Tham luận tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đại diện cộng đồng doanh nghiệp FDI đã đề xuất, kiến nghị các giải pháp để hiện thực hóa, triển khai hiệu quả Nghị quyết trong thực tiễn.
Tạo điều kiện để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu
Tham luận về "Vai trò của doanh nghiệp FDI trong phát triển công nghệ cao, chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng nội địa", ông Takuya Sahashi, Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam, đánh giá cao định hướng chính sách rõ ràng của Nghị quyết trong việc thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao, thúc đẩy các ngành công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, đồng thời tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp FDI với các doanh nghiệp trong nước.
Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam đồng tình với tầm nhìn cho rằng sự phát triển kinh tế của Việt Nam không nên chỉ dựa vào việc thu hút đầu tư nước ngoài mà còn phải tạo điều kiện để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.
Thông qua quá trình tham gia này, các công nghệ tiên tiến, phương thức quản trị hiện đại và các tiêu chuẩn quốc tế sẽ từng bước được lan tỏa vào khu vực doanh nghiệp trong nước, tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ và nâng cao nền tảng công nghiệp nói chung.
Theo ông Takuya Sahashi, các doanh nghiệp Nhật Bản đã đóng góp vào sự phát triển công nghiệp của Việt Nam trong hơn ba thập kỷ qua. Nhật Bản đã đầu tư đáng kể vào các lĩnh vực sản xuất như thiết bị vận tải, điện tử và máy móc công nghiệp, tạo việc làm và hỗ trợ xuất khẩu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Nhật Bản luôn chú trọng phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển các nhà cung ứng. Nhờ vậy, tỉ lệ nội địa hóa đã không ngừng được nâng lên theo thời gian.
Để triển khai thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW, ông Takuya Sahashi cho rằng vẫn còn một số thách thức cần vượt qua. Đó là năng lực kỹ thuật và chất lượng của các nhà cung ứng trong nước cần tiếp tục được nâng cao. Các ngành công nghiệp thượng nguồn, bao gồm ngành vật liệu và linh kiện then chốt vẫn còn kém phát triển, dẫn đến sự phụ thuộc kéo dài vào nhập khẩu. Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận do thủ tục phức tạp hoặc chưa phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp… Việc giải quyết những vấn đề này có ý nghĩa thiết yếu trong việc tăng cường mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.
Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, ông Takuya Sahashi nhấn mạnh một số khuyến nghị trọng tâm, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 10-NQ/TW. Trong đó nhấn mạnh cần sự hỗ trợ có trọng tâm đối với các doanh nghiệp trong nước có tiềm năng cao thay vì chỉ chú trọng đến số lượng; cần xác định các doanh nghiệp Việt Nam có tiềm năng phát triển cao và dành cho họ các chính sách hỗ trợ có trọng tâm.
Việc tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp FDI có thể giúp hình thành và phát triển các nhà cung ứng nòng cốt, có năng lực cạnh tranh. Đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp và nâng cao khả năng tiếp cận thông tin. Việc hoàn thiện các cơ chế nhằm nhận diện và giới thiệu các nhà cung ứng trong nước có năng lực là hết sức quan trọng. Mở rộng cơ sở dữ liệu nhà cung ứng, các triển lãm và nền tảng kết nối doanh nghiệp thông qua sự phối hợp giữa Chính phủ và các tổ chức doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện thúc đẩy các liên kết chặt chẽ hơn.
Cùng với đó là phát triển các ngành công nghiệp thượng nguồn. Việc phát triển có chiến lược các ngành vật liệu và linh kiện là yếu tố thiết yếu nhằm gia tăng giá trị gia tăng trong nước và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao và công nghệ cao.
Ông Takuya Sahashi cũng khuyến nghị cần nâng cao khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các chương trình hỗ trợ cần được thiết kế đơn giản hơn, linh hoạt hơn và dễ tiếp cận hơn để doanh nghiệp có thể sử dụng khi cần thiết.
"Việc tăng cường đào tạo nghề, thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp cũng như nâng cao kỹ năng thực hành là hết sức cần thiết để tăng cường năng lực tiếp nhận và hấp thụ công nghệ chuyển giao", Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam nhấn mạnh.
Việc tạo dựng mối liên kết chặt chẽ hơn giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam thông qua việc nâng cao năng suất, tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn và phát triển một cơ cấu công nghiệp có khả năng chống chịu tốt hơn và tự chủ hơn. Đồng thời, điều này cũng sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.
"Các doanh nghiệp Nhật Bản cam kết tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của Việt Nam thông qua đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Chúng tôi mong muốn tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và tất cả các bên liên quan nhằm hiện thực hóa tầm nhìn được đề ra trong Nghị quyết số 10-NQ/TW", ông Takuya Sahashi cho biết.
