Thành công trong gian khó

Nguyễn Minh Khứ dáng người nhỏ nhắn nhưng hoạt bát, khuôn mặt lanh lợi và thông minh. Anh đến với thủy điện như một cơ duyên. Ngày còn là sinh viên năm thứ 5 khoa Điện, Trường đại học Bách khoa Đà Nẵng, các đơn vị ngành điện cử đại diện về Trường để tìm người tài. Thấy chàng sinh viên Khứ tháo vát, có năng khiếu, lãnh đạo Ban quản lý dự án Nhà máy Thủy điện Ialy đặt vấn đề: sau khi anh tốt nghiệp sẽ mời về làm việc tại Ban với nhiệm vụ chuẩn bị sản xuất cho Nhà máy; khi Nhà máy đi vào vận hành sẽ làm nhiệm vụ quản lý vận hành Nhà máy. Anh vui vẻ nhận lời, và lúc ra trường anh đã gắn bó với Ban chuẩn bị sản xuất Nhà máy Thủy điện Ialy (sau này là Công ty Thủy điện Ialy) từ tháng 7 năm 1996 cho đến nay. Để có kinh nghiệm thực tế, trong quá trình lắp đặt, thí nghiệm các thiết bị, anh phải “làm thợ nhặt ốc” cho các chuyên gia nước ngoài, vừa phụ việc, vừa học hỏi. Nhờ sáng dạ, chịu khó, tiếp thu nhanh, tự mày mò nên anh thành công dần. Nhờ đó mà anh đã xử lý được tất cả các hư hỏng, sự cố của thiết bị ngay trong thời gian đầu khi mới đưa các tổ máy vào vận hành mà không cần chuyên gia nước ngoài. Nguyễn Minh Khứ là thế hệ kỹ sư đầu tiên. Từ một kỹ sư, rồi Tổ trưởng Tổ thí nghiệm, Phó Quản đốc, năm 2003 đến nay anh là Quản đốc Phân xưởng sửa chữa Điện + Tự động có số lượng kỹ sư, công nhân lành nghề gần 100 người. Anh vừa tự học, tự làm, từ việc sửa chữa những chi tiết đơn giản đến những sự cố phức tạp. Mọi nhiệm vụ được giao, Phân xưởng do anh quản lý đều tiến hành nhanh gọn, hiệu quả. Ngoài ra, anh cùng các cộng sự đi “bắt mạch” sự cố tại các nhà máy điện lớn trên cả nước khi có yêu cầu. Anh góp phần quan trọng trong công tác xử lý kỹ thuật của Công ty. Điển hình là việc tổ chức xử lý các tồn tại thiết bị công nghệ phần điện, tự động của các công trình thủy điện được chuyển từ xây dựng cơ bản sang Công ty; Tổ chức xử lý nhiều sự cố phức tạp phát sinh trong quá trình vận hành của 3 nhà máy: Thủy điện Ialy, Thủy điện Sê San 3, Thủy điện Pleikrông, đưa các tổ máy vào vận hành kịp thời; Tổ chức thực hiện sửa chữa lớn và thử nghiệm sau sửa chữa lớn toàn bộ các thiết bị điện, tự động của 3 nhà máy nói trên; Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tự động hóa nhằm nâng cao hiệu suất làm việc của thiết bị, thực hiện các giải pháp sử dụng tiết kiệm điện năng. Anh có nhiều sáng kiến được công nhận và đưa vào áp dụng, hiệu quả cao, trong đó tiêu biểu là sáng kiến “Cải tạo, nâng cấp hệ thống điều khiển các máy nén khí” và sáng kiến “Cải tạo, nâng cấp hệ thống điều khiển cầu trục 250 tấn” của Thuỷ điện Ialy, đạt giải Ba và giải Khuyến khích “Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn tỉnh Gia Lai lần thứ II năm 2005 - 2006”, được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cấp Bằng Lao động sáng tạo; Anh còn là cán bộ chủ lực trong việc tổ chức đào tạo lực lượng sửa chữa, thí nghiệm của Công ty và các Công ty Thuỷ điện khác (như Thủy điện Sê San 4, Thủy điện Sê San 4A, Thuỷ điện A Vương, Thuỷ điện Sơn La, Thủy điện Sông Tranh 2...); Hướng dẫn làm đồ án tốt nghiệp Đại học ngành điện kỹ thuật cho nhiều sinh viên với các đề tài về thiết bị công nghệ của Thủy điện Ialy…

