22 năm sau, từ một nhà máy với sản phẩm chủ lực là Đạm Phú Mỹ, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí - CTCP (PVFCCo - Phú Mỹ) đã mở rộng không gian phát triển sang hóa chất, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Hành trình ấy không chỉ được đo bằng sản lượng, doanh thu, mà còn bằng năng lực làm chủ công nghệ và những giá trị được sẻ chia với cộng đồng.
Từ dấu mốc tự chủ nguồn phân đạm
Ngày 21/9/2004, Nhà máy Đạm Phú Mỹ được Liên danh Nhà thầu Technip - Samsung bàn giao, chính thức bước vào vận hành. Với công suất thiết kế 740.000 tấn urê/năm, tương đương khoảng 40% nhu cầu trong nước khi đó, đây là nhà máy sản xuất urê có công suất lớn nhất Việt Nam thời điểm ấy. Từ dấu mốc này, ngày 21/9 trở thành Ngày truyền thống hằng năm của PVFCCo - Phú Mỹ.
Đặt trong bối cảnh hơn hai thập kỷ trước, ý nghĩa của công trình không chỉ nằm ở quy mô của một nhà máy. Khi khả năng sản xuất phân đạm trong nước còn hạn chế, sự xuất hiện của Nhà máy Đạm Phú Mỹ đã góp phần nâng cao khả năng chủ động nguồn cung một loại vật tư thiết yếu cho sản xuất nông nghiệp.
Từ những bao Đạm Phú Mỹ đầu tiên, thương hiệu Phú Mỹ dần hiện diện trên các vùng lúa, cà phê, cao su, hồ tiêu, cây ăn trái. Nhưng nếu những năm đầu đặt trọng tâm vào vận hành an toàn, ổn định và cung ứng sản phẩm cho thị trường, thì chặng đường tiếp theo đặt ra yêu cầu cao hơn: làm chủ công nghệ, tối ưu nhà máy và từ nền tảng ban đầu mở rộng năng lực sản xuất.
Từ urê, danh mục sản phẩm từng bước được mở rộng với NPK và nhiều dòng phân bón, hóa chất. Cùng với những dự án đầu tư mới là một quá trình tích lũy kinh nghiệm qua từng ca vận hành, từng lần bảo dưỡng và từng bài toán kỹ thuật phát sinh trong thực tế.
Sau 22 năm, đây chính là một trong những tài sản quan trọng của PVFCCo: đội ngũ kỹ sư, người lao động không chỉ vận hành được công nghệ mà còn có khả năng cải tiến, tối ưu và tiếp tục tạo thêm giá trị trên nền tảng công nghệ ấy.
Làm chủ công nghệ để tạo thêm giá trị
Ở một tổ hợp phân bón - hóa chất vận hành liên tục, đổi mới không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng những dự án quy mô lớn. Nhiều giá trị được tạo ra từ những câu hỏi rất cụ thể: làm thế nào giảm thêm một đơn vị năng lượng, kéo dài tuổi thọ thiết bị, hạn chế thời gian dừng máy hay nâng công suất mà vẫn bảo đảm an toàn.
Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, PVFCCo ghi nhận 656 sáng kiến, giải pháp hợp lý hóa và 1.589 ý tưởng, mang lại giá trị làm lợi khoảng 284 tỷ đồng. Đáng chú ý, Cụm công trình cải thiện hiệu quả Nhà máy Đạm Phú Mỹ được trao Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Dầu khí Việt Nam vào tháng 5/2026 đã tổng hợp hơn 2.000 giải pháp kỹ thuật trong hơn 20 năm, với giá trị làm lợi ước tính 3.157 tỷ đồng. Các giải pháp góp phần nâng công suất phân xưởng ammonia khoảng 20% và đưa công suất urê lên khoảng 2.500 - 2.534 tấn/ngày.
