Phối hợp đồng bộ các giải pháp, đột phá phát triển logistics trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

Tiếp tục chương trình khảo sát, xây dựng Báo cáo Logistics Việt Nam năm 2026, ngày 17/6/2026, Đoàn công tác của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), Ban biên tập Báo cáo Logistics Việt Nam do ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu dẫn đầu đã làm việc tại tỉnh Phú Thọ.

Tham dự buổi làm việc có đại diện các đơn vị liên quan của Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương; đại diện các Hiệp hội, doanh nghiệp và các chuyên gia - thành viên Ban biên tập Báo cáo Logistics Việt Nam.

Về phía địa phương có sự tham dự của Lãnh đạo Sở Công Thương tỉnh Phú Thọ; đại diện các Sở ngành liên quan khác của tỉnh, cùng một số doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, logistics trên địa bàn.

Trước buổi làm việc, Đoàn công tác đã đi khảo sát thực tế hoạt động tại Trung tâm Logistics SuperPort Việt Nam tại Bình Xuyên và địa điểm dự kiến đầu tư dự án logistics mới trên địa bàn tỉnh...

Gia tăng nhu cầu đối với các dịch vụ logistics toàn chuỗi

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết: Phú Thọ (bao gồm tỉnh Phú Thọ, tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Hoà Bình trước đây) luôn là một trong những địa phương đóng góp lớn vào sản xuất và xuất nhập khẩu của cả nước. Việc sáp nhập đơn vị hành chính tạo ra không gian rộng mở cho phát triển của hoạt động doanh nghiệp trên địa bàn, đồng thời cũng là yêu cầu đáp ứng bối cảnh địa phương thu hút đầu tư nhiều hơn trong thời gian tới.

Theo ông Trần Thanh Hải, việc nắm bắt tình hình thực tế nhằm tăng cường phối hợp trong công tác quản lý Nhà nước từ Trung ương tới địa phương, tháo gỡ những khó khăn, hỗ trợ hoạt động doanh nghiệp hiệu quả hơn, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thông tin về tình hình sản xuất công nghiệp - thương mại của địa phương, đại diện Sở Công Thương tỉnh Phú Thọ cho biết, sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng tích cực, là khu vực đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đặc biệt là các nhóm sản phẩm điện tử, linh kiện điện tử, máy tính và các sản phẩm công nghệ cao. Kết quả trên cho thấy hoạt động sản xuất của doanh nghiệp tiếp tục phục hồi tích cực, đơn hàng xuất khẩu được cải thiện, năng lực sản xuất được mở rộng và hiệu quả các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh đang từng bước phát huy tác dụng.

Hoạt động thương mại dịch vụ phân phối bán lẻ diễn ra sôi động, hàng hoá đảm bảo nguồn hàng cung ứng phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trên địa bàn tỉnh. Thị trường hàng hoá đa dạng phong phú, không xảy ra tình trạng tăng giá đột biến và khan hiếm hàng hoá, các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm cung ứng đầy đủ, nhất là các nhu yếu phẩm, xăng dầu...

Trên địa bàn tỉnh có khoảng 1.000 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu. Hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, phản ánh xu hướng phục hồi và mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo và các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu chủ lực.

Về hạ tầng công nghiệp, Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh) được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2468/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 đã quy hoạch 57 khu công nghiệp (KCN) với quy mô sử dụng đất là 13.892,34 ha. Tính đến thời điểm báo cáo, trong 57 KCN được quy hoạch có 30 KCN đã được thành lập (trong đó 18 KCN đang hoạt động, 05 KCN đang xây dựng, 07 KCN chưa được giao đất, chưa khởi công xây dựng).

Về hạ tầng thương mại, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ hiện nay có 371 chợ trong đó: 10 chợ hạng I, 20 chợ hạng II, 341 chợ hạng III. Công tác quản lý nhà nước đối với hệ thống chợ được phân cấp cho UBND các xã, phường và được thực hiện theo Nghị định số 60/2025/NĐ-CP ngày 05/6/2024 về phát triển và quản lý chợ.

Có 08 trung tâm thương mại đã đưa vào sử dụng với đầy đủ các mặt hàng đa dạng, phong phú; có 29 siêu thị đạt tiêu chuẩn và hàng trăm cửa hàng hoạt động theo chuỗi của Winmart và các đơn vị khác; cùng với hàng nghìn các cửa hàng mua bán tự chọn nhiều loại hình mua bán tự phục vụ khác. Chất lượng kinh doanh dịch vụ đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của người tiêu dùng.