Đặc biệt trong thời gian gần đây, Nguyễn Minh Khứ đã chủ trì thực hiện thành công 2 sự kiện lớn, đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao, tiếng lành vang xa. Cụ thể:

1/ Làm sống lại tổ máy S7 Nhiệt điện Uông Bí

Tháng 8 năm 2012, hệ thống kích từ tổ máy S7 công suất 300MW Công ty Nhiệt điện Uông Bí bị hư hỏng kênh 1 (kênh 2 đã bị hư hỏng trước đó rất lâu, ngay từ khi mới đưa vào vận hành), tổ máy phải ngừng hoạt động nhiều ngày. Nhiều nhóm chuyên gia đã được mời đến nhưng đều không thành công. Công ty phải tốn nhiều tỉ đồng để chi phí dầu phục vụ cho việc chạy thử sau khắc phục nhưng hệ thống vẫn không hoạt động. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã tính đến phương án mua mới, thay thế toàn bộ hệ thống kích từ của tổ máy này, kinh phí lên đến cả triệu USD. Nhận được yêu cầu từ Công ty Nhiệt điện Uông Bí, Công ty Thuỷ điện Ialy cử tổ công tác gồm 5 người do Nguyễn Minh Khứ làm Tổ trưởng khẩn trương ra Uông Bí. Việc quay tổ máy Nhiệt điện Uông Bí phục vụ cho kiểm tra, thử nghiệm, tìm nguyên nhân và xử lý hư hỏng của hệ thống kích từ là không thể (bởi tốn nhiều dầu và không cho phép duy trì lâu tốc độ tổ máy ở định mức). Nguyễn Minh Khứ đã nghiên cứu đưa ra phương pháp mô phỏng để thử nghiệm các chế độ vận hành của hệ thống kích từ mà không cần phải quay tổ máy. Trong thời gian tìm hiểu khắc phục sự cố, tổ công tác gặp rất nhiều khó khăn vì nhiều hư hỏng xếp chồng. Hy vọng - thất vọng -lại hy vọng. Với kiến thức chuyên môn giỏi, bề dày kinh nghiệm thực tiễn, tinh thần dám đối diện và vượt qua khó khăn, tổ công tác của Khứ đã đánh giá chính xác về nguyên nhân, phân tích và đưa ra giải pháp thích hợp trước các hư hỏng của hệ thống kích từ, rơle đến máy cắt đầu cực và lần lượt xử lý hiệu quả, đưa tổ máy S7 hòa lưới điện quốc gia thành công chỉ sau 12 ngày. Kết quả thật mỹ mãn khi cả hai kênh tự động điều chỉnh điện áp (kênh 1 và kênh 2) của hệ thống kích từ tổ máy S7 công suất 300 MW Nhiệt điện Uông Bí được khôi phục hoàn toàn, tổ máy được vận hành trở lại với bất kỳ kênh nào của hệ thống kích từ trong niềm vui khôn tả của mọi người. Điều diệu kỳ ở trường hợp này là kỹ sư thủy điện “cứu” thành công nhà máy nhiệt điện, trong khi nhiều nhóm chuyên gia nhiệt điện lại bó tay. Sáng ngày 11/10/2012, Công ty Nhiệt điện Uông Bí đã tổ chức trọng thể Hội nghị tuyên dương thành tích Tổ công tác của Nguyễn Minh Khứ. Nhân dịp này, EVNđã quyết định tặng Bằng khen và tiền thưởng cho các thành viên tổ công tác Ialy vì thành tích xuất sắc trong việc xử lý sự cố, làm sống lại tổ máy S7 Nhiệt điện Uông Bí.

2/ Xử lý thành công sự cố nghiêm trọng tại Nhà máy thủy điện An Khê:

