1. Sản xuất
Pakistan có truyền thống lâu đời về trồng và chế biến bông. Tuy nhiên, những năm gần đây mới thực sự phát triển và trở thành ngành nguyên liệu quan trọng trong sản xuất của nền kinh tế. Kế hoạch đặt ra cho sản lượng và diện tích trồng bông thường phụ thuộc vào các yếu tố như xu hướng thị trường, giá cạnh tranh, nguồn đầu vào, thời tiết và Chính sách của Chính phủ.
Trong vài năm trở lại đây, sản lượng bông của Pakistan liên tục tăng. Năm 2011/12, sản lượng bông đạt 10 triệu kiện ( tương đương gần 2,2 triệu tấn). Năm 2012/13, sản lượng ước đạt 11 triệu kiện (2,4 triệu tấn), tăng 10% so với năm trước. Tăng sản lượng chủ yếu tập trung tại tỉnh Punjab (tăng 51%)
Tình hình sản xuất bông của Pakistan từ 2009 - 2012
Năm
Sản lượng
( triệu kiện)
Nguồn cung
( triệu kiện)
Diện tích gieo trồng ( triệu ha)
2009-10
9,84
14
2,96
2010-11
8,7
14,3
2,8
2011-12
10
14,2
3
2012-13 (est)
11
15,32
3,3
Nguồn: Cục Thống kê liên bang Pakistan
Về giá bông trên thị trường Pakistan (từ T8/2011 đến T1/2012), giá liên tục tăng và tăng 28% so với cùng kỳ năm trước.
Về diện tích gieo trồng, sau khi ngăn chặn được bệnh sâu xoắn lá trên cây bông và việc thành công sử dụng hạt giống sinh học (biotech) cho năng suất cao hơn, Pakistan đã quyết định tăng diện tích gieo trồng lên mức 3,3 triệu héc-ta (tăng 10%) trong niên vụ 2012-13.
Các cơ sở hỗ trợ sản xuất bông hiện nay tại Pakistan gồm có hơn 400 nhà máy dệt, 1000 nhà máy tách hạt bông và 300 nhà máy nghiền dầu từ hạt bông và tinh chế.
Những đặc điểm chính của ngành công nghiệp bông Pakistan:
+ Pakistan là nước lớn sản xuất và tiêu thụ bông. Sản lượng tăng trung bình từ 2009 – 2012 là 11%.
+ Công nghiệp sản xuất các sản phẩm bông tại Pakistan chủ yếu là phục vụ sản xuất trong nước và xuất khẩu.
+ Trong những năm gần đây, Pakistan xuất khẩu bông thô, sợi bông, vải bông, bông tổng hợp nhân tạo, sợi bông nhân tạo, vải bông…
+ Với dân số hơn 187 triệu người, nước này đang nổi lên là thị trường rộng lớn cho các sản phẩm bông sợi, kể cả việc nhập khẩu.
+ Ngành công nghiệp chế biến bông tại Pakistan chủ yếu phục vụ ngành dệt may
+ Pakistan là thị trường tiêu thụ tiềm năng. Nhiều công ty nước ngoài đã thành lập và đang xem xét để lập các cơ sở sản xuất tại đây.
+ Sản xuất các sản phẩm bông, đặc biệt là các sản phẩm mang lại giá trị cao đang được tăng cường và đầu tư.
2. Tiêu thụ
Pakistan là nước tiêu thụ bông lớn thứ 3 trên thế giới. Bông được sử dụng chủ yếu trong ngành dệt may.
Lượng tiêu thụ và lượng tồn kho bông của Pakistan từ 2008-2012
Đơn vị: triệu kiện
Năm
Tiêu thụ
Tồn kho
% Thay đổi lượng tiêu thụ
2008 - 2009
15,3
2,6
-1,6
2009 - 2010
14,1
2,3
- 8,1
2010 - 2011
14,3
0,9
1,8
2011 - 2012
14,2
3
-1,2
2012 – 2013 (est)
15,3
2,8
7,9
Nguồn: Cục Thống kê liên bang Pakistan
Năm 2010 do ảnh hưởng của lụt lội và chính sách thắt chặt nguồn cung của ngành dệt may nên Pakistan đã phải nhập khẩu bông từ Ấn Độ.
