An-giê-ri nằm ở khu vực Bắc Phi, có 1.500 km bờ biển, giáp với Maroc, Tunisia, Libi, Mauritania, Mali và Niger. An-giê-ri có dân số khoảng 37,4 triệu người. Trong lĩnh vực kinh tế, An-giê-ri có trữ lượng khí tự nhiên lớn thứ bảy trên thế giới, đứng thứ hai về xuất khẩu khí tự nhiên và đứng thứ 14 về trữ lượng dầu mỏ. Những năm gần đây, tình hình chính trị của An-giê-ri ổn định, nền kinh tế được hưởng lợi từ việc giá dầu tăng cao, đời sống nhân dân được cải thiện. An-giê-ri có trữ lượng khí tự nhiên đứng thứ bảy trên thế giới, đứng thứ hai về xuất khẩu khí tự nhiên và đứng thứ 14 về trữ lượng dầu mỏ. Nguồn khí tự nhiên đóng góp vào 60% nguồn thu ngân sách, 30% GDP và 95% giá trị xuất khẩu. Trong những năm gần đây, Chính phủ đã quan tâm hơn tới nông nghiệp nhưng vẫn chưa đảm bảo tự túc được lương thực. Các sản phẩm nông nghiệp chính của An-giê-ri là lúa mì, lúa mạch, yến mạch, nho, ôliu, cam, quýt, gia súc.
Chính phủ đã có nhiều cố gắng để đa dạng hoá nền kinh tế bằng việc thu hút các nguồn đầu tư trong nước và ngoài nước vào lĩnh vực năng lượng, giảm tỷ lệ người thất nghiệp và nâng cao mức sống của người dân.
Cùng với các nỗ lực nhằm cân bằng nền kinh tế, giảm bớt thâm hụt ngân sách và cán cân thương mại, năm 1988, Chính phủ An-giê-ri đã quyết định chuyển đổi nền kinh tế từ hệ thống tập trung, bao cấp do Nhà nước quản lý sang nền kinh tế thị trường, từ bỏ độc quyền ngoại thương.
Những năm gần đây, nền kinh tế An-giê-ri được hưởng lợi từ việc giá dầu tăng cao, dự trữ ngoại tệ tăng cao, trả được 10% nợ của Câu lạc bộ Paris và London,… đời sống nhân dân được cải thiện. GDP năm 2013 tăng khoảng 3,1% đạt 215,7 tỷ USD. GDP bình quân đầu người đạt 5752 USD. Trong cơ cấu kinh tế, nông nghiệp chiếm 9,4% GDP, công nghiệp 62,6% và dịch vụ 28%. Tỷ lệ lạm phát là 3,9%.
Về ngoại thương, trong cán cân thương mại, An-giê-ri thường xuyên xuất siêu. Năm 2013, kim ngạch xuất khẩu đạt 68,25 tỷ USD với các mặt hàng xuất khẩu chính gồm dầu mỏ, khí tự nhiên và các sản phẩm dầu mỏ (97%). Các bạn hàng xuất khẩu lớn nhất gồm có Mỹ, Italia, Tây Ban Nha, Pháp, Hà Lan, Canađa và Braxin.
Năm 2013, kim ngạch nhập khẩu của An-giê-ri đạt 55,02 tỷ USD với các mặt hàng chính gồm tư liệu sản xuất, lương thực, thực phẩm và đồ uống, hàng tiêu dùng. Các bạn hàng nhập khẩu quan trọng nhất là Pháp, Trung Quốc, Italia, Tây Ban Nha, Đức và Mỹ.
Dự trữ ngoại hối và vàng của An-giê-ri năm 2013 lên tới 192,5 tỷ USD, cao gấp 4 lần tổng kim ngạch nhập khẩu của nước này.
