Đúng nghĩa tọa đàm

Sau buổi tọa đàm, các doanh nghiệp tham dự phấn khởi cho rằng, đây thật đúng nghĩa là một buổi tọa đàm. Không có những báo cáo dài dằng dặc, những bài phát biểu chào mừng “hoành tráng”; phần lớn thời lượng được dành cho các doanh nghiệp nêu kiến nghị, thắc mắc, các cơ quan chức năng ghi nhận, trả lời; và cả những đối thoại thẳng thắn giữa hai bên.

Đứng về phía các doanh nghiệp FDI, những kiến nghị, đề xuất của họ có sự khác biệt về “chất” khá rõ ràng. Còn nhớ năm 1998, lần đầu tiên Bộ Thương mại (cũ) tổ chức đối thoại, phần lớn những kiến nghị, đề xuất của doanh nghiệp FDI thiên về những vấn đề cụ thể, những vụ việc cụ thể, liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp mình, như điều kiện nhập khẩu một mặt hàng a, b nào đó, vấn đề xác định giá tính thuế hay chuyện kiểm hóa, thông quan… Đôi khi, bộ phận giải đáp cũng “toát mồ hôi” vì những cái cụ thể, những con số chi li.

Thứ Trưởng Bộ Công Thương Lê Dương Quang:

Tôi đã nghe các doanh nghiệp nói đến những thủ tục hành chính còn rườm rà, thậm chí là phiền hà. Chúng tôi đã nhìn rất rõ điều đó. Chủ trương của Chính phủ là kiên quyết đẩy mạnh cải cách hành chính, trước hết là thủ tục hành chính để phục vụ doanh nghiệp. Tại cuộc Tọa đàm này, chúng tôi chưa thể ngay lập tức giải quyết tất cả những khó khăn, vướng mắc vì mỗi doanh nghiệp có những vướng mắc khác nhau. Vì thế, Bộ Công Thương và các bộ khác có mặt hôm nay ghi nhận, tiếp thu ý kiến của doanh nghiệp để sửa đổi những quy định chưa hợp lý. Trong trường hợp vượt thẩm quyền liên quan đến các quy định của pháp luật, chúng tôi sẽ tập hợp, nghiên cứu báo cáo với Chính phủ, Quốc hội có những điều chỉnh cần thiết để đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh.

Tại buổi tọa đàm lần này, những câu chuyện “cụ thể” dường như đã phai nhạt, nhường đường cho phần lớn các kiến nghị, đề xuất ở một tầm mức cao hơn, hướng đến tạo lập một môi trường kinh doanh thuận lợi. Đại diện Công ty Canon Việt Nam cho rằng, trong 12 năm hoạt động tại Việt Nam, Canon đã chứng kiến sự phát triển nhanh chóng về cơ sở hạ tầng kỹ thuật; từ đường bộ, đường sắt cho đến cầu, cảng biển, cảng hàng không. Điều đó góp phần giúp việc luân chuyển hàng hóa giữa các vùng miền tốt hơn. Tuy nhiên công ty đề xuất, trong tương lai, Việt Nam cần dành mọi nỗ lực phát triển năng lực của ngành vận tải và điện lực mới có thể đáp ứng nhu cầu của sản xuất và thương mại. Còn đại diện của Samsung Vina thì kiến nghị chính quyền trung ương tạo điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội như hệ thống nhà ở, y tế, giáo dục… ở địa phương để những lao động sau khi lập gia đình vẫn có thể yên tâm lập nghiệp. Nghe những kiến nghị “vĩ mô” thế này, ít ai nghĩ rằng, đó là những kiến nghị, đề xuất ở tầm mức doanh nghiệp.

Tất nhiên, những câu chuyện “cụ thể” gắn với từng doanh nghiệp cụ thể vẫn còn. Chuyện về thời gian ân hạn thuế, đánh thuế thép phế liệu, tạm nhập tái xuất phương tiện vận tải siêu trường, siêu trọng của Doosan Việt Nam; thủ tục nhập khẩu hóa chất của Intell; chuyện tái xuất hàng hóa, điều kiện để được áp dụng chế độ ưu tiên trong quản lý hải quan theo Thông tư 63/2011/TT- BTC của Công ty LG; hay chuyện kiểm hóa, tem nhãn xuất xứ hàng hóa của Công ty TNHH SD Việt Nam… đều được các vụ, cục chức năng của Bộ Công Thương, Bộ Tài Chính, Tổng cục Hải quan ghi nhận, giải đáp và đối thoại cởi mở, thẳng thắn.

“Đã thấy và quyết tâm xử lý”

Phát biểu kết luận tại buổi Tọa đàm, Thứ trưởng Lê Dương Quang đánh giá cao những đóng góp của khối doanh nghiệp FDI đối với tăng trưởng GDP và xuất khẩu nước ta. Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu khối này không kể dầu thô đạt 64 tỷ USD, tăng gần 34% so với năm 2011 và chiếm gần 56% kim ngạch xuất khẩu cả nước. Khối doanh nghiệp FDI tiếp tục là nhân tố tích cực giúp cán cân thương mại thặng dư; góp phần ổn định tỷ giá ngoại tệ và nâng cao dự trữ ngoại hối. Năm 2012, doanh nghiệp FDI xuất siêu 4,2 tỷ USD, quý I/2013 xuất siêu 1,18 tỷ USD.

Doanh nghiệp FDI cũng là nhân tố quan trọng đóng góp vào tăng trưởng GDP của đất nước với nguồn vốn chiếm 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, thu ngân sách đạt 3,7 tỷ USD năm 2012. Đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tạo ra lượng việc làm đáng kể, khoảng 2 triệu lao động trực tiếp và từ 3 - 4 triệu lao động gián tiếp.

Thứ trưởng Lê Dương Quang khẳng định: Chúng tôi hiểu rất rõ những đóng góp của doanh nghiệp FDI đối với kinh tế Việt Nam hiện nay và trong tương lai. Chúng tôi có trách nhiệm phối hợp, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp FDI hoạt động thật thuận lợi, hiệu quả đúng như chủ trương của Nhà nước Việt Nam. Một số những vướng mắc ở tầm trung, dài hạn được các doanh nghiệp nêu ra trong cuộc Tọa đàm này, như cơ sở hạ tầng còn khó khăn, nguồn nhân lực còn hạn chế, ngành công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển… đều đã được Chính phủ quan tâm, đưa ra nhiều giải pháp thực hiện tích cực, nhưng cũng cần thêm thời gian. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng tôi đã nhìn nhận ra vấn đề và quyết tâm xử lý vấn đề theo hướng tạo ra một môi trường kinh doanh cạnh tranh thuận lợi, bình đẳng n

Năm 2012 có 2.847 doanh nghiệp FDI có kim ngạch xuất khẩu từ 1 triệu USD trở lên, tăng 30% so với năm 2011 (2.191 doanh nghiệp); cá biệt có Samsung Electronics Việt Nam xuất khẩu 10,9 tỷ USD, bằng gần 10% kim ngạch xuất khẩu cả nước.