Về lĩnh vực logistics, hiện nay trên địa bàn tỉnh có khoảng trên 900 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, trong đó phần lớn là các doanh nghiệp có quy mô vốn dưới 500 tỷ đồng.

Về hạ tầng kho bãi, trung tâm logistics, phương án phát triển trung tâm Logistics thuộc Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định 13 vị trí cụ thể. Hiện nay đã hình thành một số cơ sở như: ICD Hải Linh có diện tích khoảng 13,5 ha, năng lực khai thác khoảng 65.000 TEU/năm, diện tích kho khoảng 20.000 m² và 02 bến container; Trung tâm Logistics SuperPort Việt Nam được đầu tư tại khu vực Bình Xuyên, Hương Canh bởi liên danh T&T và YCH. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 3.800 tỷ đồng, quy mô hơn 83 ha, công suất thiết kế khoảng 530.000 TEU/năm và có cấu phần khu ngoại quan. Ngoài ra còn một số cảng, kho hoạt động theo mô hình cung cấp các dịch vụ xếp dỡ, kho bãi, trung chuyển như cảng An Đạo, cảng Việt Trì,…

Những điểm nút cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo Sở Công Thương Phú Thọ, hiện nay công tác phát triển lĩnh vực logistics trên địa bàn tỉnh còn gặp một số khó khăn, vướng mắc. Công tác phối hợp giữa các sở, ngành và đơn vị có liên quan trong triển khai các hoạt động logistics chưa thực sự đồng bộ, dẫn đến việc tích hợp các yêu cầu, điều kiện về logistics trong thẩm định các dự án có cấu phần logistics còn hạn chế. Một số quy định về phạm vi dịch vụ logistics tại Nghị định số 163/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017 của Chính phủ quy định về kinh doanh dịch vụ Logistics chưa bao quát đầy đủ các loại hình dịch vụ phát sinh trong thực tiễn, đặc biệt là các dịch vụ mới trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh. Điều này gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc hướng dẫn, quản lý và thống nhất thống kê, theo dõi hoạt động logistics. Bên cạnh đó, mặc dù Nghị định số 163/2017/NĐ-CP đã quy định cụ thể về điều kiện kinh doanh và giới hạn trách nhiệm đối với thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics, song nhiều doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, phản ánh rằng việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hạ tầng kho bãi, phương tiện vận tải, công nghệ thông tin và yêu cầu về logistics hiện đại còn gặp nhiều khó khăn.

Hạ tầng kho bãi, bãi trung chuyển hàng hóa của tỉnh chưa phát triển tương xứng; mạng lưới vận tải nội tỉnh và kết nối liên vùng chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức, phát triển dịch vụ logistics với quy mô lớn và trình độ cao...

Trao đổi tại buổi làm việc, đại diện Sở Công Thương tỉnh Phú Thọ đề nghị Bộ Công Thương sớm tham mưu, hoàn thiện thể chế, hành lang pháp lý đối với lĩnh vực logistics như: quy định về các tiêu chí, phân loại, phân hạng trung tâm logistics; xây dựng; Kế hoạch tổng thể phát triển hệ thống trung tâm Logistics Việt Nam;... Đề nghị Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, quy định rõ ràng hơn trách nhiệm quản lý nhà nước giữa các ngành trong lĩnh vực dịch vụ logistics.

Hiện nay, Sở Công Thương đang tham mưu UBND tỉnh báo cáo Chính phủ đề xuất thành lập Khu thương mại tự do (FTZ) tại tỉnh Phú Thọ. Trong đó, hạ tầng logistics là một tiêu chí quan trọng để hình thành FTZ. Vì vậy, đề nghị Bộ Công Thương khi xây dựng các định hướng phát triển ngành quan tâm, xem xét đưa tỉnh Phú Thọ thành trung tâm logistics của vùng nhằm tận dụng lợi thế về vị trí địa lý và các tuyến giao thông quan trọng (cao tốc Nội Bài - Lào Cai, cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng,...). Lãnh đạo Sở Công Thương cũng đề nghị Bộ Công Thương quan tâm, giới thiệu tới các nhà đầu tư trong và ngoài nước về tiềm năng và cơ hội đầu tư lĩnh vực logistics tại tỉnh Phú Thọ.

