Từ khói lửa chiến tranh đến kỷ nguyên hội nhập, 53 năm qua, lớp lớp những người thợ điện Đất Mỏ anh hùng vẫn luôn kiên cường giữ vững dòng điện tỏa sáng. Di sản lịch sử ấy không thể đong đếm bằng hàng nghìn km đường dây hay những hàng cột điện sừng sững vượt núi, băng biển, mà kết tinh từ mồ hôi, trí tuệ và cả máu xương của biết bao thế hệ. Bản hùng ca ánh sáng đó đã khẳng định đanh thép: Công ty Điện lực Quảng Ninh luôn vững vàng, đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh nhà.
Mệnh lệnh thiêng liêng bảo vệ dòng điện Tổ quốc
Ngược dòng thời gian trở về đầu thập niên 70 của thế kỷ trước, đất nước ta chìm trong những tháng ngày khốc liệt, bi tráng. Miền Bắc oằn mình gánh chịu sức tàn phá hủy diệt từ cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ. Vùng Mỏ Quảng Ninh khi ấy, với vị thế là cái nôi của giai cấp công nhân, trung tâm công nghiệp quan trọng đã trở thành một trong những tọa độ lửa hứng chịu muôn vàn đau thương. Thế nhưng, bom đạn dẫu cày xới đất đai, đánh sập từng nhịp cầu, vẫn tuyệt nhiên không thể dập tắt được ý chí quật cường của con người nơi đây.
Sau khi Hiệp định Paris được ký kết vào đầu năm 1973, miền Bắc bước vào giai đoạn dốc toàn lực hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, đồng thời tiếp tục chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam. Giữa bối cảnh lịch sử bề bộn và mang tính bước ngoặt ấy, ngày 11/8/1973, Sở Quản lý Phân phối Điện Quảng Ninh - tiền thân Công ty Điện lực Quảng Ninh ngày nay đã chính thức được thành lập. Sự kiện này vượt lên trên một quyết định hành chính đơn thuần, mà ẩn sâu trong đó là mệnh lệnh thiêng liêng của lịch sử, thể hiện tầm nhìn chiến lược vĩ mô cùng nhãn quan sáng suốt của Đảng, Nhà nước: Năng lượng phải đi trước một bước, dòng điện phải tiên phong để hồi sinh Tổ quốc.
Nhìn lại cơ ngơi của những ngày đầu tiên ấy, hai chữ “ngành Điện” nghe thật uy nghi và trang trọng, song thực tiễn lại vẽ nên bức tranh vô vàn thách thức. Cơ sở vật chất bàn giao ban đầu chỉ gói gọn trong một hệ thống lưới điện vô cùng nghèo nàn, chắp vá, mang trên mình nhiều vết thương tàn khốc của chiến tranh. Lưới điện Vùng Mỏ thời kỳ đó hết sức lạc hậu; dây dẫn chắp nối nhiều đoạn, các trạm biến áp dung lượng nhỏ, thô sơ, chủ yếu phục vụ cho khai thác than hoặc một vài thị xã trung tâm.
Lớp thợ điện thế hệ đầu tiên dấn thân vào cuộc chiến mới trên mặt trận lao động sản xuất. Họ bắt tay vào nhiệm vụ kiến thiết trong bối cảnh thiếu thốn về trang thiết bị, phương tiện cơ giới và vật tư kỹ thuật. Hơn thế, mỗi bước chân đi kéo đường dây, mỗi nhát cuốc đào móng chôn cột là một lần họ phải đối mặt với ranh giới sinh tử, bởi bom mìn và vật liệu nổ của kẻ thù vẫn nằm im lìm dưới lòng đất sâu. Dẫu vậy, vượt lên trên nghịch cảnh, hình ảnh những công nhân áo cam năm xưa lội qua dòng suối hung dữ, băng qua cánh rừng già, đu mình trên thân cột gỗ, cột bê tông giữa trời đông buốt giá để nối lại từng mối dây đứt đã tạc thành biểu tượng bất tử.
