[Emagazine] Nhiều địa phương đẩy mạnh thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững

Theo Quyết định số 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030, trọng tâm của Chương trình là quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu; khuyến khích phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, có khả năng tái sử dụng, tái chế; thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và hình thành lối sống bền vững.

Để cụ thể hóa Chương trình, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 3529/QĐ-BCT về Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030, với 15 nhóm nhiệm vụ, hoạt động tập trung vào hoàn thiện chính sách; khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu; thúc đẩy thiết kế sinh thái, sản xuất sạch hơn, phát triển sản phẩm thân thiện môi trường; xây dựng hệ thống phân phối bền vững, nhãn sinh thái; nâng cao năng lực, phát triển khoa học công nghệ và thúc đẩy các mô hình sản xuất, tiêu dùng bền vững.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trong Kế hoạch hành động, Bộ Công Thương đã xác lập cơ chế triển khai gắn với trách nhiệm của cơ quan quản lý ngành tại địa phương. Theo Quyết định số 3529/QĐ-BCT, Giám đốc Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành; Sở Công Thương các địa phương căn cứ tình hình thực tế để chủ động triển khai và huy động nguồn lực thực hiện.

Trên cơ sở định hướng và phân công của Bộ Công Thương, Sở Công Thương các địa phương tham mưu UBND tỉnh, thành phố cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình thành những kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, từ giảm tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu, thúc đẩy sản xuất sạch hơn đến phát triển kinh tế tuần hoàn, tiêu dùng xanh và hạn chế sản phẩm nhựa sử dụng một lần.

Tại Hà Nội, Thành phố đã triển khai Kế hoạch số 353/KH-UBND về thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026. Kế hoạch hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng áp dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh; sử dụng hiệu quả tài nguyên, nguyên liệu; giảm phát sinh chất thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Một điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Hà Nội là thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững theo phương pháp tiếp cận vòng đời sản phẩm. Theo đó, thành phố tăng cường liên kết từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, phân phối đến tiêu dùng, tái sử dụng và tái chế; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải tiến thiết bị và quy trình quản lý để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các mục tiêu cụ thể cũng được lượng hóa cho năm 2026. Hà Nội đặt mục tiêu giảm 7-7,5% mức tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu tại các ngành sản xuất trọng điểm; 100% xã, phường tổ chức tuyên truyền về lối sống và tiêu dùng bền vững; 100% khu, cụm công nghiệp và 75% làng nghề được phổ biến kiến thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững.

Trong lĩnh vực phân phối, thành phố phấn đấu có 70-80% chợ truyền thống và 100% siêu thị, trung tâm thương mại không sử dụng túi ni-lông khó phân hủy sinh học, từng bước thay thế bằng bao bì thân thiện với môi trường. Cùng với đó là các giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu về mạng lưới kết nối sản xuất và tiêu dùng bền vững, hỗ trợ đánh giá sản xuất sạch hơn và thúc đẩy doanh nghiệp triển khai các mô hình tái chế, tái sử dụng nguyên, nhiên liệu.

Tại Cà Mau, UBND tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026. Kế hoạch được xác định là một bước cụ thể hóa các mục tiêu quốc gia về phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn, hướng đến thúc đẩy các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường, giảm chất thải và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Cách tiếp cận của Cà Mau tập trung vào toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ sửa chữa, bảo dưỡng, tái sử dụng đến tái chế. Tỉnh đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường, cải tiến thiết bị và quy trình quản lý, qua đó vừa nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, vừa thúc đẩy lối sống bền vững trong cộng đồng.

Theo mục tiêu cụ thể, trong năm 2026, khoảng 70% doanh nghiệp và cơ sở trong các khu công nghiệp, khu kinh tế, cụm công nghiệp được phổ biến, nâng cao nhận thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững; khoảng 85% siêu thị và trung tâm thương mại chuyển sang sử dụng bao bì thân thiện với môi trường, thay thế túi ni-lông khó phân hủy và nhựa dùng một lần. Tỉnh cũng hướng tới phổ biến, nhân rộng các mô hình sản xuất sạch hơn, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và khuyến khích phân phối các sản phẩm thân thiện môi trường, được dán nhãn sinh thái.

