- Đâu là những địa bàn phức tạp nhất về buôn lậu cuối năm nay, thưa ông?

- Địa bàn trọng điểm về buôn lậu vẫn là các khu vực cửa khẩu, biên giới thuộc các tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn, lào Cai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, An Giang, Tây Ninh… Lợi dụng đường biên giới trải dài, địa hình hiểm trở, nhiều đường mòn, kênh biên giới…, các đối tượng buôn lậu lợi dụng, dùng thủ đoạn chia nhỏ hàng để tiện mang vác hoặc sử dụng xe máy, xuồng ghe chở hàng lậu qua biên giới vào Việt Nam. Các tuyến khác như: đường biển, đường hàng không cũng diễn biến phức tạp. 

- Những mặt hàng nào "nóng" nhất trong các phi vụ buôn lậu cận Tết nguyên đán? 

- Theo thông lệ, từ tháng 10 Dương lịch, hoạt động buôn lậu đã có dấu hiệu gia tăng trên toàn tuyến. Các mặt hàng thường được buôn lậu là các nhu yếu phẩm phục vụ Tết Nguyên đán. Chúng tôi đã tập trung kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng như: pháo nổ các loại, rượu ngoại, bia, đường kính, thuốc lá, vũ khí, động vật quý hiếm, đồ điện tử, điện lạnh, điện thoại di động… Đặc biệt, đây là thời điểm diễn ra sự kiện chính trị quan trọng: Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI sẽ khai mạc vào trung tuần tháng 1.2011, vì vậy toàn ngành Hải quan đang tập trung các hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hàng hóa, hành khách nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn về an ninh trật tự, chống khủng bố, phá hoại, cận chuyển tài liệu phản động.

- Thủ đoạn buôn lậu sử dụng chủ yếu là gì? 

Tính đến ngày 15/12/2010, hải quan cả nước đã bắt giữ được 13.846 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa ước tính trên 436 tỷ đồng. Cụ thể, tuyến biên giới đường bộ bắt giữ 2.372 vụ, tuyến đường biển 9.375 vụ, đường hàng không 1.119 vụ. Một số tang vật điển hình đã bị lực lượng hải quan thu giữ gồm: 743.795 USD vận chuyển trái phép qua biên giới, 1.800kg vảy tê tê, 761 kg pháo các loại, 15.755 kg thuốc lá, 5.626 chai rượu ngoại… Đặc biệt, năm 2010, lực lượng hải quan bắt giữ hàng chục vụ vận chuyển vũ khí, súng, công cụ hỗ trợ, thu giữ 83 khẩu súng, ba vụ buôn bán ngà voi với tổng khối lượng lên đến trên 5,3 tấn.


- Tại các cửa khẩu, đối tượng sử dụng thủ đoạn khai sai tên hàng, số lượng, chất lượng, nhãn hiệu, mục đích của hàng hóa, nhập hàng không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, quay vòng hồ sơ chứng từ. Ngoài ra, bọn buôn lậu thường để lẫn hàng cấm vào các sản phẩm khác như chăn, gối hoặc làm thêm các thùng bí mật để giấu hàng cấm. 

Nhức nhối nhất là hiện tượng lợi dụng chính sách ưu đãi tại các cửa khẩu quốc tế để buôn lậu, trốn thuế các mặt hàng rượu, bia, nước giải khát, thuốc lá, điện thoại di động, điện tử, điện lạnh… vẫn diễn ra phức tạp. 

- Những khó khăn lớn nhất mà ngành Hải quan đang gặp phải trong cuộc chiến chống buôn lậu là gì? 

- Có thể nói, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã có nhưng vẫn còn tình trạng vừa thiếu vừa chồng chéo. Địa bàn kiểm soát của hải quan có nơi vừa quá rộng, nhưng có nơi lại bị bó hẹp, thẩm quyền của cơ quan trong đấu tranh chống buôn lậu còn bị hạn chế. Phương tiện, trang bị của lực lượng hải quan cũng còn thiếu, cũ kỹ. Các phương tiện kiểm tra, giám sát ở các cửa khẩu quốc tế chưa tương xứng với nhịp độ tăng trưởng của hàng hóa xuất nhập khẩu, nếu làm theo phương thức truyền thống thì gây ách tắc tại cửa khẩu, trong khi thủ đoạn của bọn buôn lậu ngày càng tinh vi.

Do bọn đầu nậu thường lợi dụng người dân nghèo ở khu vực biện giới vào việc vận chuyển hàng hóa buôn lậu, nên nếu chưa có các chính sách, biện pháp đầu tư tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân thì rất khó ngăn chặn được tình trạng này. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các lực lượng (công an, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, quản lý thị trường) có lúc, có nơi còn chưa tốt, làm giảm hiệu quả của cuộc đấu tranh.

- Xin cảm ơn ông.