Chiều ngày 26/3/2026, tại Hà Nội, Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương phối hợp với Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương tổ chức Hội thảo “Phát huy vai trò Thanh niên Công Thương trong khoa học - công nghệ, hướng tới tăng trưởng kép”.
Tham dự Hội thảo có bà Lê Hải An - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, chính sách Công Thương; bà Nguyễn Ngọc Tâm - Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương; ông Nguyễn Quốc Khánh - Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Bí thư chuyên trách Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương cùng đại diện Đoàn thanh niên các Cục, Vụ, Viện trực thuộc Bộ Công Thương.
Lực lượng tiên phong làm chủ khoa học công nghệ
Trong bối cảnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số dẫn dắt tăng trưởng toàn cầu, việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam. Gắn liền với mục tiêu đó, Chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn 2021-2030 đã nhấn mạnh vai trò xung kích của thế hệ trẻ trong nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Đây chính là nguồn lực quan trọng quyết định sự phát triển của đất nước trong dài hạn.
Khai mạc Hội thảo, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công Thương Lê Hải An nhấn mạnh, với lợi thế về tri thức, khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ mới và tinh thần đổi mới sáng tạo, thanh niên ngành Công Thương có thể trở thành lực lượng tiên phong trong các lĩnh vực như: chuyển đổi số công nghiệp, phát triển năng lượng tái tạo, sản xuất thông minh và kinh tế tuần hoàn.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy việc phát triển, phát huy vai trò của thanh niên trong khoa học công nghệ vẫn còn có những hạn chế nhất định về cơ chế, môi trường và điều kiện phát triển. Thông qua Hội thảo, bà Lê Hải An mong muốn làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của thanh niên trong khoa học công nghệ và tăng trưởng kép; đồng thời đánh giá được thực trạng, nhận diện được những khó khăn, thách thức đặt ra. Từ đó đề xuất được các định hướng, giải pháp nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực thanh niên của ngành Công Thương.
Để phát huy vai trò của thanh niên trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương Nguyễn Ngọc Tâm khẳng định cần cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực gắn với nhiệm vụ chính trị của ngành. Theo đó, thanh niên ngành Công Thương không chỉ dừng lại ở việc học hỏi mà phải đi đầu trong ứng dụng AI, Big Data vào thực tiễn để nâng cao năng suất lao động.
Trong kỷ nguyên của kinh tế xanh, sự nhạy bén của tuổi trẻ chính là yếu tố quan trọng để triển khai các mô hình năng lượng sạch và công nghiệp bền vững. Tận dụng lợi thế về công nghệ và các phương thức giao thương mới, lực lượng trẻ hoàn toàn có thể đưa thương mại điện tử Việt Nam vươn xa, khẳng định vị thế hàng Việt trên bản đồ toàn cầu.
Cùng với đó, Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương sẽ tiếp tục triển khai các phong trào hành động của tuổi trẻ gắn với nhiệm vụ phát triển ngành như: “Thanh niên sáng tạo”, “Tuổi trẻ Công thương tiên phong chuyển đổi số”, “Thanh niên với phát triển công nghiệp xanh”... Qua đó khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến của đoàn viên thanh niên.
Phát huy sức trẻ Công Thương
Trong khuôn khổ Hội thảo, thanh niên ngành Công Thương đã khẳng định vai trò xung kích thông qua các tham luận chuyên sâu. Không chỉ dừng lại ở những định hướng chung, tuổi trẻ Công Thương đã xác định rõ những hành động cụ thể nhằm phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ trong chuyên môn.
Một trong những giải pháp được các đại biểu tập trung nhấn mạnh là việc thay đổi phương thức giao nhiệm vụ cho cán bộ trẻ. Thay vì dừng lại ở các hoạt động phong trào, công việc giản đơn, lực lượng thanh niên cần được tin tưởng giao phó những “việc mới, việc khó” có hàm lượng chuyên môn và công nghệ cao.