Tuy nhiên, sau đó Chính phủ Ấn Độ đã thông qua lệnh cấm xuất khẩu bông nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước. Trong bối cảnh đó, để hỗ trợ xuất khẩu dệt may Pakistan, EU đang xem xét việc dỡ bỏ thuế nhập khẩu cho 75 mặt hàng, chủ yếu là hàng dệt may trong vòng 2 năm kể từ ngày có hiệu lực. Ngoài ra, quy chế GSP cho Pakistan cũng đang được EU tiếp tục xem xét.
Theo dự báo, do giá bông trên thị trường thế giới có xu hướng giảm và nhu cầu tiêu dùng bông tăng lên trong năm 2012-13 nên dự báo tiêu dùng của Pakistan trong niên vụ này sẽ ước đạt 11,5 triệu kiện, tăng 10% so với năm trước. Ngoài ra, Pakistan có khả năng sẽ nhập khẩu bông để sản xuất sợi (dùng cho xuất khẩu).
Các tỉnh sản xuất và tiêu thụ bông lớn nhất tại Pakistan là Punjab, Sindh, Baluchistan…
Lượng tiêu thụ bông tại các tỉnh Pakistan
Đơn vị: nghìn kiện
Tỉnh
2008-09
2009 - 10
2010 - 11
Punjab
8.353
8.458
7.904
Sindh
2.986
4.212
3.796
Baluchistan
9,4
22
24
Tổng
11.349
12.693
11.698
Ngành dệt may và bông tại Pakistan đang hoạt động rất khó khăn trong điều kiện thiếu hụt năng lượng. Để đối phó với tình hình bất lợi cho hoạt động sản xuất này, các nhà máy trong ngành dệt may đang phải xây dựng một nguồn năng lượng thay thế.
3. Xuất khẩu và nhập khẩu
Pakistan là nước nhập khẩu bông nguyên liệu lớn trên thế giới, nhu cầu này bắt nguồn từ việc lựa chọn sản phẩm nguyên liệu có chất lượng cao để phục vụ hoạt động sản xuất xuất khẩu. Năm 2012-13 lưọng nhập khẩu ước đạt 1,3 triệu kiện, thấp hơn 13% so với năm 2011-12.
Các nước xuất khẩu bông vào thị trường Pakistan gồm Mỹ, Ai Cập, Trung Quốc…
Nhập khẩu và xuất khẩu bông của Pakistan
Đơn vị: Tấn
Tháng/Năm
Nhập khẩu
Xuất khẩu
2010/11
2011/12
2010/11
2011/12
Tháng tám
29.921
6.342
1.271
10.797
Tháng chín
17.511
6.592
1.702
10.291
Tháng mười
14.719
15.550
27.880
12.532
Tháng mười một
17.614
14.242
35.253
21.433
Tháng mười hai
29.975
7.216
16.093
20.829
Tháng một
29.051
18.598
5.733
28.517
Tháng hai
61.135
-
14.228
-
Tháng ba
45.451
-
14.021
-
Tháng tư
19.513
-
14.595
-
Tháng năm
19.714
-
7.694
-
Tháng sáu
13.249
-
5.249
-
Tháng bảy
16.378
-
4.414
-
Tổng
314.231
68.540
189.133
104.399
Nguồn: Cục Thống kê liên bang Pakistan
Từ tháng 8/2011 đến tháng 7/2012 (11 tháng năm 2011 – 2012), Pakistan đã nhập khẩu 68.540 tấn (tương đương 315.000 kiện), giảm 78%, Bên cạnh đó, Pakistan còn nhập khẩu các nguyên liệu dệt may khác như 127.836 tấn sợi tổng hợp và 123.088 tấn sợi tơ tằm nhân tạo và tổng hợp, giảm so với mức 314.231 cùng kỳ năm trước. Cũng trong thời gian này, xuất khẩu đạt 104.399 tấn (tưong đương 479.775 kiện), giảm 44% cùng kỳ năm trước.