Riêng năm 2025, PVFCCo ghi nhận 43 sáng kiến được công nhận, 130 giải pháp hợp lý hóa sản xuất và 462 ý tưởng; các sáng kiến mang lại giá trị làm lợi hơn 100 tỷ đồng. Cùng với đó là các nhiệm vụ nghiên cứu về những dòng urê, NPK mới, chế phẩm sinh học, gel giữ nước, nâng hiệu quả năng lượng và các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao hơn.
Những con số cho thấy sáng tạo tại PVFCCo không nằm ngoài dây chuyền sản xuất mà được hình thành ngay từ thực tiễn của nhà máy. Từ một doanh nghiệp tiếp nhận công nghệ, PVFCCo từng bước chuyển sang làm chủ, cải tiến và tạo thêm giá trị trên chính nền công nghệ đã được tích lũy.
Mở những không gian phát triển mới
Sau 22 năm, không gian hoạt động của PVFCCo đã rộng hơn nhiều so với điểm xuất phát.
Từ 3 công thức NPK ban đầu, doanh nghiệp đã phát triển gần 30 công thức khác nhau. Phú Mỹ Organic được đưa ra thị trường, bổ sung nhóm sản phẩm hữu cơ; DEF Phú Mỹ Xanh được thương mại hóa phục vụ xử lý khí thải động cơ diesel. Trong nông nghiệp số, PVFCCo từng bước đưa dữ liệu về đất vào quá trình khuyến nghị dinh dưỡng cây trồng.
Bên cạnh phân bón, hóa chất đang được xác định là một dư địa tăng trưởng quan trọng. PVFCCo thúc đẩy các dự án hydrogen peroxide, thu hồi offgas, nâng cấp sản phẩm urê và CO₂, nghiên cứu các tổ hợp hóa chất và những sản phẩm phục vụ giảm phát thải. Mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỷ trọng doanh thu hóa chất lên khoảng 30%.
Không chỉ sản phẩm thay đổi, phương thức quản trị và vận hành cũng đang chuyển dịch mạnh theo hướng số hóa.
Đến năm 2026, khoảng 72% quy trình cốt lõi của PVFCCo đã được số hóa. Dữ liệu sản xuất, kinh doanh, tài chính và quản trị từng bước được kết nối nhằm hình thành một nguồn dữ liệu thống nhất cho điều hành và ra quyết định.
Tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ, lộ trình sản xuất thông minh được xây dựng trên ba trụ cột Công nghệ - Tổ chức - Dữ liệu. Digital Twin được triển khai trong năm 2026, kết nối không gian nhà máy, thiết bị, tài liệu kỹ thuật và dữ liệu thời gian thực để hỗ trợ vận hành, bảo dưỡng, an toàn và phân tích sự cố.
Nếu hơn hai thập kỷ trước, công nghệ trước hết giúp PVFCCo vận hành tốt một nhà máy hiện đại, thì hôm nay doanh nghiệp đang hướng đến một nấc phát triển mới: sử dụng dữ liệu, AI và đổi mới sáng tạo để nâng năng suất, tạo sản phẩm mới và mở thêm nguồn tăng trưởng.
Song hành với chuyển đổi số là chuyển đổi xanh. Năm 2025, PVFCCo triển khai nhiều giải pháp tiết kiệm nhiên liệu, năng lượng; đồng thời phê duyệt chiến lược ứng phó và giảm phát thải khí nhà kính với những hướng đi như năng lượng tái tạo, sinh khối, thu hồi và sử dụng carbon. Tháng 7/2026, Nhà máy Đạm Phú Mỹ được cấp chứng nhận ISO 14064-1:2018 cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính.
Tăng trưởng, theo cách đó, không chỉ là làm ra nhiều sản phẩm hơn mà phải tạo ra giá trị với hiệu quả cao hơn, tiêu hao ít hơn và thân thiện hơn với môi trường.
Sẻ chia để giá trị được nối dài
Trong hành trình 22 năm, bên cạnh sản xuất kinh doanh, hoạt động an sinh xã hội cũng trở thành một nét văn hóa được nhiều thế hệ PVFCCo vun đắp.