"Hiến kế" các giải pháp đột phá phát triển logistics Phú Thọ

Trao đổi tại buổi làm việc, đại diện các đơn vị, doanh nghiệp tập trung chia sẻ về thực tế hoạt động logistics trên địa bàn, những thuận lợi và những khó khăn gặp phải. Đại diện doanh nghiệp hoạt động tại KCN Phú Hà cho biết, đối với doanh nghiệp FDI trong khu công nghiệp (đặc biệt là các đối tác cung ứng cho Samsung), việc thông thương hàng hóa nhanh chóng là sống còn. Doanh nghiệp kỳ vọng tỉnh sớm hình thành trung tâm logistics chuyên biệt để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính và vận chuyển. Doanh nghiệp cho biết, hiện tại vào các dịp lễ, Tết, doanh nghiệp tại Phú Thọ rất khó tìm được đơn vị vận tải tại chỗ đáp ứng được nhu cầu xuất khẩu đột xuất, buộc phải thuê xe từ Hà Nội, do đó, kiến nghị tỉnh tạo điều kiện phát triển các đội xe vận tải nội địa quy mô lớn.

Trong khi đó, đại diện chủ đầu tư hạ tầng KCN cho biết, đơn vị đang nghiên cứu đầu tư hạ tầng khu công nghiệp công nghệ cao từ năm 2026 và mong muốn phát triển mô hình trung tâm logistics hiện đại tại đây. Đề nghị UBND tỉnh rà soát, điều chỉnh, cập nhật quy hoạch phân khu theo Quyết định số 2068/QĐ-TTg để tạo hành lang pháp lý cho doanh nghiệp triển khai dự án, đồng thời kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông (đại lộ cảnh quan sông Hồng kéo dài đến Phú Thọ).

Các chuyên gia Đoàn công tác cũng trao đổi, thảo luận về những lợi thế, giải pháp để tỉnh Phú Thọ phát triển lĩnh vực logistics tương xứng với tiềm năng và đáp ứng nhu cầu phát triển của sản xuất, xuất nhập khẩu trên địa bàn.

Thứ nhất, tỉnh cần tận dụng tối đa phương thức vận tải đa phương thức bởi Phú Thọ có lợi thế hội tụ cả 4 phương thức vận tải: đường bộ (cao tốc), đường sắt (tuyến mới khổ 1,435m nối Vân Nam - Trung Quốc với cảng Lạch Huyện - Hải Phòng), đường thủy (cảng Việt Trì là điểm cuối của hành lang vận tải thủy số 1 phía Bắc) và kết nối gần với đường hàng không (sân bay Nội Bài); trong đó tỉnh nên đẩy mạnh vận tải đường thủy cho hàng trọng tải lớn để giảm áp lực đường bộ và hạ chi phí.

Thứ hai, cần tích hợp chức năng cảng cạn vào trung tâm logistics. Khi quy hoạch trung tâm logistics nên tích hợp chức năng điểm thông quan nội địa, cảng cạn để thực hiện thông quan kéo dài tại chỗ, giúp doanh nghiệp tối ưu khâu thủ tục.

Thứ ba, cần có giải pháp liên vùng cho trung tâm chiếu xạ nông sản. Do tính chất mùa vụ của nông sản miền Bắc rất ngắn (1 - 2 tháng), nếu tỉnh Phú Thọ đầu tư trung tâm chiếu xạ riêng sẽ không hiệu quả kinh tế. Tỉnh nên đề xuất giải pháp liên kết vùng (ví dụ Bắc Giang, Hải Dương, Hưng Yên, Phú Thọ, Hòa Bình) chung tay xây dựng một trung tâm chiếu xạ chung đặt tại vị trí trung tâm để tối ưu công suất cho các loại nông sản theo mùa tại vùng này (như: vải, cam, mận, bưởi..).

Thứ tư, việc quy hoạch hạ tầng logistics cần đến tận vùng nguyên liệu. Cần thiết kế hạ tầng giao thông nông thôn kết nối được xe đầu kéo/xe container vào tận nông trường, tránh việc phải trung chuyển bằng xe nhỏ làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm (đặc biệt là nông sản xuất khẩu theo tiêu chuẩn Halal).