Họ chẳng mang danh thợ sửa đường dây, mà hóa thân thành "người lính ánh sáng" dũng cảm, từng ngày từng giờ nối dài niềm tin, thắp sáng hy vọng về ngày mai hòa bình, ấm no và phát triển cho quê hương. Ký ức gian lao mà hào hùng ấy vẫn rực cháy trong tâm trí những người đi trước.
"Mỗi lần nhớ về tháng 8/1973 cùng quãng thời gian hào hùng sau đó, lòng tôi lại trào dâng niềm xúc động mãnh liệt. Hồi ấy thiếu thốn đủ thứ, máy móc, xe cộ hiếm hoi, mọi việc từ đào móng, vác cột đến kéo dây đều làm bằng sức người và đòn gánh. Những cây cột điện bê tông nặng hàng tấn, anh em ghé vai khiêng qua dòng suối lũ, leo ngược đỉnh núi đá dốc đứng tại Uông Bí, Cẩm Phả, Hòn Gai. Mùa Đông gió lạnh thấu xương, cắt da cắt thịt, song người thợ điện vẫn đu mình trên cao, tay sưng giộp vì rét mướt và ma sát, nhưng tuyệt nhiên không một ai rời vị trí... Đó chính là dòng máu 'Kỷ luật và Đồng tâm' của người thợ Mỏ. Chúng tôi coi dòng điện như dòng máu trong cơ thể mình. Mất điện, than sẽ ngừng chảy, máy móc dừng hoạt động, đời sống nhân dân đình trệ... Tinh thần của người thợ điện Quảng Ninh tạc dạ vào câu ca: “Sống bám dây, chết không rời vị trí”, “Tim ngừng đập, máu ngừng chảy, nhưng dòng điện không bao giờ tắt'." - Trích lời tâm sự của ông Đỗ Thanh Thái, Nguyên Phó Giám đốc Điện lực Quảng Ninh (nay là Công ty Điện lực Quảng Ninh).
Tinh thần ấy đã thắp sáng hàng vạn ngọn đèn trong những mái nhà gianh vách đất, mang đến niềm vui hạnh phúc cho đồng bào Vùng Mỏ. Trải qua dòng chảy của thời gian với nhiều biến thiên lịch sử, đơn vị liên tục đổi mới, vươn mình mạnh mẽ: Từ Sở Quản lý Phân phối Điện Quảng Ninh, chuyển thành Điện lực Quảng Ninh và phát triển quy mô lên thành Công ty Điện lực Quảng Ninh ngày nay. Mỗi lần thay đổi tên gọi không chỉ là một danh nghĩa, mà còn trở thành mốc son chói lọi ghi dấu sự trưởng thành vượt bậc về quy mô, năng lực và trách nhiệm chính trị. Từ quy mô lưới điện đơn sơ, đơn vị đã vươn tầm thành một doanh nghiệp quản lý, vận hành và xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng mọi yêu cầu về phát triển tăng trưởng phụ tải của tỉnh nhà.
Phương châm cốt lõi phủ kín lưới điện Quốc gia
Đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, mở ra chương mới rực rỡ và đầy khát vọng. Sứ mệnh “Điện đi trước một bước” giờ đây không còn nằm trên trang giấy lý thuyết hay những khẩu hiệu hô hào, mà đã hóa thành mệnh lệnh hành động thực tiễn, trở thành kim chỉ nam cho mọi chiến lược phát triển của Công ty. Mang trên mình niềm tin tuyệt đối của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, người thợ điện Quảng Ninh liên tục bứt phá, kiến tạo hàng loạt công trình năng lượng mang tầm vóc thế kỷ.
Hàng loạt các trạm biến áp 110kV trọng điểm lần lượt được xây dựng và không ngừng nâng cấp công suất như: Trạm 110kV Giếng Đáy, Mông Dương, Cẩm Phả, Uông Bí, Tiên Yên... Những công trình này đã kết hợp lại thành một bộ khung năng lượng vững chắc, cung cấp nguồn sinh lực kịp thời để đón đầu sự phát triển của các khu công nghiệp, các khu đô thị mới và phục vụ đắc lực cho Vùng Mỏ trọng điểm.
