Không chỉ tạo sức hút đối với du khách, những sản phẩm du lịch đặc trưng còn mở rộng cơ hội cho nông nghiệp, thương mại và dịch vụ cùng phát triển, góp phần tạo thêm động lực cho tỉnh hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo hướng bền vững.
Khai thác lợi thế, mở rộng không gian tăng trưởng
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng số khách du lịch đến Thái Nguyên ước đạt trên 7,3 triệu lượt, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 301.000 lượt, tăng 24,8%; khách nội địa đạt hơn 7 triệu lượt, tăng 15%. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 10.489 tỷ đồng, tăng 61,7%.
Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của điểm đến ngày càng được cải thiện, đồng thời mở ra cơ hội để du lịch đóng góp sâu hơn vào tăng trưởng kinh tế địa phương. Không chỉ tạo doanh thu trực tiếp, hoạt động du lịch còn thúc đẩy tiêu dùng, mở rộng đầu ra cho nông sản, sản phẩm OCOP, tạo thêm việc làm và kích thích phát triển các ngành lưu trú, ăn uống, vận tải, thương mại.
Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, tỉnh đang rà soát quy hoạch, xây dựng danh mục 60 dự án thu hút đầu tư vào các khu, điểm du lịch, khu nghỉ dưỡng cao cấp, nông nghiệp gắn với du lịch và hạ tầng giao thông kết nối. Cùng với đó, các sản phẩm được định hướng phát triển theo chuỗi trải nghiệm khép kín, từ tham quan, trải nghiệm đến lưu trú, ẩm thực, mua sắm và giải trí.
Các nhóm sản phẩm ưu tiên gồm du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà và sản phẩm OCOP, du lịch lịch sử - văn hóa, sinh thái, thể thao, MICE và kinh tế ban đêm. Đây là hướng đi nhằm nâng cao giá trị chi tiêu của du khách, kéo dài thời gian lưu trú và mở rộng lợi ích kinh tế tới nhiều ngành, lĩnh vực.
Nằm dưới chân dãy Tam Đảo, xã La Bằng sở hữu cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn với những dòng suối trong mát, đồi chè xanh và không gian văn hóa đặc trưng. Các điểm đến như Suối Kẹm, Cửa Tử cùng những vùng chè đặc sản tạo điều kiện phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm nông nghiệp.
Điểm khác biệt của La Bằng là khả năng kết hợp tài nguyên thiên nhiên với văn hóa trà. Cây chè không chỉ là sản phẩm nông nghiệp chủ lực mà còn trở thành chất liệu xây dựng các trải nghiệm du lịch, từ tham quan đồi chè, tìm hiểu quy trình chăm sóc, thu hái, chế biến đến thưởng thức trà và mua sản phẩm tại chỗ. Qua đó, giá trị nông sản được mở rộng, tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Mô hình Hoàng Nông Farm là một ví dụ, theo anh Nguyễn Văn Tùng, chủ mô hình, từ năm 2019, nhận thấy quê hương có cảnh quan và khí hậu thuận lợi nhưng còn thiếu cơ sở lưu trú, dịch vụ chuyên nghiệp, anh đã đầu tư mô hình kết hợp lưu trú, ăn uống, trekking và trải nghiệm văn hóa chè. Hiện cơ sở có hơn 10 phòng lưu trú, diện tích khoảng 1 ha, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 5 lao động và khoảng 15 lao động thời vụ. Mô hình cho thấy du lịch có thể tạo thêm sinh kế tại chỗ, nâng cao kỹ năng nghề và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.
Ông Hoàng Hải An, Chủ tịch UBND xã La Bằng cho biết, giai đoạn 2025-2030, địa phương định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, tích hợp đa giá trị, lấy người dân làm trung tâm và bản sắc địa phương làm nền tảng. Trọng tâm không chỉ là gia tăng lượng khách mà còn xây dựng các tuyến trải nghiệm chuyên sâu, kết nối cảnh quan thiên nhiên với văn hóa bản địa và giá trị cây chè. Cùng với đó, xã khuyến khích phát triển homestay, farmstay, du lịch giáo dục và các hoạt động trải nghiệm nông nghiệp, qua đó mở rộng sinh kế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.
Tăng cường liên kết, nâng cao hiệu quả đóng góp
Cùng với phát triển sản phẩm tại chỗ, Thái Nguyên đẩy mạnh liên kết với Bắc Ninh, Phú Thọ, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang và các địa phương thuộc chương trình liên kết du lịch Tây Bắc mở rộng giai đoạn 2026 - 2030. Những sản phẩm kết nối như “Đất Tổ - Trà Thái - Quan họ” được kỳ vọng mở rộng thị trường và tạo hành trình trải nghiệm đa dạng.
Tỉnh cũng đang hoàn thiện dự thảo đề án phát triển sản phẩm du lịch đường sắt theo hành trình Ga Hà Nội - Gia Lâm - Đông Anh - Lưu Xá; đồng thời xây dựng 5 chương trình tour, tuyến gắn với các vùng chè Tân Cương, La Bằng, Khe Cốc, Trại Cài và Đồng Phúc phục vụ Festival Trà quốc tế - Thái Nguyên năm 2026. Việc phát triển phố đi bộ, tuyến phố văn hóa và các hoạt động kinh tế ban đêm tại một số địa bàn cũng góp phần mở rộng không gian tiêu dùng dịch vụ.
Theo ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên: Thời gian tới, tỉnh tiếp tục thu hút đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng liên kết với doanh nghiệp, địa phương, đơn vị vận tải.
Đến năm 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu đón ít nhất 12 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt trên 25.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động và phát triển thêm ít nhất 300 cơ sở lưu trú.
Trong bối cảnh tỉnh Thái Nguyên hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng lượng khách mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ, mức chi tiêu và tỷ lệ giá trị được giữ lại tại địa phương. Khi du lịch được kết nối hiệu quả với nông nghiệp, thương mại và các ngành dịch vụ, lợi thế bản địa sẽ trở thành nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập, góp phần đưa Thái Nguyên phát triển theo hướng bền vững.