Vừa rời quân ngũ ở tuổi 22, Trần Đạt Ngôn chuyển ngành vào Nhà máy Bia Sài Gòn - Nguyễn Chí Thanh, làm công nhân vận hành máy chiết chai. Không ngại khó khăn vất vả, vừa làm vừa học hỏi người đi trước, vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm cho mình, anh đã nhanh chóng làm chủ công nghệ sản xuất.

Năm 1989, lãnh đạo Nhà máy tin tưởng giao anh làm tổ trưởng sản xuất, và đến năm 2000 là trưởng ca sản xuất. Năm 2007, ca D của anh được điều động đi tiếp quản Nhà máy Bia Sài Gòn - Củ Chi năm 2007.

Nghe mọi người nói đây là nhà máy hiện đại nhất Đông Nam Á với các thiết bị hiện đại của Krones - một hãng nổi tiếng thế giới về thiết bị ngành đồ uống; có hệ thống kiểm soát tự động, hệ thống giám sát số liệu, được cập nhật ghi lại trong máy tính, nên trước khi đi, anh có đôi chút băn khoăn. Ở nhà máy mới, dây chuyền được tự động hóa nên người điều khiển phải biết sử dụng máy vi tính, biết tiếng Anh; thao tác bằng cảm ứng vi tính thay cho bằng công tắc như ở Nhà máy Bia Sài Gòn - Nguyễn Chí Thanh.

Bản thân Nhà máy cũng lo, đầu tiên chỉ cử anh là trưởng ca, anh Lộc, quản đốc phân xưởng chiết (nay là Phó Giám đốc kỹ thuật) và một tổ trưởng xuống Nhà máy mới ở Củ Chi trước. Đã xác định sẽ có nhiều bỡ ngỡ, nhưng khi ba anh em xuống mới thấy những nỗi lo trước khi đi chưa thấm vào đâu. Có thể nói tóm gọn lại, công nghệ ở Nhà máy Bia Sài Gòn - Nguyễn Chí Thanh khi ấy là dây chuyền cơ, cơ thì mình nhìn thấy được; còn công nghệ ở Nhà máy Bia Sài Gòn - Củ Chi chủ yếu là điện, điện thì mình phải “hiểu” được.

Hiểu về chức năng, công dụng, nguyên lý hoạt động. Để “hiểu” được, ba người bò ra nghiên cứu tài liệu, thực hành thử để chuẩn hóa quy trình các thao tác mẫu. Đầu tiên xe nâng xúc két chai rỗng đưa vào máy rã pallet, phân thành từng két và chuyển đến máy hút chai rỗng; máy hút sẽ tách phần vỏ chai lên trên máy rửa chai và phần két đi xuống dưới qua máy rửa két. Xong đó, qua máy soi chai, kiểm tra chai có sạch không, có mẻ không, có bẩn không, có vật lạ không? Nếu có sẽ bị bắn ra khỏi băng tải. Tiếp đó, qua chiết bia vào máy checkmat kiểm tra nắp và mức bia; sau đó vào máy thanh trùng, máy dãn nhãn, vào máy in mực (in ngày tháng sản xuất, hạn sử dụng); cuối cùng trở lại máy hút để chạy ra băng chuyền, xuất ra kho.

Thành quả của nửa tháng trời mò mẫm thực hành là soạn ra được một tài liệu hướng dẫn quy trình vận hành. Sau đó, nhà máy mới đón công nhân xuống luyện tập thao tác. Hai tháng sau kể từ khi 3 người được cử xuống, tháng 8 năm 2007, Nhà máy Bia Sài Gòn - Củ Chi bắt đầu chiết mẻ bia đầu tiên.

Hiện Phân xưởng chiết có 4 chuyền chai và 1 chuyền lon. Nhiệm vụ của trưởng ca như anh Ngôn là sắp xếp anh em vào từng vị trí trong dây chuyền, và kiểm soát theo điểm của HACCP kết hợp với GMP. Đây là 2 công cụ anh đã được tập huấn và thực hiện thuần thục nhằm đánh giá các mối nguy cũng như thiết lập các điểm kiểm soát theo hướng tập trung vào việc phòng ngừa nhiều hơn, thay cho việc kiểm tra thành phẩm.

Nhìn lại 33 năm gắn bó với Bia Sài Gòn, anh bảo, trong đời người thợ như anh có nhiều dấu mốc đáng nhớ: Ngày đầu tiên chập chững vào nghề, thời gian đầu điều hành một tổ sản xuất, một ca sản xuất, rồi những ngày mới lập gia đình, chào đón những đứa con lần lượt ra đời, hay lần đầu tiên đưa con cắp sách tới trường… Nhưng có lẽ ấn tượng nhất, để lại trong anh những trải nghiệm sâu sắc nhất là chuyện tiếp quản và làm chủ dây chuyền sản xuất hiện đại nhất Đông Nam Á ở Nhà máy Bia Sài Gòn - Củ Chi.

Không có gì thú vị hơn khi mình “hiểu” được từng công đoạn ở một dây chuyền sản xuất có tính tự động hóa cao, và truyền được cái “hiểu” đó cho anh em công nhân.

Khi đứng ở vị trí máy checkmat kiểm tra nắp và mức bia, nếu mức bia dưới ngưỡng chuẩn, máy sẽ bắn chai bia ra khỏi băng tải, nếu vì lý do nào đó không bắn, hoặc mức bia trên ngưỡng, người điều khiển sẽ báo trưởng ca và bên kỹ thuật điều chỉnh lại. Để biết mức bia dưới ngưỡng hay trên ngưỡng, Nhà máy có một chai mẫu so sánh. Quy trình là vậy, nhưng làm lâu ngày, thao tác thuần thục rồi thì có cái phản ứng tự nhiên, như là đã được lập trình sẵn để xử lý các sự cố.

Là một trong ba người “mò mẫm” thực hành ở từng công đoạn để soạn ra quy trình thao tác mẫu, nên trưởng ca Trần Đạt Ngôn cho mình là “may mắn”, khi luôn có cái cảm giác như mình là một phần của dây chuyền sản xuất đó, mình đang vận hành nhịp nhàng cùng với dây chuyền sản xuất đó.