An-giê-ri là một trong những nước có biểu thuế nhập khẩu còn khá cao, tuy nhiên biểu thuế này xu thế giảm dần, nhất là khi Hiệp định liên kết với Cộng đồng châu Âu có hiệu lực và An-giê-ri chuẩn bị gia nhập WTO. Từ năm 2001 đến nay, thuế nhập khẩu của An-giê-ri được chia làm ba nhóm: Nhóm nguyên liệu 5%, nhóm bán thành phẩm 15% và nhóm thành phẩm 30%.
Luật Tài chính 2014 qui định nới lỏng điều kiện thanh toán hàng nhập khẩu vào An-giê-ri: Kể từ ngày 01/01/2014, các nhà nhập khẩu được phép lựa chọn một trong hai phương thức thanh toán là L/C hoặc nhờ thu qua ngân hàng (D/P). Trước đây theo Luật TC năm 2011, điều kiện thanh toán nhờ thu (remise documentaire) chỉ áp dụng cho thanh toán các lô hàng nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất, nay được áp dụng thanh toán cho các mặt hàng nhập khẩu khác. Tuy nhiên trên thực tế, việc thực hiện phương thức này tại một số ngân hàng vẫn còn chậm.
Hợp tác thương mại Việt Nam-An-giê-ri
Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang An-giê-ri không ngừng tăng trong những năm qua và An-giê-ri là một trong 5 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi. Trong cán cân thương mại, Việt Nam thường xuất siêu.
Năm 2013, xuất khẩu của Việt Nam sang An-giê-ri đạt 177,6 triệu USD tăng 37% so với năm 2012. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam là gạo, cà phê, điện thoại và linh kiện, cơm dừa, hạt tiêu, hàng hải sản, sản phẩm sắt thép, tàu thuyền các loại, giày dép, máy vi tính và linh kiện, máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng, hàng rau quả,linh kiện phụ tùng ô tô, sản phẩm dệt may...
Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ An-giê-ri không đáng kể, chỉ đạt 1,9 triệu USD năm 2013, tăng 58% so với năm 2012 với các mặt hàng máy móc thiết bị, dụng cụ, phụ tùng nguyên phụ liệu thức ăn gia súc, dược phẩm và hóa chất.
Thời gian gần đây, Bộ Công Thương đã liên tục tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường này. Tháng 6/2012, Bộ Công Thương đã phối hợp với các đơn vị hữu quan tổ chức Hội thảo giao thương online với sự tham gia của Đại sứ quán và đông đảo doanh nghiệp Việt Nam và An-giê-ri. Tháng 10/2013, Thứ trưởng Trần Tuấn Anh dẫn đầu đoàn 25 doanh nghiệp sang thăm và làm việc tại An-giê-ri.
Triển vọng xuất khẩu sang thị trường An-giê-ri
Những tiến bộ về cải cách kinh tế, quan hệ ngoại giao ngày một rộng mở, giá nhiên liệu tăng cao, cánh cửa WTO đang chờ đón...là những yếu tố cơ bản cho thị trường An-giê-ri ngày một phát triển.
Về đầu tư, Chính phủ An-giê-ri đã hoàn thành Chương trình phát triển kinh tế xã hội trong 5 năm 2005 – 2009 và đã phê chuẩn Chương trình cho giai đoạn 2010 – 2014 với tổng gói Chương trình trị giá 284 tỷ USD đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng; phát triển nền kinh tế quốc dân, và để hiện đại hoá, phát triển dịch vụ công cộng.
Tuy nhiên, khả năng cung ứng của thị trường nội địa còn rất hạn chế. An-giê-ri có nhu cầu lớn và ngày càng tăng về thiết bị kỹ thuật, nguyên vật liệu sản xuất và xây dựng, hàng tiêu dùng, lương thực-thực phẩm.
