Hội thảo do Hiệp hội và Tập đoàn Dệt May Việt Nam  tổ chức với tiêu chí chấp hành và thực hiện đúng các chính sách của Nhà nước nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, song vẫn đảm bảo lộ trình phát triển bền vững của các doanh nghiệp. Mục tiêu của Hội thảo là thống nhất cách thức triển khai Nghị định 49 giữa các doanh nghiệp trong Hiệp hội, đồng thời nêu rõ những nội dung nào chưa thực hiện được ngay và cần có lộ trình dài hạn, sau đó đề xuất kiến nghị với Chính phủ.


Ông Lê Tiến Trường trình bày những vấn đề phát sinh khi triển khai NĐ49

Do chuyển đổi từ doanh nghiệp Nhà nước nên doanh nghiệp cổ phần thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam hiện nay đều áp dụng thang bảng lương Nhà nước ban hành kèm theo Nghị định số 205/NĐ-CP để làm cơ sở đóng và hưởng các chế độ BHXH, BHYT và BHTN. Vừa qua, Chính phủ ban hành Quy định 49/2013/NĐ-CP về chuyển đổi đóng BH theo Thang bảng lương Nhà nước (NĐ 205) sang Thang bảng lương do Doanh nghiệp tự xây dựng, theo đó doanh nghiệp sẽ tính lại số bậc lương, các mức lương. Theo ý kiến của hầu hết các đại biểu, Nghị định này mang lại cho doanh nghiệp một số hệ luỵ, trọng tâm nhất là chi phí đóng BHXH cho công nhân lao động tăng đột biến.

Ông Lê Tiến Trường lý giải, với quy định lao động bậc 1 (đã qua đào tạo nghề) mức lương phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng và từ bậc 2, mức lương tối thiểu tăng thêm 5% so với bậc liền kề. Điều này dẫn đến tình trạng lương của thợ bậc 1 đến bậc 4 sẽ tăng mạnh từ 5%-55% (bậc thợ càng thấp thì lương tăng càng nhiều) song lương của thợ bậc 5 và 6 lại giảm. Điều này trước hết tạo ra tâm lý không thoải mái trong nội bộ anh em lao động bởi thợ bậc cao thì lương giảm, thợ bậc thấp lương lại tăng mạnh. Muốn lương công nhân không giảm chỉ còn cách tăng số bậc lương từ 6-11 bậc.

Bên cạnh đó, do đặc thù ngành dệt may có số lượng thợ bậc 1-4 chiếm trên 80% và với định nghĩa về lương trong quy định bao gồm cả lương cứng và các khoản thu nhập khác, chi phí đóng BHXH tính theo Nghị định 49 sẽ tăng mạnh. Ông Trường đưa ra ví dụ về mức trích nộp BHXH khi triển khai theo quy định mới tại các đơn vị thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam là 852 tỷ đồng, tăng 165 tỷ đồng tương đương 24% so với nghị định cũ. Con số gia tăng này đối với các doanh nghiệp kinh doanh tốt hoặc sản xuất theo FOB hoặc ODM thì bằng khoảng 50% lợi nhuận, còn đối với các doanh nghiệp gia công đơn thuần, chiếm từ 60-80% lợi nhuận. Theo lộ trình đến năm 2014, tỷ lệ đóng BHXH tăng thêm 2%, nâng tổng mức đóng BH lên 33% (DN đóng 21,5%, người lao động 11,5%) cộng với kinh phí công đoàn tăng lên 2% thì lợi nhuận của doanh nghiệp càng bị ảnh hưởng, thậm chí có doanh nghiệp sẽ không còn lợi nhuận. Từ cách tính của Tập đoàn Dệt May, Hiệp hội Dệt May Việt Nam đã đưa ra con số ước tính chi phí của các DN toàn ngành dành cho đóng bảo biểm là 7.800 tỷ đồng, tăng 2.400 tỷ đồng/năm.


Chủ tịch Công đoàn Nguyễn Tùng Vân phát biểu tại Hội thảo


Theo Công đoàn Dệt May, chi phí bảo hiểm tăng cũng khiến thu nhập công nhân giảm, theo ước tính thu nhập tháng của người lao động sẽ giảm từ 70.000 đến 100.000đồng (do người lao động đóng 1/3 phí bảo hiểm). 

Đại diện của  các doanh nghiệp lớn trong ngành như May10, Việt Tiến, Đức Giang, Hoà Thọ, May Sông Hồng… đều thống nhất cho rằng, trong bối cảnh tình hình kinh tế khó khăn hiện nay, doanh nghiệp dệt may Việt Nam lại đang hội nhập quốc tế cao, đón đầu các Hiệp định thương mại tự do lớn như TPP và FTA EU, lợi nhuận giảm, chi phí cho sản xuất và nhân lực cao sẽ khiến sức cạnh tranh của dệt may Việt Nam giảm sút. Được biết trong 10 năm qua, Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia có mức tăng lương cho công nhân dệt may cao nhất (Trung Quốc +100%, Việt Nam +50%), trong khi các đối thủ cạnh tranh như Bangladesh, Ấn Độ, các quốc gia Trung Mỹ… đều giảm từ 3-5%. Nếu doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả kém, thiếu đơn hàng thì lợi ích người lao động cũng bị ảnh hưởng, thậm chí còn dẫn tới tình trạng nghỉ việc, thất nghiệp tăng, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống xã hội.


Ý kiến của ông Nguyễn Xuân Dương - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May Hưng Yên

Sau khi nghe đề xuất của đại biểu tham dự Hội thảo, ông Lê Tiến Trường cho biết Hiệp hội và Tập đoàn Dệt May Việt Nam sẽ nghiêm túc chấp hành Nghị định 49, song văn bản vẫn còn tính phức tạp và còn một số quy định chưa phù hợp với các doanh nghiệp có tính đặc thù cao như dệt may, vì vậy Hiệp hội thống nhất một số đề xuất xin ý kiến Chính phủ:

(1)   Hiệp hội đề nghị sớm có thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định, đặc biệt là hướng dẫn chuyển đổi thực hiện đóng BHXH và lương hưu của người lao động theo NĐ205 sang thang bảng lương tự kế để người thợ bậc cao có thể yên tâm công tác.

(2)   Nếu áp dụng chuyển đổi sang NĐ 49 thì số tiền cho quỹ BHXH thu từ DN và người lao động quá lớn trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt năm 2014-2015 tiếp tục tăng lương tối thiểu theo vùng. Hiệp hội kiến nghị chưa áp dụng mức đóng BHXH theo NĐ mới từ 1/7/2013 mà cần có thêm thời gian, lộ trình thực hiện.

(3)   Kiến nghị Chính phủ có lộ trình rõ ràng cho DN về tăng lương tối thiểu cho vùng và đóng BHXH cho đến năm 2020 để DN chủ động thu xếp tài chính.

(4)   Kiến nghị Chính phủ cân nhắc mức lương tối thiếu, không chỉ phù hợp với giá cả tại Việt Nam mà còn tham khảo thêm các nước khác.

Về phía Tập đoàn, mỗi doanh nghiệp sẽ cử đầu mối thành lập nhóm giúp việc nhằm nghiên cứu thực trạng lương thưởng tại các doanh nghiệp, đồng thời xây dựng bảng lương chung của Tập đoàn.

Đại diện Bộ Lao động TB - XH cảm ơn và tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, đồng thời hứa sẽ bổ sung vào kiến nghị trình Quốc hội về việc triển khai Nghị định 49 với các ngành có tính đặc thù cao như dệt may, da giày, thuỷ hải sản….