Trong khi đó, trên cơ sở báo cáo, đề xuất của Sở Công Thương, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Kế hoạch số 249/KH-UBND ngày 6/5/2026 về thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn. Kế hoạch nhấn mạnh việc tuyên truyền, phổ biến nội dung Chương trình đến các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ thân thiện môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tiết kiệm năng lượng.

Hà Tĩnh đồng thời hướng tới hình thành, nhân rộng các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, kinh tế tuần hoàn; khuyến khích phát triển sản phẩm thân thiện môi trường; đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm công nghiệp nông thôn, sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Các mục tiêu được phân bổ tới nhiều nhóm đối tượng. Tỉnh phấn đấu trên 85% trường THPT được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững; 100% xã, phường được phổ biến kiến thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, năng lượng; 100% doanh nghiệp thuộc các ngành sản xuất chủ yếu được phổ biến kiến thức; đồng thời 100% khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề được nâng cao nhận thức về nội dung này.

Đáng chú ý, Hà Tĩnh dự kiến đặt hàng các trường, viện nghiên cứu đánh giá tình hình sản xuất bền vững, kinh tế tuần hoàn tại cơ sở công nghiệp nông thôn, sản phẩm OCOP và xây dựng 2 mô hình thí điểm tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh. Tỉnh cũng phấn đấu khoảng 85% trung tâm thương mại, chợ, siêu thị, cơ sở lưu trú và khu du lịch xây dựng kế hoạch, cam kết lộ trình giảm sử dụng bao bì nhựa dùng một lần và tăng cường sử dụng sản phẩm, bao bì thân thiện với môi trường.

Những cách làm trên cho thấy, ngay trong năm 2026, các địa phương đã bắt đầu cụ thể hóa sản xuất và tiêu dùng bền vững bằng những mục tiêu có thể đo lường, gắn với từng nhóm ngành, khu vực và đối tượng. Đây cũng là nền tảng để chuyển từ hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức sang thay đổi phương thức sản xuất, phân phối và tiêu dùng.

Với tỉnh Đồng Tháp, mới đây, ngày 21/8/2026, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn. Mục tiêu tổng quát của Đồng Tháp là thúc đẩy quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu; khuyến khích phát triển các nguồn tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu và sản phẩm thân thiện môi trường, có thể tái tạo, tái sử dụng và tái chế. Tỉnh đồng thời thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững trên nền tảng đổi mới, sáng tạo; phát triển các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, tạo việc làm xanh, thúc đẩy lối sống bền vững và hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn.

Tỉnh Đồng Tháp phấn đấu đến năm 2030, giảm 7-10% mức tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu tại một số ngành sản xuất như dệt may, nhựa, rượu bia - nước giải khát, chế biến thủy hải sản và một số ngành sản xuất khác. Cùng với đó, 100% phường, xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức về lối sống, tiêu dùng bền vững; 100% khu, cụm công nghiệp và làng nghề được phổ biến, nâng cao nhận thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững; 100% siêu thị, trung tâm thương mại sử dụng sản phẩm bao bì thân thiện môi trường thay thế bao bì nhựa sử dụng một lần, khó phân hủy.

Để đạt các mục tiêu này, Đồng Tháp xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, từ quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên; phát triển nhiên liệu, nguyên vật liệu có thể tái tạo, tái sinh đến thiết kế sinh thái, thiết kế bền vững, thiết kế để tái chế, tái sử dụng. Tỉnh cũng thúc đẩy sản xuất sạch hơn, sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường và áp dụng các mô hình, liên kết bền vững theo chuỗi vòng đời sản phẩm.

Có thể thấy, các địa phương đang lựa chọn những cách thức triển khai khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chất thải, thúc đẩy sản xuất sạch hơn và hình thành thói quen tiêu dùng bền vững. Quá trình này được đặt trong Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương, trong đó Bộ giữ vai trò định hướng, phân công nhiệm vụ, hướng dẫn triển khai và theo dõi, tổng hợp kết quả thực hiện; đồng thời xác định trách nhiệm của Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trong việc chủ động tổ chức thực hiện phù hợp với tình hình địa phương.

Việc chủ động xây dựng kế hoạch, lượng hóa mục tiêu và xác định các nhiệm vụ cụ thể của từng địa phương không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu trước mắt, mà còn tạo nền tảng cho lộ trình đến năm 2030. Qua đó, Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững từng bước được cụ thể hóa thông qua các chương trình, nhiệm vụ và mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.