Cơ chế Một cửa quốc gia - Một cửa ASEAN

Cơ chế Một cửa quốc gia tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia về Cơ chế Một cửa ASEAN và Một cửa Quốc gia: Áp dụng Cơ chế Một cửa quốc gia doanh nghiệp sẽ rút ngắn được khoảng 4/5 thời gian làm thủ tục. Riêng các thủ tục hành chính mục tiêu sẽ rút ngắn từ 15 - 30% thời gian thực hiện. Theo đó, hầu hết bộ hồ sơ do doanh nghiệp phải nộp/xuất trình sẽ được đơn giản hóa và điện tử hóa khi triển khai đầy đủ dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 trên toàn quốc dựa trên hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS gắn với Cổng thanh toán điện tử đối với thuế áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, lệ phí làm thủ tục hải quan; đồng thời cũng mở ra cơ hội đơn giản hóa các hồ sơ, chứng từ áp dụng cho các mặt hàng xuất khẩu, tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu; đồng thời nâng cao hiệu quả, hiệu lực trong công tác quản lý nhà nước, phục vụ doanh nghiệp và người dân ngày càng tốt hơn.

Cơ chế Một cửa quốc gia được thực hiện qua 3 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 11/2014. Giai đoạn 1, Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) đã kết nối với Bộ Công Thương, Bộ Giao thông vận tải và Bộ Tài chính thực hiện nhiều thủ tục hành chính một cửa liên quan đến các lĩnh vực quản lý tàu biển xuất cảnh/nhập cảnh/quá cảnh tại 5 cảng biển quốc tế thuộc Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu; cấp chứng nhận xuất xứ ưu đãi đối với hàng hóa xuất khẩu/nhập khẩu có xuất xứ ASEAN (C/O form D) theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN; cấp giấy phép nhập khẩu mô tô phân khối lớn; cấp giấy phép nhập khẩu đối với các chất làm suy giảm tầng ozone cũng như các thủ tục đăng kiểm… Tính đến hết tháng 8 đã có trên 1.900 doanh nghiệp thực hiện khai báo thủ tục cảng biển trên Cổng thông tin Một cửa quốc gia, trên 1.600 hồ sơ cấp giấy chứng nhận xuất xứ cũng đã được xử lý trên công cụ này.

Trong giai đoạn 2, Cơ chế Một cửa quốc gia tiếp tục mở rộng kết nối với các Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Y tế. Hiện các bộ đang thực hiện đào tạo cho doanh nghiệp kết hợp với việc thí điểm từng bước để có thể triển khai theo diện rộng vào cuối năm 2015.

Trong giai đoạn 3, sẽ hoàn tất kết nối với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để có thể kết nối Cơ chế Một cửa quốc gia trong các lĩnh vực kiểm tra chất lượng đối với các hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục kiểm tra chất lượng; cấp phép nhập khẩu thiết bị phát, thu phát sóng vô tuyến điện; đồ chơi trẻ em nhập khẩu...

Cơ chế Một cửa quốc gia là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thực hiện thủ tục hành chính đơn giản, thuận lợi theo thông lệ và chuẩn mực quốc tế, thúc đẩy thương mại, du lịch, đầu tư; đồng thời khẳng định quyết tâm tích cực chủ động của Việt Nam trong thực hiện các cam kết cùng các nước trong khu vực hiện thực hóa việc hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN vào cuối năm 2015.

Cơ chế Một cửa ASEAN - Sẵn sàng kết nối

Với vai trò là một thành viên tích cực của ASEAN, cùng với tích cực triển khai Cơ chế Một cửa quốc gia, Việt Nam đã chủ động tham gia các nhóm làm việc của ASEAN trong khuôn khổ triển khai Cơ chế Một cửa ASEAN ngay từ thời điểm xây dựng dự thảo Hiệp định, Nghị định thư và đưa nội dung của các điều ước này vào thực hiện khi được chính phủ các nước thành viên phê chuẩn.

Việt Nam đã hoàn thành rà soát pháp lý và nội luật hóa các quy định để triển khai Cơ chế Một cửa ASEAN và là một trong 7 thành viên ASEAN công bố đã triển khai Cơ chế Một cửa quốc gia theo đúng cam kết. Ngày 8/9/2015, Việt Nam cũng chính thức kết nối kỹ thuật Cơ chế Một cửa ASEAN với Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và sẵn sàng cho việc kết nối Cơ chế Một cửa ASEAN vào cuối năm nay.

Trong thời gian tới, việc triển khai Cơ chế Một cửa ASEAN sẽ chia thành 2 giai đoạn. Giai đoạn cuối năm 2015 tập trung củng cố các thủ tục hành chính đã triển khai và lan tỏa trên phạm vi toàn quốc cho tất cả các đối tượng có liên quan và trao đổi thông tin về Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa ASEAN (C/O form D) và thông tin tờ khai hải quan ASEAN (ACDD); thực hiện dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 đối với các thủ tục hành chính một cửa quốc gia đã kết nối sẵn sàng (Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan).

Giai đoạn 2, từ năm 2016 đến 2020, mở rộng Cơ chế Một cửa quốc gia cho tất cả các bộ, ngành về phạm vi, đối tượng. Toàn bộ các thủ tục hành chính trên Cơ chế Một cửa quốc gia được triển khai dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 và được kết nối đầy đủ Cơ chế Một cửa ASEAN, sẵn sàng kết nối trao đổi thông tin với các đối tác thương mại ngoài ASEAN để tạo thuận lợi cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam và tăng cường kiểm soát đối với hàng nhập khẩu.

Ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, khi Cơ chế Một cửa quốc gia và Một cửa ASEAN cùng các chương trình liên quan được thực hiện đầy đủ, trình độ quản lý của hải quan cũng như mức độ thuận lợi hóa thương mại, đầu tư và cải cách hành chính, hiện đại hóa của hải quan Việt Nam sẽ đạt mục tiêu TOP 4 trong ASEAN.

Cho tới thời điểm hiện tại, có 7 nước thành viên, bao gồm Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam công bố đã triển khai Cơ chế Một cửa quốc gia theo đúng cam kết.