{Emagazine} Supe Lâm Thao: Công nghệ bắt đầu từ nhu cầu của đồng ruộng

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Công ty Cổ phần Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao đã bắt đầu từ những bài toán cụ thể nhất của sản xuất và thị trường. Từ quản lý vòng đời sản phẩm bằng QR Code, tự động hóa dây chuyền, xây dựng phòng thí nghiệm vi sinh đến nghiên cứu sản phẩm mới, cải tiến thiết bị và khuyến khích sáng kiến của người lao động, khoa học công nghệ từng bước được đưa vào những khâu trực tiếp tạo ra năng suất, chất lượng và giá trị mới.

Với một doanh nghiệp sản xuất phân bón và hoá chất có lịch sử gần 65 năm năm như Supe Lâm Thao, đổi mới không đơn thuần là trang bị thêm thiết bị hiện đại hay số hóa một vài khâu quản lý. Bài toán lớn hơn là làm sao để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đi vào toàn bộ chuỗi hoạt động, từ nghiên cứu sản phẩm mới, tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng đến quản trị doanh nghiệp và kết nối với thị trường.

Bởi vậy, một trong những bước đi đầu tiên của Supe Lâm Thao là tạo lập bộ máy và cơ chế để việc triển khai không dừng ở phong trào. Ngày 20/6/2025, Tổng Giám đốc Công ty Phạm Thanh Tùng ký Quyết định số 687/QĐ-SPLT thành lập Ban Chỉ đạo công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2040. 6 ngày sau, Kế hoạch chương trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Công ty giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2040 được phê duyệt.

Đến ngày 17/7/2026, Công ty tiếp tục ban hành Quy chế quản lý nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời ban hành Quy chế quản lý Quỹ phát triển khoa học công nghệ. Việc hình thành Ban Chỉ đạo, chương trình dài hạn, quy chế quản lý nhiệm vụ và cơ chế cho quỹ khoa học công nghệ cho thấy doanh nghiệp đang đưa hoạt động đổi mới vào một khuôn khổ quản trị có đầu mối, kế hoạch và nguồn lực thực hiện.

Từ nền tảng đó, các nhiệm vụ được triển khai khá rộng nhưng đều gắn với nhu cầu sản xuất kinh doanh: ứng dụng tem thông minh gắn mã QR trên bao bì; đẩy mạnh số hóa quản trị, điều hành; sử dụng nhận diện khuôn mặt trong chấm công; nghiên cứu các dòng phân bón mới, sản phẩm hữu cơ, vi sinh và sản phẩm sử dụng Kali Sulphat; đổi mới công nghệ, tự động hóa, nâng hiệu quả kiểm soát quá trình sản xuất; đầu tư dây chuyền SOP công suất 20.000 tấn/năm; tăng cường ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong quản trị, sản xuất, kinh doanh.

Trong nhiều giải pháp đang được triển khai, ứng dụng tem thông minh QR Code là ví dụ khá rõ về cách chuyển đổi số đi vào một sản phẩm truyền thống.

Supe Lâm Thao đã hoàn thiện và nâng cấp phương án sử dụng QR Code trong quản lý vòng đời sản phẩm phân bón, khép kín từ nơi sản xuất đến quá trình lưu thông trên thị trường và người sử dụng từ 01/01/2021. Qua việc quét mã, khách hàng có thể xác thực hàng chính hãng và tiếp cận các thông tin liên quan đến sản phẩm. Giải pháp hiện được áp dụng cho tất cả các sản phẩm phân bón của Công ty.

Từ quý IV/2023, doanh nghiệp đã triển khai chương trình khuyến mại đối với các sản phẩm phân bón mới dựa trên hoạt động quét tem. Từ tháng 12/2025 đến tháng 5/2026, chương trình tiếp tục được triển khai tới các đại lý, khách hàng cấp 2, cấp 3.

Phía sau một mã QR là sự chuyển dịch trong phương thức quản lý sản phẩm: dữ liệu số giúp kéo dài khả năng theo dõi từ nhà máy ra thị trường, đồng thời tạo thêm kênh để người sử dụng kiểm tra nguồn gốc và thông tin sản phẩm.

