Cùng dự Phiên họp có các đồng chí: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; các bộ, ngành và một số doanh nghiệp; chuyên gia.
Tại Phiên họp, các đại biểu đã nghe công bố Quyết định của Bộ Chính trị kiện toàn Ban chỉ đạo; báo cáo của các Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và ý kiến phát biểu của các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo.
Phát biểu kết luận Phiên họp, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất vui mừng nhận thấy quyết tâm chính trị rất cao, tinh thần quyết liệt và sự chủ động và trách nhiệm của các cơ quan trong việc triển khai Nghị quyết số 57. Các báo cáo và ý kiến tại cuộc họp đã làm rõ hơn những kết quả đạt được, những vấn đề cần tiếp tục xử lý và yêu cầu đặt ra đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết 57 trong giai đoạn tới.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chúc mừng đồng chí Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng được Bộ Chính trị tin tưởng giao trọng trách Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết 57 và một số đồng chí mới được bổ sung vào Ban chỉ đạo; đồng thời ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao công sức, đóng góp rất quan trọng của một số đồng chí tham gia Ban chỉ đạo từ khi thành lập, nay do yêu cầu nhiệm vụ mới không tiếp tục tham gia, đặc biệt là đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban chỉ đạo; các đồng chí lãnh đạo Văn phòng Trung ương Đảng (Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo), tổ giúp việc, hội đồng tư vấn và các cơ quan, đơn vị trực tiếp tham mưu, phục vụ Ban chỉ đạo.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cần thống nhất nhận thức: Việc kiện toàn Ban chỉ đạo Trung ương lần này không đơn thuần là sự thay đổi về phân công nhiệm vụ, mà sâu xa hơn là sự chuyển đổi về trọng tâm công tác để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Từ nay trở đi, trọng tâm không còn là bàn nhiều về việc cần làm gì, mà là làm như thế nào để tạo ra được những chuyển biến thật sự trong thực tiễn. Sự lãnh đạo của Trung ương, sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo là thống nhất, xuyên suốt, không đứt quãng; mọi chủ trương, chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ đã được ban hành phải tiếp tục được triển khai nghiêm túc, hiệu quả, đúng tiến độ, không để việc kiện toàn tổ chức ảnh hưởng đến công việc đang thực hiện. Đồng thời, cũng cần khẳng định rất rõ việc kiện toàn Ban chỉ đạo tuyệt đối không phải là giảm quyết tâm chính trị, mức độ ưu tiên hay làm chậm nhịp triển khai Nghị quyết 57. Trái lại càng phải phải duy trì khí thế quyết liệt, liên tục, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị; không được để bất kỳ cấp nào, ngành nào có tâm lý chờ đợi, trùng xuống hoặc coi đây là công việc riêng của Chính phủ hoặc của ngành khoa học, công nghệ.
Cùng với việc kiện toàn Ban chỉ đạo Trung ương, phải khẩn trương hướng dẫn thống nhất việc kiện toàn Ban chỉ đạo ở các ban, bộ, ngành, địa phương, bảo đảm đồng bộ về chức năng, nhiệm vụ, cơ chế hoạt động và trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, kiện toàn, củng cố, nâng cao nặng lực hoạt động của Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo ở các cấp theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, đủ thẩm quyền, năng lực tham mưu, đôn đốc, điều phối thực hiện. Phải hình thành được một cơ chế chỉ đạo, điều hành thống nhất từ Trung ương tới địa phương, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, thông suốt trong phối hợp, kịp thời trong xử lý vướng mắc. Việc kiện toàn phải thực sự làm cho bộ máy chỉ đạo mạnh hơn, hành động nhanh hơn, phối hợp chặt chẽ và hiệu quả hơn, đúng với yêu cầu chuyển trọng tâm từ ban hành chủ trương sang tổ chức thực hiện và kiến tạo kết quả cụ thể.
Liên quan đến những định hướng lớn thực hiện Nghị quyết 57 trong giai đoạn tới, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ các nhiệm vụ về hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ chiến lược, dữ liệu, chuyển đổi số, doanh nghiệp, nguồn nhân lực và huy động nguồn lực đã được xác định trong Nghị quyết, các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo và chương trình công tác.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý, cần đặc biệt tập trung vào 04 chuyển đổi về phương thức thực hiện. Trong đó, cần tiếp tục chuyển mạnh từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, sản phẩm cuối cùng, đối tượng sử dụng, cơ quan và người chịu trách nhiệm, điều kiện thực hiện và tiêu chí đánh giá. Nhiệm vụ chỉ được coi là hoàn thành khi sản phẩm được đưa vào sử dụng và tạo ra kết quả có thể đo lường, kiểm chứng. Việc đã đủ điều kiện phải triển khai ngay và làm đến cùng. Việc còn vướng phải xác định rõ nguyên nhân, thẩm quyền và thời hạn xử lý. Việc mới, chưa có tiền lệ cần được thử nghiệm có kiểm soát; không vì khó mà không làm nhưng cũng không nhân rộng khi chưa chứng minh được hiệu quả.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải tạo được sự chuyển đổi căn bản từ “lao động giản đơn” sang “lao động sáng tạo”, gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Đây có lẽ là mục tiêu lớn nhất và cũng là thước đo quan trọng nhất của Nghị quyết 57 trong giai đoạn mới. Nếu như trước đây, lợi thế cạnh tranh của chúng ta là nguồn nhân lực dồi dào, cần cù và có khả năng thích ứng nhanh thì trong giai đoạn phát triển mới, lợi thế đó phải được nâng lên thành năng lực sáng tạo của con người Việt Nam. Chúng ta không thể phát triển nhanh và bền vững nếu vẫn chủ yếu dựa vào lao động giản đơn, gia công, lắp ráp hay khai thác các lợi thế sẵn có. Từng bước, người nông dân phải trở thành những người nông dân số, làm chủ công nghệ nông nghiệp hiện đại; người công nhân phải làm chủ công nghệ và thiết bị tiên tiến; đội ngũ doanh nhân phải trở thành lực lượng tiên phong của đổi mới sáng tạo; đội ngũ cán bộ phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Lao động sáng tạo phải trở thành nguồn lực quan trọng nhất của quốc gia trong tương lai.