Thứ năm, chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực. Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) và các trường đại học sẵn sàng phối hợp, cử chuyên gia lên Phú Thọ hỗ trợ xây dựng chương trình và trực tiếp đào tạo nghiệp vụ xuất nhập khẩu, vận hành logistics cho cán bộ quản lý và nhân viên doanh nghiệp trên địa bàn nhằm chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn phát triển mới.

Sau khi khảo sát thực địa một số cơ sở hoạt động logistics và hạ tầng logistics trên địa bàn và lắng nghe các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải - Trưởng đoàn công tác nhấn mạnh, Phú Thọ là địa bàn có tiềm năng và nhu cầu phát triển logistics rất lớn, tuy nhiên hiện trạng còn rất khiêm tốn, mang tính tự phát. Hoạt động của các cảng cạn như Hải Linh, Thụy Vân chưa phát huy hết hiệu quả. Tỉnh cần tận dụng khoảng thời gian "vàng" vài năm tới khi các tuyến hạ tầng giao thông lớn hình thành để tạo đột phá, tận dụng các nguồn hàng trung chuyển.

Ông Trần Thanh Hải thông tin, Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước) hiện đang xây dựng Thông tư quy định về tiêu chí phân loại, phân hạng trung tâm logistics (tương tự như phân loại chợ, siêu thị) để làm căn cứ cho địa phương, doanh nghiệp áp dụng. Quy hoạch chuyên ngành logistics theo Luật Quy hoạch mới sẽ được lồng ghép trực tiếp vào Quy hoạch tỉnh.

Về mô hình phối hợp quản lý nhà nước, do dịch vụ logistics có phạm vi rất rộng, liên quan đến nhiều sở, ngành, Sở Công Thương có thể tham khảo, xem xét tham mưu UBND tỉnh thành lập Ban chỉ đạo phát triển logistics của tỉnh, do một đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, Giám đốc Sở Công Thương làm Phó Trưởng ban Thường trực, thành viên là lãnh đạo các Sở: Tài chính, Xây dựng, KH&CN, Hải quan và Ban quản lý KCN. Điều này giúp cơ chế điều phối liên ngành thông suốt hơn.

Đối với định hướng quy hoạch vị trí Khu thương mại tự do (FTZ), đại diện Cục Xuất nhập khẩu nhất trí với đề xuất của các chuyên gia, đề nghị Phú Thọ nên nghiên cứu quy hoạch vị trí FTZ nằm xung quanh khu vực ga trung chuyển của tuyến đường sắt mới khổ lớn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng để tận dụng luồng hàng giao thương trực tiếp với thị trường Trung Quốc và kết nối ra cảng biển quốc tế.

Về việc thu hút đầu tư, quy hoạch chỉ là bước đầu, yếu tố quyết định là phải có các nhà đầu tư lớn, đề nghị Lãnh đạo tỉnh phải trực tiếp vào cuộc, tiếp cận các tập đoàn lớn toàn cầu (có thể thông qua mối quan hệ với các doanh nghiệp FDI hiện hữu như các đối tác sản xuất linh kiện điện tử trên địa bàn) để mời gọi đầu tư hạ tầng logistics.

"Cục Xuất nhập khẩu và các Hiệp hội sẽ phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ Phú Thọ tổ chức các hội nghị xúc tiến đầu tư, kết nối với các đơn vị lớn để đưa các dự án logistics cụ thể đi vào hiện thực", ông Trần Thanh Hải cho hay.

Trong khuôn khổ chương trình làm việc, Đoàn công tác đã đi thực tế, khảo sát tình hình hoạt động tại Trung tâm Logistics SuperPort Việt Nam, được đầu tư tại khu vực Bình Xuyên, Hương Canh bởi liên danh T&T và YCH. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 3.800 tỷ đồng, quy mô hơn 83 ha, công suất thiết kế khoảng 530.000 TEU/năm và có cấu phần khu ngoại quan. Đây là cơ sở logistics lớn nhất trên địa bàn Phú Thọ xét về quy mô đầu tư và thiết kế hạ tầng, thuộc nhóm dự án logistics có quy mô lớn của vùng Trung du và miền núi phía Bắc...

Đoàn công tác cũng khảo sát thực tế địa điểm dự kiến xây dựng dự án logistics trên địa bàn tỉnh.