Số hóa cũng đi vào quản trị nội bộ. Công ty áp dụng chấm công bằng nhận diện khuôn mặt, thử nghiệm năm 2024 và chính thức thực hiện từ năm 2025; hệ thống gửi xe máy tự động cũng được đưa vào sử dụng từ đầu năm 2025. Triển khai số hoá ISO 9001và bắt đầu đi vào hoạt động từ 01/01/2026.

Xuất phát từ nhu cầu nâng cao hiệu quả quản trị và vận hành sản xuất, Supe Lâm Thao đang tìm kiếm các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phù hợp với đặc thù doanh nghiệp. Mới đây, Công ty đã làm việc với Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh để trao đổi, tìm kiếm giải pháp phù hợp với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, hướng tới nâng cao hiệu quả sản xuất, quản trị và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Nếu số hóa làm thay đổi phương thức quản trị, thì ở khu vực sản xuất, khoa học công nghệ được đặt trước những câu hỏi trực diện hơn: có thể tạo thêm sản phẩm gì, nâng chất lượng ra sao để thích ứng nền nông nghiệp xanh và làm thế nào kiểm soát chặt hơn từng công đoạn để giảm tiêu hao năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính?

Trong 6 năm liên tiếp, Supe Lâm Thao đều đưa sản phẩm mới ra thị trường, từ phân hữu cơ khoáng, NPK hàm lượng dinh dưỡng cao đến phân vi sinh, phân kali sulphat và các dòng chuyên dùng. Danh mục sản phẩm được mở rộng theo nhu cầu từng loại cây, từng giai đoạn sinh trưởng, hướng tới nâng hiệu quả sử dụng phân bón và cải thiện độ phì của đất.

Tháng 2/2023, Công ty đưa NPK-S vi sinh ra thị trường sau quá trình phối hợp với Biowish Việt Nam nghiên cứu đưa vi sinh vật có ích thuộc dòng Bacillus vào phân NPK-S. Sản phẩm tiếp tục được thử nghiệm trên các mô hình canh tác thực tế, hướng tới cải thiện môi trường đất và khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Năm 2025, Công ty giới thiệu Supe lân trung tính, các sản phẩm NPK-S và NPK-S vi sinh sử dụng nguồn kali hoàn toàn từ kali sulphat, cùng các dòng NPK-S chuyên dùng. Nguồn kali này phù hợp với những nhóm cây mẫn cảm với clo và có yêu cầu cao về chất lượng nông sản.

Tháng 1/2026, thêm 11 sản phẩm được giới thiệu, gồm hai sản phẩm hữu cơ HC23 Lâm Thao, HC35-241 Lâm Thao; Urea bổ sung sinh học - vi sinh và tám sản phẩm chuyên dùng cho lúa, ngô, dứa, cam, vải, quế.

Ngày 7/5/2026 đánh dấu một bước khác trong quá trình đổi mới khi Supe Lâm Thao đưa vào hoạt động dây chuyền sản xuất Kali Sulphat - SOP công suất 20.000 tấn/năm, một trong những dây chuyền SOP quy mô công nghiệp đầu tiên tại miền Bắc.

Dự án được khởi công ngày 20/6/2025, hoàn thành lắp đặt và chạy thử trong tháng 4/2026, với tổng mức đầu tư khoảng 120 tỷ đồng. Trọng tâm công nghệ là lò Mannheim kết hợp hệ điều khiển DCS nhằm nâng mức độ tự động hóa, an toàn và độ ổn định trong vận hành. Đáng chú ý, dây chuyền không chỉ giải bài toán về sản phẩm chính. Quá trình sản xuất được tích hợp hệ thống thu hồi khí HCl để tạo axit clohydric thương phẩm với công suất khoảng 24.000 tấn/năm. Một dòng phát sinh trong quá trình sản xuất vì thế không chỉ được xử lý để đáp ứng yêu cầu môi trường, mà còn trở thành một sản phẩm có giá trị kinh tế. Đây là yếu tố cho thấy tư duy công nghệ đang gắn ngày càng chặt với kinh tế tuần hoàn.

Song song với đầu tư dây chuyền mới, Supe Lâm Thao triển khai xây dựng Phòng thí nghiệm vi sinh, từ thiết kế, lắp đặt thiết bị, hóa chất đến đào tạo vận hành nhằm tạo sự chủ động trong kiểm soát toàn bộ quá trình sản xuất phân bón vi sinh, từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra. Dự án dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng trong tháng 9/2026.