Một số khuyến nghị nhằm tiếp tục thu hút hiệu quả dòng vốn đầu tư nước ngoài
Trao đổi về "Giải pháp phát triển thị trường vốn để khuyến khích dòng vốn nước ngoài có chất lượng", ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital chúc mừng Việt Nam về việc ban hành Nghị quyết mới liên quan đến vai trò của vốn đầu tư nước ngoài trong nền kinh tế.
Theo quan điểm của đại diện Dragon Capital, đây là một Nghị quyết có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với cộng đồng nhà đầu tư quốc tế. Nghị quyết đã khẳng định rõ rằng khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận không tách rời của nền kinh tế quốc gia Việt Nam. Điều đó thể hiện cam kết đối xử bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, tạo dựng niềm tin và là thông điệp rất tích cực đối với các nhà đầu tư nước ngoài.
Điểm thứ hai, Nghị quyết nhấn mạnh rằng thu hút đầu tư không chỉ hướng đến quy mô vốn, mà còn chú trọng chất lượng của dòng vốn. Điều đó bao gồm công nghệ tiên tiến, đội ngũ chuyên gia, năng lực quản trị hiện đại và các chuẩn mực quản trị quốc tế. Đây là định hướng rất đúng đắn, giúp nâng cao chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.
Thứ ba, Nghị quyết khẳng định rõ quan điểm phát triển bền vững: thu hút đầu tư nước ngoài không được đánh đổi môi trường, tài nguyên thiên nhiên hay hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam. Chúng tôi hoàn toàn đồng tình với định hướng này.
Ông Dominic Scriven bày tỏ phấn khởi khi Nghị quyết xác định thị trường vốn và các nhà đầu tư trên thị trường vốn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thu hút và phát huy hiệu quả của nguồn vốn đầu tư nước ngoài.
Đại diện lãnh đạo Dragon Capital cũng kiến nghị một số nội dung.
Trước hết, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng nhanh của Việt Nam, một trong những thách thức lớn không chỉ là quy mô nguồn vốn mà còn là chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp.
Hiện nay, Kho bạc Nhà nước có thể phát hành trái phiếu kỳ hạn dài với lãi suất khoảng 4% mỗi năm. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nếu phát hành trái phiếu kỳ hạn ba năm vẫn phải chấp nhận mức lãi suất từ 10-12% mỗi năm, còn kỳ hạn năm năm gần như rất khó thực hiện. Khoảng chênh lệch này là quá lớn. Theo góc nhìn của Dragon Capital, cần có những giải pháp nhằm từng bước thu hẹp chi phí vốn cho khu vực doanh nghiệp.
Kiến nghị thứ nhất là Chính phủ nghiên cứu cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài. Một giải pháp có thể xem xét là xây dựng cơ chế lãi suất phù hợp đối với các khoản tiền gửi bằng đô la Mỹ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại hệ thống ngân hàng Việt Nam. Điều này sẽ góp phần bổ sung nguồn vốn ngoại tệ ổn định cho nền kinh tế.
Kiến nghị thứ hai là tiếp tục đẩy nhanh tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành thị trường mới nổi trước năm 2030.
Dragon Capital đánh giá cao những nỗ lực của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong việc triển khai hệ thống CCP. Bên cạnh đó, Dragon Capital kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu hai nội dung quan trọng.
Thứ nhất, xem xét nới lỏng hoặc điều chỉnh các quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đối với những ngành nghề và doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực trọng yếu liên quan đến an ninh quốc gia.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao dịch ngoại hối nhằm tạo thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia thị trường vốn Việt Nam.
Kiến nghị thứ ba liên quan đến điều kiện niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Dragon Capital hoàn toàn đồng tình với quy định doanh nghiệp đang thua lỗ không đủ điều kiện niêm yết. Tuy nhiên, quy định không cho phép doanh nghiệp có lỗ lũy kế được niêm yết đang tạo ra rào cản đáng kể đối với nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số và trí tuệ nhân tạo. Đây là những doanh nghiệp thường phải trải qua giai đoạn đầu tư dài, chấp nhận lỗ trong thời kỳ đầu trước khi tạo ra lợi nhuận. Dragon Capital kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh quy định này theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Kiến nghị thứ tư là tiếp tục thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.
Theo phân tích của Dragon Capital, trong khuôn khổ các trung tâm tài chính này, Việt Nam có cơ hội xây dựng cơ chế phát hành riêng lẻ chuyên biệt dành cho các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp quốc tế. Đây sẽ là một kênh huy động vốn rất hiệu quả cho nền kinh tế.
Kiến nghị thứ năm là đẩy mạnh phát triển hệ thống các nhà đầu tư tổ chức trong nước. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp thị trường vốn Việt Nam phát triển ổn định, bền vững và giảm phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn.