Thế nhưng, nếu phải xướng tên công trình vĩ đại nhất thể hiện cho ý chí sắt đá, sức mạnh vô song và trí tuệ mẫn tiệp của người thợ điện Quảng Ninh, chắc chắn phải nhắc đến kỳ tích đưa điện lưới quốc gia ra huyện đảo Cô Tô năm 2013. Viên ngọc xanh tiền tiêu của Tổ quốc giữa Vịnh Bắc Bộ đã từ bao đời mong mỏi ánh sáng của lưới điện quốc gia. Dự án có quy mô thực hiện rải cáp ngầm xuyên biển dài gần 24km. Tuyến cáp cắt ngang vùng biển mang điều kiện địa chất, thủy văn khắc nghiệt, phức tạp bậc nhất, đối mặt luồng lạch nước chảy xiết cuồn cuộn và đáy biển gồ ghề đá hộc sắc nhọn. Đáng tự hào thay, toàn bộ kỳ tích ấy do chính trí tuệ, bản lĩnh, đôi bàn tay vàng của kỹ sư, công nhân Việt Nam thiết kế, thi công và hoàn thiện.
Khoảnh khắc lịch sử khi chiếc cầu dao đóng lại, ánh điện lưới quốc gia bừng sáng rực rỡ trên huyện đảo Cô Tô đã trở thành kỷ niệm không thể phai nhòa. Giữa tiếng reo hò dậy sóng, cùng những giọt nước mắt vỡ òa vì hạnh phúc của quân và dân trên đảo, trang sử mới đã chính thức được mở ra. Điện lưới về đảo không chỉ thắp sáng những bóng đèn, mà còn tạo ra cuộc cách mạng kinh tế - xã hội toàn diện, sâu sắc. Nhiều tiện nghi như tivi, tủ lạnh, máy điều hòa đã hiện diện trong từng nếp nhà; dịch vụ du lịch, hệ thống nhà hàng, khách sạn mọc lên sầm uất; công nghiệp chế biến hải sản vươn mình phát triển vượt bậc. Hơn tất cả, dòng điện ấy đã góp phần củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Không ngủ quên trên chiến thắng, tiếp nối dự án Cô Tô, Công ty Điện lực Quảng Ninh tiếp tục bước vào những dự án tầm vóc khác, mang ánh sáng vượt muôn trùng sóng vỗ vươn tới xã đảo Cái Chiên (Hải Hà), đảo Trần (Cô Tô)... Các công trình vươn biển ấy là lời khẳng định cho triết lý phát triển của đơn vị: "Phủ kín lưới điện Quốc gia, 100% hộ dân có điện sử dụng" trên hành trình phát triển của quê hương đất nước.
Chuyển đổi số nâng bước công cuộc chuyển dịch “xanh”
Nếu kỳ tích vượt đại dương vươn ra biển đảo của hôm qua, thì bước tiến thần tốc, bứt phá giới hạn trong kỷ nguyên số chính là bản giao hưởng hiện đại, đầy trí tuệ của Công ty Điện lực Quảng Ninh giữa thời đại mới. Bước sang thế kỷ 21, Quảng Ninh thực hiện cuộc chuyển mình mang tầm chiến lược vĩ mô: Chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế từ "nâu" (dựa vào khai khoáng) sang "xanh" (phát triển bền vững, du lịch, công nghệ cao). Trong cuộc chuyển đổi lịch sử đó, Công ty Điện lực Quảng Ninh tự hào trở thành bệ đỡ vững chãi, đảm nhiệm vai trò cung cấp điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Thực tế đã chứng minh, chỉ tính riêng trong giai đoạn 2010-2025, sản lượng điện thương phẩm đã nhảy vọt từ 1,7 tỷ kWh lên mức 6,7 tỷ kWh, tăng gấp 4 lần; Tỷ lệ tổn thất điện năng đã kéo giảm từ 7,59% xuống chỉ còn 2,62% (giảm tới 4,97%). Dịch vụ công từ chỗ ghi chép thủ công đã tự động hóa 100%, đạt cấp độ trực tuyến cao nhất (cấp độ 4). Hệ thống trạm biến áp 110kV thực hiện trực ngày đêm 03 ca theo truyền thống, nay đã được chuyển đổi hoàn toàn sang mô hình trạm không người trực, tự động hóa toàn diện.
