Trong bối cảnh thế giới đẩy nhanh lộ trình trung hòa carbon và các ngành công nghiệp phát thải lớn đứng trước áp lực chuyển đổi mạnh mẽ, việc Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn - BSR hợp tác với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức GIZ phát triển dự án thí điểm công nghệ Power-to-Liquid (PtL) được xem là bước đi chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn của doanh nghiệp năng lượng hàng đầu Việt Nam.
Ngày 7/5 tại Berlin (CHLB Đức), GIZ và BSR đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác phát triển nhà máy thí điểm chuyển đổi điện năng thành nhiên liệu lỏng tại Việt Nam. Dự án được triển khai tại cơ sở của BSR, hướng tới mục tiêu hoàn thiện nghiên cứu thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) và sẵn sàng cho công tác đấu thầu EPC vào năm 2028.
Theo nội dung thỏa thuận, dự án tập trung nghiên cứu và phát triển các loại nhiên liệu bền vững dành cho những lĩnh vực khó giảm phát thải như hàng không và vận tải biển - hai ngành đang chịu áp lực lớn trong việc cắt giảm khí nhà kính theo các cam kết quốc tế.
BSR mở hướng đi mới cho nhiên liệu xanh tại Việt Nam
Công nghệ Power-to-Liquid được xem là một trong những giải pháp năng lượng tương lai, sử dụng điện tái tạo để tạo ra nhiên liệu lỏng tổng hợp có hàm lượng phát thải thấp. Trong dự án này, nhà máy dự kiến sẽ vận hành bằng nguồn điện tái tạo, kết hợp với nguồn carbon bền vững được thu hồi từ phụ phẩm sinh học hoặc công nghệ thu giữ carbon trực tiếp từ không khí (DAC).
Điểm đáng chú ý là dự án sẽ đánh giá các lộ trình sản xuất e-methanol và nhiên liệu hàng không bền vững e-SAF - những dòng nhiên liệu đang được nhiều quốc gia phát triển ưu tiên đầu tư nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Giới chuyên gia nhận định, việc BSR tiên phong tiếp cận công nghệ PtL cho thấy doanh nghiệp đang từng bước chuyển mình từ mô hình lọc hóa dầu truyền thống sang mô hình năng lượng tích hợp, gắn với mục tiêu phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn.
Trong chiến lược phát triển dài hạn, BSR không chỉ đặt mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia mà còn hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh trong xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Việc hợp tác với GIZ - tổ chức quốc tế có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực hydrogen xanh và Power-to-X - sẽ tạo nền tảng quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ tiên tiến, mô hình quản trị hiện đại cũng như các tiêu chuẩn phát triển bền vững quốc tế.
Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng GIZ tại Việt Nam cho biết, thông qua hợp tác với BSR, GIZ mong muốn thúc đẩy năng lực sản xuất nhiên liệu bền vững của Việt Nam, đồng thời xây dựng mô hình tham chiếu cho lĩnh vực Power-to-X tại Việt Nam trong tương lai.
Công nghệ Power-to-Liquid và tham vọng chuyển dịch năng lượng bền vững
Theo đại diện GIZ, dự án không chỉ mang ý nghĩa công nghệ mà còn đóng vai trò thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng, hỗ trợ Việt Nam thực hiện các cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Thực tế cho thấy, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và e-methanol đang trở thành xu hướng phát triển toàn cầu khi nhiều quốc gia và tập đoàn vận tải lớn cam kết cắt giảm phát thải carbon. Liên minh châu Âu (EU), Mỹ hay Nhật Bản đều đang thúc đẩy chính sách khuyến khích phát triển nhiên liệu xanh nhằm đáp ứng yêu cầu giảm phát thải trong chuỗi logistics và giao thông vận tải.
Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam từng bước tham gia chuỗi giá trị nhiên liệu xanh được đánh giá là cơ hội lớn để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút đầu tư công nghệ cao và mở rộng không gian phát triển cho ngành năng lượng.
Quan hệ hợp tác giữa BSR và GIZ cũng là sự tiếp nối cho chuỗi hoạt động hỗ trợ lâu dài của phía Đức trong lĩnh vực hydrogen xanh và PtX tại Việt Nam. Trước đó, GIZ đã triển khai nhiều chương trình tư vấn chính sách, nâng cao năng lực và hỗ trợ xây dựng Trung tâm Hydrogen xanh tại Trường Đại học Việt Đức.
Đặc biệt, hoạt động hỗ trợ phát triển nhà máy thí điểm PtL lần này được thực hiện thông qua Trung tâm PtX Quốc tế (International PtX Hub), thuộc Sáng kiến Khí hậu Quốc tế (IKI) do Bộ Môi trường, Hành động Khí hậu, Bảo tồn Thiên nhiên và An toàn Hạt nhân CHLB Đức ủy quyền cho GIZ triển khai.
Theo kế hoạch, các bước tiếp theo của dự án sẽ bao gồm công tác lập kế hoạch chung, khởi động triển khai từ tháng 5/2026, tiến hành nghiên cứu khả thi chi tiết và xây dựng thiết kế kỹ thuật nhà máy. Nếu các điều kiện kỹ thuật và phê duyệt liên quan được đáp ứng đúng tiến độ, dự án sẽ tiến hành đấu thầu EPC trước tháng 6/2028.
Giới chuyên gia cho rằng, dù mới ở giai đoạn thí điểm, dự án mang ý nghĩa chiến lược đối với ngành năng lượng Việt Nam. Đây có thể trở thành mô hình nền tảng để phát triển hệ sinh thái nhiên liệu tổng hợp xanh trong tương lai, đồng thời mở ra cơ hội hình thành chuỗi giá trị mới cho ngành lọc hóa dầu trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra ngày càng mạnh mẽ.
Đối với BSR, dự án không chỉ thể hiện quyết tâm đổi mới công nghệ mà còn khẳng định vai trò tiên phong của doanh nghiệp trong hành trình xanh hóa ngành năng lượng Việt Nam. Việc chủ động tiếp cận các công nghệ năng lượng thế hệ mới như PtL, hydrogen xanh hay e-fuel được xem là bước chuẩn bị quan trọng để doanh nghiệp thích ứng với xu thế phát triển bền vững, đồng thời nâng cao vị thế của ngành lọc hóa dầu Việt Nam trên bản đồ năng lượng khu vực.