Lãnh đạo Dragon Capital cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển thị trường vốn.
Dragon Capital sẽ tiếp tục làm cầu nối giữa các nguồn vốn quốc tế và thị trường vốn Việt Nam; tiếp tục đồng hành cùng Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán; tiếp tục ưu tiên đầu tư vào các doanh nghiệp có chất lượng cao, quản trị minh bạch, quản trị rủi ro hiệu quả và tuân thủ các tiêu chuẩn ESG về môi trường, xã hội và quản trị.
Đồng thời, Dragon Capital cam kết tích cực hỗ trợ phát triển hệ thống các nhà đầu tư tổ chức trong nước, góp phần xây dựng một thị trường vốn Việt Nam ngày càng sâu rộng, hiện đại và bền vững.
Cũng tại Hội nghị, ông Micheal Kokalari, Chuyên gia kinh tế, Quỹ đầu tư VinaCapital đã tham luận về nội dung "Giải pháp thu hút các quỹ đầu tư để khuyến khích dòng vốn nước ngoài dài hạn, ổn định".
Theo ông Micheal Kokalari, ngày nay, Việt Nam đã trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. VinaCapital tin rằng Nghị quyết số 10-NQ/TW, với định hướng tăng cường sự liên kết giữa khu vực doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, sẽ tạo ra những lợi thế cạnh tranh lớn hơn cho nền kinh tế, đồng thời nâng cao hơn nữa sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu.
Nhân dịp này, VinaCapital đề xuất một số khuyến nghị nhằm giúp Việt Nam tiếp tục thu hút hiệu quả dòng vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tới.
Khuyến nghị đầu tiên là Việt Nam cần tiếp tục theo đuổi các chương trình phát triển hạ tầng quy mô lớn và đầy tham vọng. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì tốc độ tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, các dự án hạ tầng đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn, và đây chính là lĩnh vực mà VinaCapital cũng như các nhà đầu tư quốc tế có thể đồng hành, hỗ trợ Việt Nam huy động nguồn vốn dài hạn.
Đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, việc tận dụng nguồn vốn đầu tư nước ngoài để phát triển cơ sở hạ tầng là điều hoàn toàn bình thường và đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công. Ngay cả Hoa Kỳ trong thế kỷ XIX cũng đã huy động nguồn vốn quốc tế, đặc biệt từ Luân Đôn, để xây dựng hệ thống đường sắt và phát triển hạ tầng quốc gia.
Trong hơn 20 năm hoạt động tại Việt Nam, VinaCapital đã xây dựng được mạng lưới sâu rộng với các trung tâm tài chính lớn trên thế giới như Luân Đôn, New York, Singapore và nhiều thị trường khác. Điều đó giúp chúng tôi có cơ hội tiếp xúc thường xuyên với các nhà đầu tư toàn cầu, hiểu rõ nhu cầu, kỳ vọng cũng như mức độ quan tâm ngày càng lớn của họ đối với thị trường Việt Nam.
Từ góc độ đó, VinaCapital đề xuất 4 khuyến nghị.
Thứ nhất, Việt Nam cần ưu tiên hoàn thành mục tiêu được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi, sau khi đã được FTSE Russell nâng hạng trong thời gian qua. Đây sẽ là bước ngoặt quan trọng giúp thu hút dòng vốn đầu tư thụ động và chủ động quy mô lớn từ các quỹ quốc tế.
Thứ hai, Việt Nam cần sớm đạt được xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư (Investment Grade) từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như S&P, Moody's hoặc Fitch. Cùng với đó là đẩy nhanh việc đưa Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam đi vào hoạt động, qua đó tạo thêm một kênh quan trọng để thu hút dòng vốn quốc tế.
Thứ ba, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cũng như các hình thức huy động vốn khác. Điều này sẽ giúp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn, từ đó thu hút thêm nhiều nhà đầu tư quốc tế.
Thứ tư, để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nâng hạng của MSCI, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung quan trọng. Trước hết là sớm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Bên cạnh đó, cần cho phép triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với hoạt động đầu tư gián tiếp, tiếp tục xem xét nới lỏng các giới hạn về sở hữu nước ngoài ở những lĩnh vực phù hợp, đồng thời nâng cao hơn nữa các tiêu chuẩn về minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp.
Ông Micheal Kokalari khẳng định rằng hiện nay có rất nhiều quỹ đầu tư quốc tế với quy mô lên tới hàng trăm tỷ đô la Mỹ đang theo dõi rất sát thị trường Việt Nam. Khi những điều kiện nêu trên được hoàn thiện và Việt Nam chính thức được MSCI nâng hạng, VinaCapital tin rằng sẽ có một lượng vốn rất lớn được giải ngân vào thị trường Việt Nam.