Sự bứt phá sản lượng gấp 4 lần ấy chính là thước đo sự phát triển của nền kinh tế Vùng Mỏ. Từ sự vươn lên của các khu công nghiệp công nghệ cao, hiện đại tại Quảng Yên, Hải Hà, Móng Cái cho đến những siêu dự án du lịch, chuỗi nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế tại Hạ Long, Vân Đồn…, tất cả đều được nuôi dưỡng bởi dòng điện ổn định, chất lượng cao. Bên cạnh đó, việc kéo giảm tỷ lệ tổn thất điện năng xuống mức thấp kỷ lục tiếp tục minh chứng cho trình độ quản trị vươn tầm khu vực và chiến lược đầu tư bài bản, đi tắt đón đầu vào hiện đại hóa hạ tầng lưới điện. Mỗi kWh điện được tiết kiệm không đơn thuần mang lại lợi ích kinh tế, mà biến thành nguồn lực vô giá đóng góp trực tiếp vào an ninh năng lượng quốc gia, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Đứng trước làn sóng phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, đơn vị không chọn cách đứng ngoài cuộc mà đã chủ động thực hiện cuộc cách mạng chuyển đổi số toàn diện. Từ một đơn vị chỉ thuần túy làm nhiệm vụ cung cấp điện năng, Công ty đã vươn tầm trở thành nhà cung cấp dịch vụ năng lượng thông minh, chuyên nghiệp hàng đầu. Hàng loạt các hệ thống phần mềm quản trị lõi tiên tiến bậc nhất thế giới đã được đưa vào vận hành trơn tru, đồng bộ như: CMIS (quản lý thông tin khách hàng), PMIS (quản lý kỹ thuật lưới điện), CRM, OMS... Đặc biệt, sự ra đời của Trung tâm Điều khiển xa đã cho phép các kỹ sư thao tác trên màn hình máy tính có thể giám sát, phân tích dữ liệu và đóng cắt toàn bộ hệ thống lưới điện rộng lớn trên toàn địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đó, sự hài lòng của khách hàng được Công ty đặt lên vị trí cao nhất. Công tơ cơ khí thủ công thuở nào đã lùi vào dĩ vãng, được thay thế hoàn toàn bằng hệ thống công tơ điện tử đo xa minh bạch, chính xác. Đột phá hơn, công nghệ sửa chữa điện nóng (Hotline) tiên tiến đã ra đời, giúp những người thợ có thể thao tác, khắc phục trực tiếp trên lưới điện 22kV đang mang điện mà không cần tiến hành cắt điện. Bước tiến này đã xóa bỏ hoàn toàn nỗi lo gián đoạn sinh hoạt, sản xuất, bảo vệ tối đa quyền lợi của nhân dân và doanh nghiệp.
Song hành cùng nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, phương châm “Lấy khách hàng làm trung tâm” còn lan tỏa hơi ấm đến mọi nẻo đường thông qua các hoạt động an sinh xã hội sâu sắc. Những chiến dịch “Thắp sáng đường quê”, “Trao niềm tin, gửi yêu thương”, tri ân các gia đình chính sách, nhận phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng... đã khắc họa nên bức chân dung tuyệt đẹp, giàu lòng nhân ái của những "Người lính áo cam" trong trái tim người dân đất Mỏ.
Ngọn lửa truyền thống soi đường cho khát vọng chinh phục tương lai
Trải qua bao thăng trầm, dẫu công nghệ có phát triển rực rỡ đến đâu, hệ thống máy móc tối tân hay trí tuệ nhân tạo thông minh đến mức nào, thì tài sản vô giá nhất, thứ cốt lõi làm nên hồn cốt và sức mạnh trường tồn của Công ty Điện lực Quảng Ninh suốt 53 năm qua vẫn luôn là con người. Đó là sự tiếp nối thế hệ đầy thiêng liêng, bền bỉ; là sự giao thoa hoàn hảo giữa kinh nghiệm dạn dày của những lớp người đi trước và sức trẻ của thế hệ hôm nay.