Việc đầu tư đồng thời dây chuyền sản xuất và phòng thí nghiệm vi sinh cho thấy doanh nghiệp đang gắn mở rộng năng lực cung ứng với khả năng làm chủ chất lượng, tạo cơ sở cho nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới.

Bên cạnh các dự án đầu tư lớn, Supe Lâm Thao còn tìm kiếm hiệu quả từ những cải tiến trong công việc thường ngày. Có những giải pháp xuất phát từ việc nhìn lại quy trình quen thuộc, thử phương án nguyên liệu khác, đo lường chất lượng và tính toán hiệu quả. Một trong những sáng kiến tiêu biểu là nghiên cứu màu sắc truyền thống của sản phẩm NPK 12-5-10 để lựa chọn phương án sử dụng nguyên liệu SA màu vàng nhạt thay cho SA trắng trong phối liệu sản xuất.

Qua sản xuất thử nghiệm, sản phẩm NPK 12-5-10 sử dụng SA màu vàng nhạt vẫn bảo đảm yêu cầu về năng suất, chất lượng và hình thức màu sắc. Phương án được áp dụng sản xuất đại trà từ tháng 4/2024. Theo báo cáo của Công ty, giá trị làm lợi tính từ tháng 4/2024 đến tháng 8/2025 đạt 6,023 tỷ đồng nhờ tiết giảm chi phí mua nguyên liệu.

Một trong những con số thể hiện sức lan tỏa của hoạt động đổi mới tại Supe Lâm Thao là số lượng sáng kiến được công nhận. Trong năm 2025 và sáu tháng đầu năm 2026, Công ty có 139 sáng kiến của 428 tác giả được công nhận, tổng giá trị làm lợi đạt 8,2 tỷ đồng.

Đằng sau con số ấy là nhiều vấn đề được giải quyết ngay tại dây chuyền sản xuất giúp hệ thống vận hành ổn định, kiểm soát chất lượng và tiết kiệm chi phí như: cải tạo đường ống máy nén tại Dây chuyền Axit 1; tự thiết kế, chế tạo và lập trình bảy hệ thống cân kiểm tra trọng lượng đóng gói trong năm 2024; tổ chức giặt quần áo bảo hộ tập trung bằng máy giặt công nghiệp và máy sấy. Cải tạo mái nhà xưởng bằng vật liệu composite tại Xí nghiệp Axit giúp chủ động sửa chữa, tăng an toàn và tiết kiệm chi phí…

Đối với công tác tổ chức lao động, phương án sắp xếp lại cơ cấu tổ chức giúp Công ty bố trí 36 lao động gián tiếp vào các vị trí còn thiếu của đơn vị sản xuất và giải quyết chế độ đối với 79 lao động chấm dứt hợp đồng; giá trị làm lợi được xác định ở mức 1,18 tỷ đồng.

Đặt các sáng kiến trong tổng thể chương trình thực hiện Nghị quyết 57, có thể thấy Supe Lâm Thao đang triển khai đồng thời ba lớp công việc.

Trước hết là nền tảng quản trị cho đổi mới bằng Ban Chỉ đạo, chương trình phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2040, các quy chế quản lý nhiệm vụ và Quỹ phát triển khoa học công nghệ.

Lớp thứ hai là đưa công nghệ vào những điểm có khả năng tạo hiệu quả trực tiếp: QR Code, số hóa quản trị nhân sự, tự động hóa, dây chuyền SOP, Phòng thí nghiệm vi sinh, cải tiến nguyên liệu, thiết bị và quy trình sản xuất.

Lớp thứ ba là xây dựng năng lực đổi mới từ con người. Công ty xác định ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phải đi cùng đội ngũ có năng lực về chuyển đổi số, truyền thông số và AI.

Hiệu quả đổi mới được đo bằng những vấn đề được giải quyết, chi phí được tiết giảm, chất lượng sản phẩm và khả năng làm chủ công nghệ. Thước đo của quá trình này nằm ở vấn đề được giải quyết, chi phí được tiết giảm, chất lượng sản phẩm và khả năng làm chủ công nghệ. Với doanh nghiệp phân bón như Supe Lâm Thao, công nghệ cần chuyển hóa thành những sản phẩm phù hợp với nhu cầu canh tác, góp phần nâng hiệu quả sản xuất và mang lại lợi ích thiết thực cho người nông dân.