Sức hấp dẫn lớn của TPP

- Xin ông cho biết, qua 17 vòng đàm phán Hiệp định TPP, tín hiệu về kết quả như thế nào đối với riêng ngành dệt may của Việt Nam?

- Cho tới nay, TPP đã trải qua 17 vòng đàm phán. Đó là Hiệp định đa phương và có sự gia tăng dần số lượng thành viên. Lúc đầu từ 4, tới 9, 11 và bây giờ là 12 thành viên. Nhật Bản là thành viên thứ 12, bắt đầu tham gia từ vòng đàm phán thứ 17. Về tổng quan thì Hiệp định Thương mại xuyên Thái bình dương TPP thực sự có sức hấp dẫn lớn đối với các quốc gia, trong đó có  cả những quốc gia  phát triển cao như Mỹ, Nhật Bản. Theo quan sát của Hiệp hội Dệt May Việt Nam, với vai trò là đại diện cho các DN có lợi ích liên quan, tham gia tư vấn của Đoàn đàm phán trong lĩnh vực dệt may, có thể thấy Hiệp định này đã tiến tới  những vòng cuối với những vấn đề cốt lõi, tới bản chất của thỏa thuận nên nó phức tạp, đan xen lẫn nhau, do các bên có những giao thoa về lợi ích.

Là một bên có lợi ích trong Hiệp định này, Vitas thể hiện sự quan tâm sâu sắc với quá trình đàm phán TPP và tận dụng mọi cơ hội để tư vấn, trình bày quan điểm của mình cho sự phát triển bền vững của ngành Dệt May Việt Nam.

TPP nếu được ký sẽ là cú hích mới cho phát triển, cả số lượng và chất lượng. Số lượng ở đây hàm ý quy mô sản xuất và xuất khẩu, chất lượng là nói tới sự hoàn thiện hơn trong hệ thống sản xuất kinh doanh DMVN, cải thiện giá trị gia tăng của sản phẩm DMVN.

Tất cả các bên, các đối tác đều mong muốn đàm phán sẽ sớm đi đến kết quả cuối cùng, và được ký kết để triển khai ngay, mang lại hiệu quả nhất định cho các bên tham gia.

- Chúng tôi được biết, vòng đàm phán thứ 18 Hiệp định TPP sẽ diễn ra hạ tuần tháng 7 tới đây tại Malaysia, vậy Vitas đã chuẩn bị những gì? Vấn đề nào là mấu chốt mà Dệt May Việt Nam sẽ tập trung tư vấn cho Đoàn đàm phán để đạt được qua lần này?

- Hiệp hội DMVN đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho vòng đàm phán 18, tiếp tục thực hiện chức năng tư vấn cho Đoàn đàm phán chính thức của Chính phủ Việt Nam về lĩnh vực dệt may. Với thiện chí cao trong hợp tác. Hiệp hội đã có những đề xuất với Đoàn về nội dung liên quan đến quy tắc xuất xứ, chính sách thuế quan cho hàng hóa dệt may. Bên cạnh việc tư vấn trực tiếp cho Đoàn đàm phán, Hiệp hội còn có những tiếp xúc với các bên có lợi ích liên quan tại các quốc gia thành viên tham gia thương lượng để có cái nhìn thống nhất hơn theo quan điểm các bên cùng có lợi. Những việc chuẩn bị này nhằm mục tiêu quan trọng là tăng trưởng của ngành DMVN sau khi có Hiệp định, phải là tăng trưởng bền vững mang lại lợi ích cho người mua hàng - người lao động - doanh nghiệp sản xuất và đảm bảo trách nhiệm xã hội đối với quốc gia sở tại.


Chuỗi cung ứng là trọng tâm

- Khi Hiệp định được ký kết, theo ông thì ngành DMVN sẽ phải làm gì để phát huy lợi thế mới có được từ Hiệp định?

- Trong quá trình đàm phán mỗi quốc gia có những thế mạnh riêng, có những ngành hàng này sẽ thu lợi ích lớn hơn so với ngành hàng khác. Ý thức được DMVN có năng lực cạnh tranh tốt, vì thế cộng đồng doanh nghiệp DMVN, mong muốn Hiệp định được ký kết sớm, tạo hành lang phát triển thuận lợi cho ngành DMVN. Hiệp hội DMVN cũng ý thức được khi ngành DMVN có điều kiện thuận lợi để phát triển thì sẽ có trách nhiệm cao hơn về XH để đảm bảo tổng hòa lợi ích quốc gia thông qua Hiệp định.