Theo số liệu PVFCCo công bố, tổng giá trị các chương trình trách nhiệm xã hội doanh nghiệp thực hiện từ khi thành lập đến hết năm 2025 đạt khoảng 1.400 tỷ đồng. Nguồn lực này được dành cho nhiều lĩnh vực như xây dựng nhà Đại đoàn kết, trường học, phòng học STEM, các cơ sở y tế, cầu nông thôn; hỗ trợ người dân chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, trao học bổng và giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn trên nhiều địa phương cả nước.
Phía sau con số ấy là một cách PVFCCo nối hoạt động của doanh nghiệp với cộng đồng. Với một doanh nghiệp có hoạt động gắn chặt với nông nghiệp, nông thôn và người nông dân, sự sẻ chia còn được thể hiện qua những chương trình đồng hành cùng bà con, hướng dẫn sử dụng phân bón hợp lý, hỗ trợ kiến thức canh tác và các hoạt động hướng tới phát triển sinh kế bền vững.
Những năm gần đây, nội dung trách nhiệm xã hội cũng được mở rộng theo hướng gắn nhiều hơn với giáo dục, công nghệ và phát triển bền vững. Bên cạnh các hình thức hỗ trợ truyền thống, PVFCCo đầu tư phòng học STEM, thúc đẩy các hoạt động nâng cao nhận thức về môi trường và khuyến khích người lao động tham gia những chương trình vì cộng đồng.
Từ “Cho mùa bội thu” đến “Sẻ chia thịnh vượng”, sự sẻ chia vì thế không chỉ nằm trong một thông điệp thương hiệu. Đó còn là cách giá trị được tạo ra từ sản xuất kinh doanh tiếp tục được lan tỏa tới cộng đồng.
22 năm và một điểm xuất phát mới
Nhìn lại 22 năm, hành trình PVFCCo - Phú Mỹ là quá trình liên tục mở rộng những giới hạn ban đầu.
Năm 2004, nhiệm vụ trọng tâm là vận hành an toàn Nhà máy Đạm Phú Mỹ và góp phần chủ động nguồn phân đạm cho nông nghiệp. Năm 2026, bài toán đã rộng hơn: vừa nâng hiệu quả những tài sản hiện hữu, vừa phải tạo thêm động lực phát triển từ hóa chất, sản phẩm mới, khoa học công nghệ, dữ liệu và tăng trưởng xanh.
PVFCCo đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt doanh thu trên 30.000 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân trên 14%/năm; nâng chỉ số trưởng thành số DBI lên 4,0, hoàn thiện nhà máy thông minh và từng bước tiến tới vận hành tự chủ trên cơ sở dữ liệu lớn và AI.
Để thực hiện mục tiêu đó, doanh nghiệp xác định dành nguồn lực đáng kể cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với mức đầu tư hằng năm tối thiểu bằng 2% doanh thu hợp nhất hoặc 10% lợi nhuận hợp nhất.
22 năm trước, PVFCCo bắt đầu hành trình bằng việc tiếp nhận và làm chủ một nhà máy. 22 năm sau, Nhà máy Đạm Phú Mỹ vẫn là nền móng, nhưng không gian phát triển của doanh nghiệp đã vượt ra ngoài giới hạn của một nhà máy hay một sản phẩm. Phân bón đang được nối với nông nghiệp số; hóa chất mở thêm dư địa tăng trưởng; dữ liệu đi sâu vào sản xuất, quản trị; chuyển đổi xanh trở thành một phần của năng lực cạnh tranh và những giá trị doanh nghiệp tạo ra tiếp tục được nối dài tới cộng đồng.
Nếu dấu mốc 21/9/2004 mở ra hành trình chủ động nguồn phân đạm cho nông nghiệp Việt Nam, thì sau 22 năm, PVFCCo - Phú Mỹ đang bước vào một chặng đường mới: chủ động tạo ra những động lực tăng trưởng từ nền tảng công nghệ, con người, năng lực đổi mới và văn hóa sẻ chia đã được bồi đắp qua hơn hai thập kỷ.