Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền nhấn mạnh: Công tác ATVSLĐ, chăm lo cải thiện điều kiện lao động, bảo vệ sức khỏe người lao động, là chính sách kinh tế - xã hội lớn của Đảng và Nhà nước ta, là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Từ năm 1991, ATVSLĐ đã là nội dung quan trọng của Pháp lệnh Bảo hộ lao động. Vấn đề này cũng được thể hiện tại một số điều trong Bộ Luật lao động năm 1994 (sửa đổi, bổ sung các năm 2002, 2006, 2012) và trong một số luật khác và nhiều văn bản dưới luật do Chính phủ, các Bộ, Ngành ban hành. Song, cùng với thời gian và thực tiễn áp dụng, vẫn còn nhiều quy định chưa thật hợp lý, chưa phù hợp với điều kiện thực tế và sự phát triển của trình độ sản xuất, khoa học công nghệ, điều này đòi hỏi pháp luật về ATVSLĐ phải có sự thay đổi và hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu về ATLĐ đang diễn ta ngày càng đa dạng và phức tạp.
Thực hiện Nghị quyết số 20/2011/QH13 ngày 26/11/2011 về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XIII, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 207/QĐ-TTg, giao cho Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chủ trì xây dựng Dự thảo Luật ATVSLĐ.
Việc tổ chức Hội nghị tổng kết lần này nhằm đánh giá tổng thể hệ thống pháp luật, việc triển khai các văn bản, quy định pháp luật về ATVSLĐ để phát hiện những bất cập, tồn tại, nguyên nhân để đề ra những giải pháp khắc phục trong thời gian tới góp phần hạn chế tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Đồng thời, góp phần tiến tới xây dựng Luật ATVSLĐ và các văn bản quy định chi tiết, huớng dẫn thi hành một cách sát thực, khả thi và phù hợp với điều kiện chính trị, kinh tế - xã hội của Việt Nam.
Báo cáo tổng kết 18 năm thi hành pháp luật về ATVSLĐ, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Bùi Hồng Lĩnh cho biết: Sau 18 năm, kể từ khi Nhà nước công bố hiệu lực thi hành Bộ Luật lao động, việc thể chế hóa bằng các văn bản dưới luật về pháp luật lao động nói chung và về lĩnh vực ATVSLĐ nói riêng đã được ban hành tương đối đầy đủ đồng bộ, đáp ứng được yêu cầu. Theo đó, các cơ quan quản lý Nhà nước đã phối hợp với tổ chức công đoàn triển khai các văn bản pháp luật về bảo hộ lao động, ATVSLĐ; công tác huấn luyện ATVSLĐ đã được đổi mới; công tác thông tin tuyên truyền được đẩy mạnh và đa dạng hóa; hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này ngày càng được tăng cường. Về phía các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh đã có chuyển biến và quan tâm nhất định đến tình hình ATVSLĐ chăm lo sức khỏe của người lao động; bước đầu đã chú ý đầu tư đáng kể để cải tiến công nghệ, cải thiện điều kiện làm việc và môi trường ở những khâu nặng nhọc, độc hại. Mặt khác, đã xem việc thực hiện pháp luật lao động về chế độ, chính sách bảo hộ lao động, chăm sóc sức khỏe người lao động là việc phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, việc ban hành các văn bản dưới luật còn chậm; sự bất cập, chồng chéo, phân tán của hệ thống pháp luật về ATVSLĐ hiện nay gây khó khăn cho việc thực hiện các quy định về ATVSLĐ; chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe; đội ngũ thanh tra vừa thiếu về số lượng lại vừa yếu về chất lượng. Trong khi đó, việc tuân thủ pháp luật về ATVSLĐ của phần lớn các doanh nghiệp hiện nay còn rất yếu kém; kinh phí đầu tư cho công tác bảo đảm ATVSLĐ của doanh nghiệp còn hạn hẹp…
Vì vậy, định hướng triển khai nhiệm vụ và các biện pháp về ATVSLĐ giai đoạn 2013-2020, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội xác định, trước mắt cần hoàn thiện pháp luật ATVSLĐ, xây dựng Luật ATVSLĐ với định hướng tăng cường các biện pháp phòng ngừa, bảo vệ người lao động; tiếp tục đổi mới quản lý nhà nước về ATVSLD; hoàn thiện hệ thống tổ chức và tăng cường hoạt động của hệ thống các cơ quan quản lý Nhà nước về ATVSLĐ. Bên cạnh đó, tiếp tục tổ chức triển khai phổ biến, hướng dẫn đầy đủ và nghiêm túc các quy định Pháp luật về ATVSLĐ, phòng cháy chữa cháy; tăng cường giám sát ô nhiễm môi trường lao động, từng bước cải thiện điều kiện lao động, xây dựng văn hóa ATVSLĐ; bảo đảm có đủ phương tiện cá nhân thiết yếu, đáp ứng yêu cầu cả vê số lượng, chất lượng và chủng loại các phương tiện bảo vệ cá nhân; tăng cường pháp chế về ATVSLĐ; tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Đặc biệt, làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục nội dung ATVSLĐ để người sử dụng lao động, người lao động thấy được lợi ích to lớn, lâu dài của việc đảm bảo ATVSLĐ, giảm nhẹ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Tại hội nghị, các đại biểu đến từ các Bộ, địa phương, tập đoàn… đã cùng tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thi hành pháp luật về ATVSLĐ nơi đơn vị mình quản lý, từ đó chỉ ra những hạn chế,thiếu sót trong quá trình tổ chức thực hiện; các vướng mắc, bất cập trong các việc triển khai quy định, văn bản hướng dẫn về ATVSLĐ và đề xuất những biện pháp khắc phục. Trên cơ sở này, các đại biểu thống nhất cho rằng việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật ATVSLĐ là cần thiết, quan trọng nhằm góp phần cải thiện môi trường, điều kiện lao động, giảm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp./.