- Với cương vị là Phó Chủ tịch Hiệp Hội Dệt May Việt Nam, ông có những lời khuyên nào cho doanh nghiệp DMVN trong tình hình hiện nay?

- Phải nhìn nhận DMVN là ngành có tăng trưởng lớn về KNXK, có cạnh tranh ổn định ở các thị trường quan trọng như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng nội tại vẫn còn những hạn chế, chưa thực sự bền vững ở chỗ, ngành chưa thực hiện được chuỗi cung ứng cho mình, vẫn phải phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu. Thực trạng này dẫn đến những điểm yếu, đó là: Tỷ trọng tích lũy của ngành dệt may trong nước chưa cao. Ta mạnh về khâu may (là khâu đầu tư thấp, dễ dịch chuyển) nên sẽ có rủi ro về phát triển bền vững.  Hiệp hội cũng hiểu cách tiếp cận của các bên trong quá trình tham gia đàm phán, đó là những lợi ích mà Hiệp định mang lại phải đến đúng đích là các DN tại các quốc gia thành viên và nền kinh tế của các quốc gia thành viên.

DMVN muốn tận dụng hiệu quả cao nhất Hiệp định TPP thì phải hình thành chuỗi cung ứng bên trong, có sự liên kết hữu cơ giữa các khâu. Một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ thiết kế - nguyên phụ liệu - may - phân phối phải được hình thành trong cộng đồng các thành viên tham gia ký kết Hiệp định TPP. Các DN cũng không nên tận dụng TPP như một cứu cánh để phát triển trong ngắn hạn, mà quan trọng hơn là cần tận dụng tốt cơ hội này để gia tăng năng lực cạnh tranh, xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Thực tế cho thấy trong thương mại toàn cầu, luôn có những thỏa thuận thương mại mới được hình thành và những thuận lợi ban đầu sẽ không tồn tại mãi.

Cần phát triển đồng bộ hạ tầng

- Về phía các cơ quan lập pháp, Hiệp hội sẽ đề xuất gì để có những điều chỉnh cơ chế, chính sách đồng bộ giúp ngành DMVN tận dụng tốt TPP và tạo được bước đột phá trong phát triển?

- Hiệp hội chúng tôi mong muốn rằng, TPP là cơ hội cho phát triển, cho nên cần thiết có quy hoạch phát triển dệt may trong nước cả về địa lý và nguồn lực lao động (vì ngành sử dụng nhiều lao động). Cần công khai và có cam kết của các địa phương để tận dụng cơ hội từ Hiệp định TPP. Khi quy mô sản xuất tăng, sự phân bố các khu vực nhà máy sản xuất cũng tăng, đòi hỏi hệ thống hạ tầng nối các khu trung tâm thiết kế với khu vực sản xuất, trung tâm ICD (cảng nội địa), và cảng biển phải hoàn thiện. Những chính sách trong kêu gọi đầu tư vào dệt may, với cả đối tác trong nước và nước ngoài, cần quan tâm đến trình độ công nghệ, môi trường cho dự án đầu tư mới. Đảm bảo dự án đầu tư mới phải sử dụng công nghệ tốt, bền vững, lâu dài, tránh tình trạng dịch chuyển công nghệ cũ về đây, biến chúng ta thành nơi chứa rác thải công nghiệp.

- Xin cảm ơn ông!


Đối với từng doanh nghiệp dệt may, cần có sự chuẩn bị để liên kết được với các khâu trong chuỗi cung ứng, tránh bị động khi đã ký kết mà lại không tận dụng được các điều kiện thuận lợi với thuế quan ưu đãi khi thỏa mãn các điều kiện của TPP. Hiệp hội Dệt May Việt Nam khuyến nghị các doanh nghiệp dệt may phải hình thành chuỗi này chặt chẽ, có cam kết, có cộng đồng trách nhiệm để xây dựng năng lực cạnh tranh của toàn chuỗi với mục tiêu biến TPP thành cú hích quan trọng cho DMVN tăng trưởng bền vững. Các DN nên tận dụng thời cơ này để phát triển bền vững, tích lũy tiềm lực mọi mặt để xây dựng năng lực cạnh tranh thực sự, chứ không nên coi TPP là liều thuốc tiên vĩnh cửu và yên tâm ngủ quên trên những ưu đãi thuận lợi trước mắt.