Đối với Việt Nam, triển vọng những sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang An-giê-ri vẫn sẽ là: cà phê, gạo, hạt tiêu, cơm dừa, hải sản. Ngoài ra, do nhu cầu mới của thị trường, Việt Nam có khả năng phát triển xuất khẩu được những sản phẩm may mặc, giầy dép, đồ gỗ, vi tính và linh kiện vi tính, vật liệu xây dựng, hàng điện tử…
Gạo: Hàng năm An-giê-ri nhập khẩu khoảng 100.000 tấn gạo trị giá khoảng 50-60 triệu USD. Trên thị trường An-giê-ri hiện nay chủ yếu bán gạo của Việt Nam và Thái Lan. Kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam sang An-giê-ri đã tăng từ 19,8 triệu USD năm 2011 lên 39,93 triệu USD năm 2013 với thị phần ngày càng lớn. Về chủng loại, gạo trắng chiếm 75% và gạo đồ chiếm 25%.
Cà phê: Nhu cầu nhập khẩu cà phê của thị trường An-giê-ri rất lớn, mỗi năm, trên 100.000 tấn cà phê hạt các loại với trị giá hơn 200 triệu USD (năm cao nhất đạt 300 triệu USD). Chủng loại cà phê Robusta chiếm phần lớn tỷ trọng trong tổng kim ngạch nhập khẩu cà phê của An-giê-ri (trên 60%). Năm 2013, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam sang An-giê-ri đạt 31,83 triệu USD. Mặc dù thuế nhập khẩu cà phê của An-giê-ri hiện ở mức cao (57% bao gồm cả thuế VAT) nhưng với nhu cầu ngày càng cao của thị trường về mặt hàng này thì trong những năm tới cà phê sẽ vẫn là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào An-giê-ri.
Điện thoại di động và linh kiện: Mặc dù là mặt hàng mới song nhóm sản phẩm này đã đạt kim ngạch xuất khẩu cao, 26,62 triệu USD năm 2013. Dự báo trong thời gian tới, điện thoại di động và linh kiện có thể trở thành mặt hàng xuất khẩu số 1 của Việt Nam tại thị trường này do nhu cầu người dân An-giê-ri tăng rất mạnh với việc tình hình kinh tế quốc dân không ngừng được cải thiện.
Cơm dừa sấy khô: Đây là mặt hàng có nhiều tiềm năng xuất khẩu vào An-giê-ri với kim ngạch năm 2013, tăng mạnh lên tới 26 triệu USD.
Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng: Đây là mặt hàng mới song kim ngạch xuất khẩu sang An-giê-ri cũng đã đạt 13,2 triệu USD năm 2013. Với việc nước này đang triển khai các chương trình tái thiết đất nước, dự báo nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị sẽ còn tăng mạnh trong những năm tới.
Thủy sản: Mặc dù có bờ biển dài 1.500 km2 song An-giê-ri vẫn phải nhập khẩu mỗi năm khoảng 80-90 triệu USD hàng thủy hải sản nhất là cá nước ngọt và nước lợ như cá basa, tôm sú… Năm 2013, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt 8,5 triệu USD.
Hạt tiêu: An-giê-ri nhập khẩu khoảng 12 triệu USD hạt tiêu mỗi năm. Hạt tiêu của Việt Nam hiện chiếm tới 72% (8,6 triệu USD) tổng kim ngạch nhập khẩu hạt tiêu của thị trường này. Các nước cung cấp khác là Brazil và Indonesia.
Các mặt hàng tiềm năng khác
Ngoài những sản phẩm trên thì các mặt hàng như sản phẩm sắt thép, rau quả, cao su, tàu thuyền, giày dép, hàng thủ công mỹ nghệ… cũng có nhiều triển vọng tăng kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này.
Chính phủ An-giê-ri đang triển khai chương trình khuyến khích, thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến nông sản, sản xuất hàng tiêu dùng nhằm đa dạng hóa nền công nghiệp (hiện đang chỉ tập trung vào lĩnh vực sản xuất dầu khí) và tạo công ăn việc làm cho người dân. Bên cạnh buôn bán thông thường, phía Bạn cũng mong muốn Việt Nam hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ nhất là trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.
