nhà sản xuất trong nước, các thương hiệu hàng Việt Nam quảng bá, chinh phục người tiêu dùng Việt Nam.

Hoạt động xúc tiến thương mại trong nước đã góp phần tích cực cho phát triển thị trường nội địa và xuất nhập khẩu tại chỗ. Điểm nhấn trong công tác xúc tiến thương mại là sự chuyển biến nổi bật của công tác tổ chức hội chợ, nâng tầm hội chợ thương mại trở thành kênh xúc tiến thương mại đầu tư quốc gia. Theo Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, chuỗi sự kiện quảng bá chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam tại Triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh đã thể hiện tính tiên phong, sáng tạo và khát vọng vươn tầm quốc tế của thương hiệu Việt.

Đặc biệt, sự thành công của Hội chợ mùa Thu lần đầu tiên được tổ chức có quy mô lớn nhất từ trước tới nay, quy tụ nhiều doanh nghiệp, tập đoàn hàng đầu trong nước đem lại doanh thu bán hàng gần 1.000 tỷ đồng. Trước thành công của Hội chợ mùa Thu, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công Thương nhân rộng mô hình tổ chức thành chuỗi các hội chợ cấp quốc gia thường niên.

Theo Bộ Công Thương, công tác quản lý, đảm bảo trật tự thị trường, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên thị trường nội địa tiếp tục được củng cố. Trong năm 2025, số vụ kiểm tra và xử lý giảm đáng kể so với các năm trước, tuy nhiên giá trị xử phạt và quy mô vi phạm có xu hướng tăng, phản ánh hiệu quả công tác quản lý ngày càng được nâng cao. Qua đó, góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.

Hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong nước được chú trọng nhờ hành lang pháp lý đồng bộ, kịp thời (Ảnh: Internet)

Theo Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương, trước bối cảnh nhiều hàng hóa nhập khẩu có dấu hiệu bán giá hoặc được trợ cấp gây thiệt hại nghiêm trọng cho một số ngành sản xuất trong nước, công tác khởi kiện, điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại tiếp tục được tăng cường đẩy mạnh, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, bảo vệ lợi ích hợp pháp các ngành sản xuất trong nước. Đến ngày 31/12/2025, đã khởi xướng điều tra 61 vụ việc phòng vệ thương mại. Các biện pháp này góp phần bảo đảm môi trường thương mại công bằng, nhằm ngăn chặn tác động tiêu cực của hàng nhập khẩu đến sản xuất trong nước. Việc bảo vệ thị trường nội địa tạo điều kiện cho việc hình thành và phát triển một số ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp xây dựng, công nghiệp tiêu dùng. Quy mô doanh thu của các doanh nghiệp được bảo vệ áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại trong các năm qua ước tính đạt 600 nghìn tỷ đồng với trên 56 ngàn lao động trực tiếp và hàng trăm ngàn lao động gián tiếp; các biện pháp phòng vệ thương mại đã áp dụng cũng góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước; các ngành sản xuất trong nước được bảo vệ trước những hành vi cạnh tranh không bình đẳng của hàng nhập khẩu, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước phát triển.

Hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong nước được chú trọng nhờ hành lang pháp lý đồng bộ, kịp thời. Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Bí thư, Bộ Công Thương đã giao Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xây dựng và triển khai Đề án phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch thực hiện quyết định 207/KL/TW đề rõ mục tiêu, yêu cầu, giải pháp trọng tâm, phân công nhiệm vụ thực hiện… tạo đột phá trong công tác thi hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được thực hiện công bằng, kịp thời, hiệu lực, hiệu quả.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, mang đến những thời cơ, thuận lợi và thách thức đan xen. Hướng tới giai đoạn 2026-2030, ngành Công Thương xác định phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của thị trường trong nước nhằm đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% mỗi năm và GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030. Theo đó, tốc độ tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng được đặt mục tiêu đạt hai con số, thể hiện quyết tâm chính trị cao và tầm nhìn dài hạn.

Ở tầm chiến lược, ngành Công Thương xác định phát huy thế mạnh của thị trường trong nước để củng cố nội lực là yếu tố quyết định, gắn chặt với mở rộng thị trường bên ngoài. Trong đó, thương mại số và thương mại điện tử được coi là động lực tăng trưởng quan trọng. Việc chuyển dịch mạnh mẽ hệ thống phân phối sang các loại hình hiện đại, ưu tiên hiện đại hóa phân phối ở nông thôn, miền núi; phát triển thương mại điện tử thành kênh phân phối chủ lực cho hàng hóa, đặc biệt là nông sản và hàng công nghiệp tiêu dùng; xây dựng các trung tâm tiêu dùng mới và số hóa hoạt động xúc tiến thương mại… đang mở ra không gian phát triển rộng lớn cho thị trường nội địa