Chuyển đổi thứ 3 đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cần tập trung nguồn lực để hình thành sản phẩm, thị trường và doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh. Mỗi bộ, ngành, địa phương cần phải trả lời rõ những câu hỏi rất cụ thể: chúng ta đang làm công nghệ gì, tạo ra sản phẩm gì, phục vụ ai, thị trường nào sử dụng và ai chịu trách nhiệm đưa sản phẩm đó ra thị trường? Khoa học công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra giá trị mới cho xã hội. Mọi nhiệm vụ nghiên cứu đều phải hướng đến khả năng ứng dụng, thương mại hoá và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nguồn lực phải được ưu tiên cho những nhiệm vụ có tính nền tảng, chiến lược, khả năng lan tỏa cao và có địa chỉ sử dụng rõ ràng; khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, chia nhỏ nhiệm vụ nhưng không tạo được sản phẩm và năng lực đủ mạnh. Doanh nghiệp phải tham gia từ khâu xác định bài toán, nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa sản phẩm. Nhà nước tập trung kiến tạo thể chế, đặt hàng, chia sẻ rủi ro và tạo thị trường ban đầu cho sản phẩm công nghệ đáp ứng yêu cầu. Các viện nghiên cứu, trường đại học phải gắn chặt hơn với nhu cầu phát triển của đất nước và của doanh nghiệp; được đánh giá bằng công nghệ, sản phẩm và giá trị thực tế tạo ra.
Yêu cầu thứ 4 đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, chuyển đổi mạnh mẽ từ đổi mới sáng tạo trong một số lĩnh vực sang đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội. Nghị quyết 57 không phải chỉ dành cho các nhà khoa học, các viện nghiên cứu hay các doanh nghiệp công nghệ. Đây phải trở thành một cuộc chuyển đổi của cả quốc gia. Mỗi người dân đều có thể là một chủ thể của đổi mới sáng tạo. Mỗi doanh nghiệp đều phải coi đổi mới sáng tạo là điều kiện sống còn để phát triển. Mỗi cán bộ phải có tư duy kiến tạo sự phát triển. Mỗi bộ, ngành, địa phương đều phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực của mình. Chúng ta phải xây dựng được một xã hội học tập, một xã hội sáng tạo và một nền văn hoá đổi mới sáng tạo được lan toả sâu rộng trong toàn xã hội.
Về những công việc cần làm ngay, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị: Khẩn trương hoàn thiện các điều kiện để Ban chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết 57 sau khi kiện toàn bắt tay ngay vào công việc; rà soát, sắp xếp Cơ quan Thường trực và bộ máy giúp việc bảo đảm tinh gọn, hiệu quả, không tạo thêm tầng nấc trung gian, không làm phức tạp cơ chế phối hợp. Cần phân định rõ chức năng định hướng, điều phối, kiểm tra của Ban Chỉ đạo với chức năng quản lý nhà nước và trách nhiệm tổ chức thực hiện của Chính phủ, các bộ, ngành. Ban Chỉ đạo tập trung chỉ đạo, xử lý những vấn đề lớn, khó, liên ngành, vượt thẩm quyền của từng cơ quan, không làm thay nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan.
Hoàn thành đầy đủ việc bàn giao công việc của Cơ quan Thường trực để bảo đảm các nhiệm vụ không bị gián đoạn. Đồng thời tập trung nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược đã được thống nhất tại Phiên họp. Đối với những nhiệm vụ nền tảng, đột phá, lan tỏa cần xác định rõ sản phẩm, nguồn lực, thời hạn, cơ quan và người chịu trách nhiệm. Tiến độ, sản phẩm và kết quả phải được theo dõi thống nhất trên môi trường số. Những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến mục tiêu chung phải được báo cáo kịp thời để xem xét, xử lý.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn tới đặt ra rất cao. Chúng ta phải đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ rất chiến lược nhưng cũng rất cấp bách. Việc thực hiện Nghị quyết 57 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa phải đóng góp trực tiếp vào mục tiêu trước mắt, vừa phải kiến tạo mô hình phát triển mới của đất nước. Vì vậy, không thể chậm trễ bất cứ phút giây nào.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết 57, các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan và địa phương tiếp tục làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, kế thừa, củng cố và phát huy đầy đủ những kết quả, nền tảng của 01 năm 06 tháng đầu, chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện, kiến tạo kết quả, đưa từng nhiệm vụ đến sản phẩm và hiệu quả cuối cùng; đồng thời thúc đẩy chuyển từ lao động giản đơn sang lao động sáng tạo dựa nhiều hơn trên tri thức, công nghệ trong toàn xã hội.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ việc thực hiện Nghị quyết; kịp thời cho ý kiến chỉ đạo đối với những vấn đề lớn, quan trọng phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện. Tinh thần là đã nói thì phải làm, đã cam kết thì phải có kết quả, đã xác định là nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược thì phải theo đến cùng, không để Nghị quyết dừng lại ở khẩu hiệu hay phong trào thi đua.