Bí thư Đoàn Thanh niên Cục Công nghiệp Hoàng Thị Phương Anh khẳng định: “Thanh niên chỉ thực sự trưởng thành khi được trao cơ hội, được đặt trong môi trường có yêu cầu cao và được thử sức với những nhiệm vụ thực chất”. Đồng quan điểm, anh Trần Mạnh Thiêm - đại diện Phòng Khoa học và Đào tạo, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương cho rằng, cần gắn chặt hoạt động thanh niên với các bài toán chuyên môn cụ thể như rà soát chính sách, báo cáo dự báo. Để làm được điều này, việc bồi dưỡng năng lực số thực chất từ kỹ năng khai thác, trực quan hóa dữ liệu đến phản biện chính sách phải được ưu tiên, tránh đào tạo dàn trải.
Một trong những vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm tại Hội thảo là khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao năng suất lao động. Trước đây, việc xây dựng một ứng dụng quản lý thị trường hay một nền tảng kết nối giao thương thường gặp phải rào cản về chi phí lớn với yêu cầu cao từ đội ngũ kỹ thuật. Giờ đây, với sự hỗ trợ của các nền tảng AI Code tiên tiến như Claude Code, Google AI Studio cùng các khung phát triển ứng dụng nhanh như NextJS hay Flutter, bất kỳ thanh niên Công Thương nào cũng có thể trở thành một "Vibe Coder".
Chỉ bằng cách "trò chuyện" với AI để mô tả yêu cầu nghiệp vụ, một nghiên cứu viên hay công chức trẻ có thể tự tay tạo ra các sản phẩm công nghệ hỗ trợ công việc chỉ trong vài tuần với chi phí tối thiểu. Điều này giúp giải phóng sức lao động, cho phép thanh niên chủ động giải quyết các công việc cụ thể.
Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Vụ Phát triển thị trường nước ngoài Phùng Đức Anh nhận định: “Chúng ta không chỉ nên áp dụng một phần mà cần khai thác tối đa sức mạnh của AI mang lại để đạt được không chỉ tăng trưởng kép, thậm chí tăng trưởng cấp số nhân”. Thực tế, nhiều nền tảng số hóa đã được tuổi trẻ Công Thương đưa vào vận hành hiệu quả như: Cổng thông tin thị trường nước ngoài (tích hợp truy vấn AI cho doanh nghiệp) hay nền tảng kết nối chuỗi cung ứng quốc tế tự động hóa lịch kết nối B2B và quản lý khách tham quan qua mã QR.
Để nâng cao vị thế của ngành, các đại biểu đề xuất kiến tạo “Hệ sinh thái nghiên cứu mở” và ưu tiên các cơ chế “quốc tế hóa” năng lực thanh niên. Việc tạo điều kiện cho cán bộ trẻ trực tiếp tham gia các chuyến công tác, các vòng đàm phán song phương và đa phương với các đối tác lớn như Nga, Nhật Bản, EU... là cách nhanh nhất để hình thành tư duy chiến lược toàn cầu. Bên cạnh đó, nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công Thương Trịnh Quốc Vinh cũng nhấn mạnh việc gắn kết chuyên môn với bảo vệ nền tảng tư tưởng Đảng, khẳng định tính đúng đắn của con đường kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong giai đoạn tới, tinh thần hành động của thanh niên Công Thương cần Bản lĩnh hơn - Số hóa hơn - Dữ liệu hơn - Sáng tạo hơn - Gắn thực tiễn hơn, nhằm biến dữ liệu thành giá trị tham mưu thực chất cho sự phát triển bền vững của ngành. Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công Thương Lê Hải An khẳng định: “Những kết quả và luận cứ khoa học thu được từ diễn đàn sẽ là nguồn tư liệu quý giá để Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương tổng hợp, tham mưu và hoạch định các chính sách phát triển ngành trong thời gian tới. Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo và tinh thần nhiệt huyết, thanh niên ngành Công thương sẽ thực sự là trụ cột để ngành chuyển đổi mạnh mẽ từ chiều rộng sang chiều sâu, hướng tới sự bền vững.”
Một số hình ảnh tại Hội thảo “Phát huy vai trò Thanh niên Công Thương trong khoa học - công nghệ, hướng tới tăng trưởng kép”
