Hoàn thiện hệ thống quy chuẩn về an toàn mỏ hầm lò
Theo Thông tư số 44/2026/TT-BCT ngày 27/8/2026, Bộ Công Thương ban hành các Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và thiết bị điện phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Các sửa đổi được ban hành trên cơ sở Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; cùng các nghị định của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Thông tư được xây dựng theo đề nghị của Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định kỹ thuật và quản lý đối với những thiết bị, phương tiện được sử dụng trong môi trường khai thác mỏ hầm lò có nguy cơ cháy, nổ.
Danh mục 14 Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia được ban hành gồm:
Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2015/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về máy nổ mìn điện.
Sửa đổi 02:2026 QCVN 02:2016/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn tời trục mỏ.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 03:2017/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với vì chống thủy lực sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2018/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với bình tự cứu cá nhân sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 03:2019/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với trạm biến áp phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 07:2020/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với máy phát điện phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 14:2021/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 15:2021/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 17:2022/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với tủ phân phối điện áp 6 kV phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 18:2022/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với rơle bảo vệ rò điện điện áp đến 1.140 V phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 21:2023/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với cáp điện phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 22:2023/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với động cơ điện phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 23:2024/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với khởi động mềm phòng nổ điện áp đến 6 kV sử dụng trong mỏ hầm lò.
Sửa đổi 01:2026 QCVN 24:2024/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với đèn chiếu sáng phòng nổ điện áp đến 220 V sử dụng trong mỏ hầm lò.
Bổ sung, hoàn thiện quy định về quản lý và kiểm soát chất lượng
Một nội dung đáng chú ý trong các Sửa đổi Quy chuẩn là việc bổ sung, hoàn thiện các quy định về quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh.
Đối với nhiều nhóm thiết bị, quy chuẩn được sửa đổi theo hướng bổ sung quy định về công tác quản lý, công bố hợp quy, chứng nhận hợp quy, sử dụng dấu hợp quy và tần suất giám sát.
Theo các nội dung được thể hiện trong các phụ lục của Thông tư, sản phẩm sản xuất trong nước thuộc phạm vi điều chỉnh phải thực hiện công bố hợp quy phù hợp với quy định kỹ thuật; việc công bố hợp quy thực hiện theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đối với sản phẩm nhập khẩu, việc công bố hợp quy được thực hiện theo các quy định tương ứng của pháp luật hiện hành.
Các quy định về chứng nhận hợp quy cũng được cập nhật, trong đó yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện chứng nhận theo phương thức quy định; việc đánh giá quá trình sản xuất và giám sát chất lượng được thực hiện theo các yêu cầu tương ứng của quy chuẩn và quy định pháp luật liên quan.
Đáng chú ý, các Sửa đổi quy định rõ hơn về tần suất giám sát. Đối với trường hợp chứng nhận hợp quy được thực hiện theo phương thức 5, trong thời gian hiệu lực của chứng nhận, việc giám sát được thực hiện thông qua thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất hoặc lấy mẫu thử nghiệm tại nơi sản xuất và trên thị trường, tùy theo từng quy định cụ thể.
Bên cạnh đó, một số quy định về ghi nhãn cũng được sửa đổi, bổ sung. Các thông tin phải ghi nhãn được quy định cụ thể hơn đối với từng nhóm sản phẩm, hàng hóa, qua đó tạo cơ sở cho việc nhận diện, quản lý và kiểm soát sản phẩm trong quá trình lưu thông, sử dụng.
Tăng trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và cơ quan quản lý
Thông tư cũng làm rõ trách nhiệm của tổ chức sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh.
Theo các Sửa đổi, tổ chức sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ các quy định tại quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời bảo đảm chất lượng sản phẩm phù hợp với quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Đối với tổ chức sản xuất, nhập khẩu, yêu cầu về đăng ký bản công bố hợp quy, thực hiện các quy định liên quan đến chất lượng sản phẩm và tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật cũng được quy định cụ thể.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy chuẩn kỹ thuật.
Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong hoạt động khai thác khoáng sản cũng thực hiện các nhiệm vụ kiểm tra theo quy định, trong đó có kiểm tra việc công bố hợp quy, kiểm tra việc tuân thủ các quy định về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc thực hiện quy chuẩn kỹ thuật của các tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý.
Áp dụng đồng bộ đối với nhiều thiết bị, hệ thống trong mỏ hầm lò
Điểm đáng chú ý của Thông tư số 44/2026/TT-BCT là phạm vi sửa đổi trải rộng từ thiết bị phục vụ công tác nổ mìn, vận tải trong mỏ, thiết bị bảo vệ người lao động đến các thiết bị điện phòng nổ.
Trong nhóm thiết bị phục vụ khai thác, các quy định được sửa đổi đối với máy nổ mìn điện, tời trục mỏ, vì chống thủy lực và bình tự cứu cá nhân. Đối với nhóm thiết bị điện phòng nổ, các Sửa đổi bao quát trạm biến áp, máy phát điện, áptômát, khởi động từ, tủ phân phối điện 6 kV, rơle bảo vệ rò điện, cáp điện, động cơ điện, khởi động mềm và đèn chiếu sáng.
Đối với từng loại thiết bị, các phụ lục của Thông tư quy định phạm vi điều chỉnh, yêu cầu kỹ thuật an toàn, thông tin phải ghi nhãn, các yêu cầu về quản lý và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân.
Chẳng hạn, đối với máy nổ mìn điện, Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2015/BCT bổ sung các quy định về quản lý, công bố hợp quy, chứng nhận hợp quy, sử dụng dấu hợp quy và tần suất giám sát; đồng thời cập nhật các yêu cầu về ghi nhãn và tổ chức thực hiện.
Tương tự, đối với khởi động từ phòng nổ, tủ phân phối điện 6 kV phòng nổ, cáp điện phòng nổ, động cơ điện phòng nổ, khởi động mềm phòng nổ và đèn chiếu sáng phòng nổ, các Sửa đổi đều cập nhật những nội dung liên quan đến yêu cầu kỹ thuật, ghi nhãn và quản lý chất lượng sản phẩm theo quy định mới.
Có hiệu lực từ ngày 1/11/2026
Điều 2 của Thông tư số 44/2026/TT-BCT quy định Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/11/2026. Đồng thời, 14 Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và thiết bị điện phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò được ban hành tại Điều 1 cũng có hiệu lực kể từ ngày này.
Các tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi điều chỉnh cần chủ động nghiên cứu đầy đủ nội dung của từng Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia để bảo đảm việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, sử dụng và quản lý các thiết bị liên quan được thực hiện đúng quy định kể từ thời điểm các văn bản có hiệu lực.
Xem chi tiết tại đây
