Bộ Công Thương hợp nhất quy định về phân cấp thực hiện thủ tục hành chính

Theo Văn bản hợp nhất số 39/VBHN-BCT ngày 26/5/2026, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính được phân cấp mạnh mẽ từ cấp Bộ, Cục về cho UBND cấp tỉnh hoặc các cơ quan chuyên môn tại địa phương. Cụ thể, trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp, các nhiệm vụ báo cáo, kiểm tra và một số trách nhiệm quản lý trước đây của Sở Công Thương nay đã được chuyển giao trực tiếp cho UBND cấp tỉnh. Tương tự, đối với công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, UBND cấp tỉnh cũng được giao thực hiện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương.

Song song với đó, chính quyền cấp tỉnh và cấp xã được giao thêm trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra và cấp các loại giấy phép liên quan đến việc mua bán, chế biến nguyên liệu và bán lẻ sản phẩm thuốc lá. Riêng trong lĩnh vực hóa chất, thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ và cấp phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm là hóa chất cũng được chuyển giao về cho UBND cấp tỉnh. Đặc biệt, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động ngoại thương, địa phương sẽ trực tiếp thực hiện các thủ tục về Giấy chứng nhận đăng ký quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu của thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam.

Cùng với việc chuyển giao thẩm quyền, văn bản cũng sửa đổi về chế độ báo cáo và quy trình thực hiện nhằm rút ngắn thời gian cho doanh nghiệp. Thời hạn và mẫu báo cáo định kỳ đã được thay đổi linh hoạt; chẳng hạn như trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp, thời hạn báo cáo 6 tháng được quy định trước ngày 30/6 và báo cáo năm trước ngày 30/12, đi kèm với việc cập nhật các mẫu biểu mới. Đáng chú ý, quy trình hành chính đã được rút ngắn nhờ các quy định về xác nhận thông báo trên Cổng thông tin Quản lý hoạt động thương mại điện tử. Theo đó, nếu quá thời hạn mà cơ quan quản lý không có yêu cầu sửa đổi thì hồ sơ của doanh nghiệp sẽ tự động được xác nhận là đã khai báo đầy đủ.

Nhằm đảm bảo tính đồng bộ, nhiều thuật ngữ và tên gọi các cơ quan quản lý cũng được cập nhật để phù hợp với cơ cấu tổ chức mới. Bên cạnh việc thay thế cụm từ "Sở Công Thương" bằng "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh" trong nhiều thủ tục, văn bản còn thay thế tên gọi "Vụ Khoa học và Công nghệ" hoặc "Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững" bằng "Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp" hoặc "Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công" tùy theo từng lĩnh vực chuyên môn cụ thể.

Để triển khai đồng bộ các quy định mới, văn bản hợp nhất đã ban hành kèm theo các phụ lục thay thế hoặc bổ sung hàng loạt biểu mẫu mới cho các thủ tục hành chính. Các biểu mẫu này bao gồm đơn đề nghị cấp giấy phép, giấy chứng nhận, mẫu quyết định chỉ định cơ sở kiểm nghiệm, cũng như các mẫu báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh trong các lĩnh vực thuốc lá, năng lượng và xuất nhập khẩu. Đồng thời, văn bản cũng thẳng tay bãi bỏ một danh mục dài các khoản, điều và các mẫu đơn tại các Thông tư trước đó không còn phù hợp, nhằm phục vụ mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính của ngành Công Thương.

Bộ Công Thương cũng ban hành Văn bản hợp nhất số 40/VBHN-BCT ngày 26/5/2026. Theo đó, trong công tác quản lý an toàn trong hoạt động dầu khí, văn bản đã bổ sung một nội dung quy định chi tiết về trình tự, thủ tục chấp thuận các tài liệu quản lý an toàn đối với các công trình dầu khí trên địa bàn thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh. Theo quy trình mới, tổ chức và cá nhân sẽ gửi hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị, chương trình quản lý an toàn, báo cáo đánh giá rủi ro cùng kế hoạch ứng cứu khẩn cấp đến trực tiếp UBND cấp tỉnh. Sau khi tiếp nhận, UBND cấp tỉnh sẽ thành lập Hội đồng thẩm định với số lượng ít nhất là năm người để tiến hành thẩm định trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Bước tiếp theo, UBND cấp tỉnh sẽ ra quyết định chấp thuận trong thời hạn 5 ngày làm việc tính từ ngày có báo cáo kết quả thẩm định.

Trong lĩnh vực quản lý vật liệu nổ công nghiệp, văn bản thực hiện sửa đổi quy định về trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về xây dựng, phòng cháy và chữa cháy đối với các công trình sản xuất, kho chứa vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ sao cho phù hợp với thẩm quyền được quy định tại pháp luật chuyên ngành.

Liên quan đến hoạt động nhập khẩu thuốc lá điếu và xì gà, cơ quan tiếp nhận đã có sự thay đổi rõ rệt khi cụm từ "Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương" được thay thế bằng cụm từ "Cơ quan cấp phép" trong các quy định về gửi báo cáo và hồ sơ. Nhằm mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, văn bản cũng bãi bỏ hoàn toàn yêu cầu gửi báo cáo qua các địa chỉ email cụ thể của Cục Xuất nhập khẩu như trước đây.

Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp cũng được đẩy mạnh phân cấp về địa phương. Cụ thể, UBND cấp tỉnh sẽ chủ trì tổ chức kiểm tra kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp và kiến thức cho các đầu mối tại địa bàn. Quy trình kiểm tra này được thực hiện chặt chẽ qua các bước từ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ, lên kế hoạch, thông báo, cho đến tổ chức kiểm tra và đánh giá, thông báo kết quả công khai.

Đối với công tác quản lý Văn phòng đại diện và Chi nhánh của thương nhân nước ngoài, văn bản tiến hành cập nhật hệ thống mã số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo danh mục và mã số đơn vị hành chính mới nhất tại thời điểm cấp phép. Để đảm bảo tính thống nhất, hướng dẫn ghi số Giấy phép cũng quy định chi tiết về mặt cấu trúc. Theo đó, mã số Giấy phép của Văn phòng đại diện gồm 9 chữ số với hai số đầu là mã tỉnh, trong khi mã số Giấy phép của Chi nhánh gồm 8 chữ số và bốn số đầu thể hiện năm cấp phép.

Ngoài các nội dung trên, văn bản hợp nhất còn thực hiện một số thay đổi kỹ thuật khác nhằm đồng bộ hóa dữ liệu. Cụm từ "Giấy phép do Bộ Công Thương cấp" tại một số biểu mẫu được thay thế bằng "Giấy phép do Cơ quan cấp phép cấp"để phù hợp với thực tế phân cấp. Nhằm đảm bảo quyền lợi cho các đối tượng liên quan, điều khoản chuyển tiếp quy định rõ các Giấy phép, Chứng chỉ đã cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng cho đến khi hết thời hạn ghi trên văn bản. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng bãi bỏ một số khoản và phụ lục không còn phù hợp nhằm triệt để cắt giảm các thủ tục hành chính.

Xem chi tiết Văn bản hợp nhất số 39/VBHN-BCT tại đây.

Xem chi tiết Văn bản hợp nhất số 40/VBHN-BCT tại đây.