Ngày 15/11/2013, một trận mưa lũ lịch sử do cơn bão số 15 gây ra với hàng chục ngàn mét khối nước, cát, đất đá từ trên núi trút xuống, tràn ngập hoàn toàn Nhà máythủy điện An Khê, làm nhà máy này tê liệt không thể hoạt động. Trước tình hình đó EVN đã thành lập Ban chỉ đạo khắc phục sự cố, đồng thời điều động nhiều đơn vị trong ngành tập trung nhân lực, vật lực khẩn trương xử lý để sớm đưa 2 tổ máy vào vận hành khai thác hết lượng nước. Nhiều đơn vị đã được cử đến, trong đó Công ty Thuỷ điện Ialy được giao nhiệm vụ xử lý khôi phục hai tổ máy trong hoàn cảnh hết sức ngặt nghèo. Đây là công việc khó khăn, phức tạp nhất, bởi đối với những thiết bị khác thì việc vệ sinh, bảo dưỡng rồi sấy khô, kiểm tra, thử nghiệm đưa vào vận hành được thực hiện tương đối dễ dàng; Còn đối với tổ máy do các khe hở, khoảng trống trong tổ máy rất chật hẹp, cực từ của tổ máy lại không rút ra ngoài được (cấu tạo của tổ máy Thuỷ điện An Khê không thể rút được cực từ khi rotor đã lắp vào buồng máy phát) cho nên việc vệ sinh sạch bùn, cát và bảo dưỡng stator, rotor rất khó khăn. Nhiều cán bộ lãnh đạo có ý kiến nhất quyết phải rút rotor của cả hai tổ máy mới có thể tiến hành các bước khôi phục lại sự hoạt động bình thường của tổ máy. Theo cách làm thông lệ này tốn rất nhiều thời gian (không dưới 2 tháng cho một tổ máy), tốn kém rất nhiều công sức, tiền bạc… Đứng trước khó khăn và thách thức này, với

trách nhiệm là Đội trưởng đội công tác Công ty Thuỷ điện Ialy, Nguyễn Minh Khứ đã khảo sát tỉ mỉ cấu tạo của tổ máy Thuỷ điện An Khê, lập phương án xử lý không tháo rotor và báo cáo đề xuất, giải trình với Ban chỉ đạo khắc phục sự cố phương án khả thi này. Khi phương án đã được chọn, Nguyễn Minh Khứ đã chủ trì tổ chức xử lý thành công, đưa 2 tổ máy vào vận hành an toàn với tổng thời gian chỉ 45 ngày. Các thông số kỹ thuật của 2 tổ máy sau khi xử lý tương đương với lúc mới đưa vào vận hành. Đây là một thành quả rất lớn, làm lợi cho Nhà nước nhiều tỉ đồng. Bởi nếu theo thông lệ phải chọn phương án xử lý tháo toàn bộ rotor, lúc đó thời gian sẽ kéo dài, rủi ro lớn và chi phí xử lý sẽ cao hơn rất nhiều. Việc đưa 2 tổ máy của Nhà máythủy điện An Khê vào phát điện an toàn trước dự kiến ban đầu một lần nữa nhận được sự động viên, khen ngợi của EVN và sự khâm phục của các đồng nghiệp…

Ông Tạ Văn Luận, Giám đốc Công ty Thủy điện Ialy nhận xét: “Là Quản đốc kiêm Bí thư Chi bộ Phân xưởng sửa chữa Điện + Tự động, Nguyễn Minh Khứ luôn điều hành CBCNV trong Phân xưởng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, đồng thời là chuyên gia “bắt mạch” và xử lý thành công nhiều sự cố nghiêm trọng; Từng bước làm chủ được công nghệ, giảm bớt sự lệ thuộc vào các chuyên gia nước ngoài; Ý thức trách nhiệm cao, gương mẫu, chuyên môn giỏi; 42 tuổi đời, 18 tuổi nghề, anh là lớp cán bộ trẻ dám nghĩ, dám làm, biết làm và làm thành công”.

Thành tích cùng kết quả công tác của anh đã được các cấp ghi nhận. Những năm gần đây kỹ sư Nguyễn Minh Khứ vinh dự được cấp trên khen tặng: Bằng khen Thủ tướng Chính phủ, nhiều Bằng khen Bộ Công Thương, EVN, UBND tỉnh Gia Lai, Liên đoàn Lao động tỉnh Gia Lai; nhiều năm được EVN công nhận danh hiệu Chiến sĩ Thi đua cấp cơ sở… Hiện anh đang hoàn tất thủ tục đề nghị Nhà nước khen tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Ngoài các danh hiêu được khen tặng, vinh dự lớn nhất đối với anh đó là sự tin tưởng, quý yêu và nể phục của lãnh đạo và đồng nghiệp.

Được tôi luyện từ thực tế khó khăn, được đặt đúng vị trí, được khai thác và phát huy tiềm năng trí tuệ vốn có, Nguyễn Minh Khứ đã biến điều “không thể” thành “có thể” bằng cách làm riêng của mình và luôn thành công từ trong gian khó.