Các nước chính nhập khẩu bông và sản phẩm bông từ Pakistan là Mỹ, EU, Trung Quốc, Băng-la-đét, Việt Nam…
Các mặt hàng dệt may xuất nhập khẩu của Pakistan
Đơn vị: triệu USD
Hàng hoá
Nhập khẩu
Xuất khẩu
T7 – T1 (2011-12)
T7 – T1 (2010-11)
% tăng truởng
T7 – T1 (2011-12)
T7 – T1 (2010-11)
% tăng truởng
Bông nguyên liệu
257
427
-39,9
208
179
16
Sợi bông
-
-
-
933
1.167
-20
Khăn trải giường
-
-
-
1.049
1.131
-7
Khăn tắm
-
-
-
378
396
-4,6
Vải bông
-
-
-
1.328
1.296
2,5
Sợi tổng hợp
318
290
9,6
306
326
-6
Sợi tơ tằm nhân tạo và tổng hợp
362
287
26
-
-
-
Khăn len
-
-
-
1.186
1.273
-6,8
Hàng may sẵn
-
-
-
942
912
3,3
Hàng hoá khác
405
378
7
-
-
-
Nguồn: Cục Thống kê liên bang Pakistan
Trong 7 tháng đầu năm tài chính 2011-12, lượng nhập khẩu sản phẩm bông đã qua chế biến nhiều hơn so với nhập khẩu bông nguyên liệu. Nhập khẩu bông nguyên liệu giảm 40%, trong khi sợi tổng hợp, sợi tơ tằm nhân tạo và tổng hợp và các loại sản phẩm dệt may khác tăng lần lượt là 9,6%; 26%; 7%. Như vậy, mức tăng nhập khẩu bông so với sợi nhân tạo trong thời gian tới dự báo sẽ phụ thuộc vào giá cả. Thị phần của sợi nhân tạo đang có xu hướng tăng lên và sản phẩm hỗn hợp bông - nguyên liệu nhân tạo dự báo sẽ được ưa chuộng hơn là bông nguyên liệu.
4. Thuế
Hiện nay, Chính phủ Pakistan không hạn chế số lượng nhập khẩu cũng như xuất khẩu đối với mặt hàng bông. Hơn thế, EU đang xem xét việc miễn thuế nhập khẩu đối với 75 mặt hàng và Quy chế GSP đối với hàng dệt may của Pakistan. Pakistan đang trong quá trình hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của Quy chế này từ nay cho đến 2014.
5. Chính sách
Các sản phẩm dệt may cũng như mặt hàng bông là những mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Pakistan, chiếm 60% tổng lượng hàng xuất khẩu. Do đó Pakistan đã đưa ra chiến lược tăng cường sản xuất bông, trong đó bao gồm những nội dung sau: tăng diện tích trồng bông, khuyến khích sử dụng các hạt giống đạt tiêu chuẩn, trợ cấp phân bón, kiểm soát dịch sâu bệnh (bệnh sâu xoắn lá), phát triển chiến dịch truyền thông…
6. Khó khăn trong ngành bông
Chi phí đầu vào cao, thiếu điện, thiếu chất đốt và các vấn đề liên quan đến năng lượng tại Pakistan đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất bông và tiêu thụ bông. Những hộ nông dân trồng bông ở khu vực xa trung tâm thường rất khó khăn trong việc tiếp cận với nguồn năng lượng thay thế. Các chi phí đầu vào khác như nước, phân bón, thuốc trừ sâu… kết hợp với chi phí hoạt động sản xuất cao đã ảnh huưỏng đến năng suất và trồng trọt. Một trở ngại nữa đó là kênh dẫn nước còn thiếu và lạc hậu tại các vùng nông thôn, ví như tại tỉnh Sindh bị ảnh hưởng nặng nề do thiếu nước, các hệ thống dẫn nước vào ruộng…đã làm giảm năng suất lao động và sản lượng bông…
Cây bông được trồng chủ yếu tại các tỉnh miền biên giới phía Đông của Pakistan. Bông được trồng tại tỉnh Punjab chiếm 85% sản lượng cả nước, tiếp đến là đến tỉnh Sindh, chiếm 15% và Buluchistan. Tại Pakistan, bông thường được trồng từ cuối tháng 4 và thu hoạch vào mùa thu