Thế hệ thợ điện Quảng Ninh hôm nay quy tụ đội ngũ tri thức trẻ được đào tạo chính quy, bài bản. Họ sở hữu trong mình khối lượng tri thức kỹ thuật hiện đại, tư duy nhạy bén, tiếp cận và làm chủ nhanh chóng các tinh hoa của công nghệ số. Thế nhưng, tận sâu trong huyết quản, ngọn lửa truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" do các thế hệ cha anh thắp lên vẫn ngày đêm rực cháy.
"Chúng tôi vô cùng may mắn, tự hào khi sinh ra, lớn lên và cống hiến trong một tập thể có bề dày truyền thống 53 năm anh hùng. Nếu thế hệ cha chú, thế hệ của bác Đỗ Thanh Thái đã chinh phục dòng điện bằng lòng dũng cảm, bằng xương máu và sức người trong mưa bom đạn lửa, thì thế hệ trẻ hôm nay đang chinh phục không gian số bằng trí tuệ, sự sáng tạo và năng lực làm chủ công nghệ hiện đại. Làm việc tại Trung tâm Điều khiển xa, quản lý toàn bộ hệ thống lưới điện thông minh của tỉnh, áp lực vô cùng lớn. Chỉ một thao tác sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn của đồng đội hoặc gây gián đoạn điện của hàng ngàn doanh nghiệp, hộ dân. Nhưng chính áp lực đó là động lực để tuổi trẻ Công ty Điện lực Quảng Ninh vươn lên không ngừng học hỏi... Chúng tôi tự hứa sẽ tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng để ngọn lửa truyền thống luôn rực cháy trong từng hành động nhỏ nhất." Chia sẻ của Kỹ sư Nguyễn Ngọc Khang – Phó Chủ tịch Công đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Công ty.
Chặng đường lịch sử 53 năm đã tạo dựng nên bệ phóng vững chắc để Công ty tự tin bước vào thời đại mới. Đặc biệt, tầm nhìn chiến lược vĩ mô của Trung ương và địa phương định hướng đưa Quảng Ninh vươn mình trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương kể từ ngày 01/9/2026, một trung tâm kinh tế biển hiện đại bậc nhất, cực tăng trưởng du lịch mang đẳng cấp quốc tế. Khát vọng ấy đang đặt lên vai ngành Điện yêu cầu vô cùng khắt khe và cấp bách về bài toán an ninh năng lượng bền vững.
Nhiệm vụ của tương lai không chỉ dừng lại ở khái niệm "cung cấp đủ điện". Đó còn phải là cung ứng điện thông minh, linh hoạt, an toàn tuyệt đối, với chất lượng dịch vụ ngày càng cao. Hơn thế, bài toán của thế kỷ XXI đòi hỏi Công ty Điện lực Quảng Ninh phải tiên phong trong việc tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, hướng tới thực hiện cam kết quốc tế về mục tiêu bảo vệ môi trường và kiến tạo hệ sinh thái phát triển xanh bền vững. Đó quả thực là sứ mệnh vô cùng nặng nề, nhưng cũng vinh quang, cao cả.
Ôm trọn niềm tự hào về di sản quá khứ, hun đúc bởi sức mạnh vô song từ truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", kết hợp cùng sự lãnh đạo tài tình, đoàn kết của Ban lãnh đạo Công ty và ngọn lửa nhiệt huyết từ hơn một ngàn CBCNV, Công ty Điện lực Quảng Ninh chắc chắn sẽ vượt qua mọi khó khăn, tiếp tục giữ vững dòng ánh sáng trên đất Mỏ anh hùng; với khát vọng, niềm tin cùng ý thức trách nhiệm nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2025–2030), đưa Quảng Ninh trở thành tỉnh kiểu mẫu, giàu đẹp, văn minh, hiện đại, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
