Trong bối cảnh đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã chủ động theo dõi sát diễn biến cung - cầu, tham mưu nhiều giải pháp điều hành thị trường, hoàn thiện thể chế, tăng cường chuyển đổi số và triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường. Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm không chỉ góp phần ổn định thị trường trong nước mà còn tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu thúc đẩy tiêu dùng nội địa và phát triển bền vững thị trường hàng hóa.
Hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng cho phát triển thị trường hiện đại
Một trong những dấu ấn nổi bật trong nửa đầu năm là công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Không chỉ tập trung xử lý những vấn đề phát sinh trên thị trường, Cục đã chủ động tham mưu Bộ Công Thương trình Chính phủ và ban hành nhiều văn bản quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển thị trường trong nước.
Ngay từ đầu năm 2026, Cục đã ban hành Kế hoạch công tác với 102 nhiệm vụ, phân công rõ trách nhiệm đến từng đơn vị. Bám sát chỉ đạo của Bộ Công Thương, các đơn vị đã chủ động triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm về hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường, điều hành xăng dầu, chuyển đổi số, cải cách hành chính, hợp tác quốc tế và thực thi pháp luật, nhiều nhiệm vụ hoàn thành đúng và vượt tiến độ, tạo nền tảng quan trọng để hoàn thành các mục tiêu năm 2026.
Theo số liệu của Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 3.837 nghìn tỷ đồng, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của thị trường trong nước là điểm tựa quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tổng mức bán lẻ từ 13–15% trong năm 2026 theo Nghị quyết số 01/NQ-CP, Cục TTTN đang tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường và thúc đẩy lưu thông hàng hóa.
Đáng chú ý, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 88/NQ-CP về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và đẩy mạnh Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam". Cùng với đó là ba thông tư của Bộ Công Thương liên quan đến Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, hoạt động kinh doanh xăng dầu và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Đây được xem là những bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm tính minh bạch của thị trường và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.
Song song với việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, Cục cũng đang tham gia xây dựng nhiều dự án luật, nghị định và quyết định của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến phát triển thị trường, logistics và hạ tầng thương mại. Điều này cho thấy định hướng chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị thị trường theo hướng hiện đại, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu hội nhập.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý
Nếu như trước đây chuyển đổi số chủ yếu được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ thì trong 6 tháng đầu năm 2026, đây đã trở thành một trong những trụ cột trong hoạt động quản lý và điều hành của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trên cả ba phương diện: chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, chuyển đổi số trong hoạt động nội bộ và phát triển các nền tảng số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đáng chú ý, hệ thống thanh toán nộp phạt xử lý vi phạm hành chính đã được kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân thực hiện thanh toán trực tuyến, góp phần giảm thời gian, chi phí và nâng cao tính minh bạch trong thực thi pháp luật.
Ở cấp nội bộ, Hệ thống quản lý công việc BASE được đưa vào sử dụng chính thức từ đầu năm 2026, với 100% công chức, người lao động sử dụng trong xử lý công việc và quản lý lịch họp. Chỉ trong 6 tháng, hệ thống đã ghi nhận gần 1.500 công việc và hơn 300 lịch họp được quản lý trên nền tảng số; đồng thời Cục đang nghiên cứu tích hợp các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm hỗ trợ soạn thảo văn bản và quản lý công việc hiệu quả hơn.
Một điểm sáng khác là hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tiếp tục được mở rộng. Tính đến cuối tháng 6/2026, đã có 1.095.051 sản phẩm được đăng ký và 1.094.841 sản phẩm được cấp mã định danh. Hệ thống cũng kết nối thành công dữ liệu truy xuất nguồn gốc của Công ty Petro Miền Trung và Đạm Phú Mỹ, mở ra khả năng kết nối với nhiều doanh nghiệp lớn trong thời gian tới, góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường, hỗ trợ phòng, chống hàng giả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Quyết liệt đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả
Nếu công tác xây dựng thể chế và điều hành thị trường tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định thì hoạt động kiểm tra, kiểm soát chính là "lá chắn" bảo vệ thị trường trước các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả. Sáu tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi lực lượng quản lý thị trường tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong phát hiện, xử lý vi phạm.
Theo báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, ngay từ đầu năm, Cục đã tham mưu Bộ Công Thương triển khai đồng bộ nhiều văn bản chỉ đạo nhằm thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia 389 về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đặc biệt, việc triển khai Kết luận số 207-KL/TW của Ban Bí thư, Nghị quyết số 397/NQ-CP của Chính phủ và Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã tạo cơ sở để các địa phương tổ chức nhiều đợt kiểm tra chuyên đề, tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao như xăng dầu, thực phẩm, mỹ phẩm, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hàng tiêu dùng và thương mại điện tử.
Điểm đáng chú ý là phương thức vi phạm đang thay đổi nhanh chóng. Thay vì tập trung tại các chợ truyền thống như trước đây, nhiều đối tượng đã chuyển sang lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng và các dịch vụ chuyển phát để tiêu thụ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Điều này đặt ra yêu cầu lực lượng quản lý thị trường không chỉ tăng cường kiểm tra trực tiếp mà còn phải nâng cao năng lực giám sát trên môi trường số, khai thác dữ liệu và phối hợp với các nền tảng thương mại điện tử để phát hiện sớm các hành vi vi phạm.
Kết quả xử lý vi phạm trong 6 tháng đầu năm đã phản ánh rõ hiệu quả của việc triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thị trường.
Theo báo cáo, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã kiểm tra, xử lý 74 vụ việc, với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính trên 7,06 tỷ đồng. Song song với hoạt động kiểm tra trực tiếp, công tác tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân, doanh nghiệp tiếp tục được chú trọng. Trong kỳ báo cáo, Cục đã tiếp nhận 831 cuộc gọi qua đường dây nóng của Cục, 165 cuộc gọi từ đường dây nóng của Ban Chỉ đạo quốc gia 389 và 306 phản ánh qua thư điện tử. Trên cơ sở xác minh, 29 thông tin đã được chuyển tới các Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường địa phương để kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền. Nội dung phản ánh chủ yếu liên quan đến hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu, gian lận trong kinh doanh xăng dầu và hành vi trốn thuế.
Đáng chú ý, trong đợt cao điểm đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được triển khai từ ngày 7/5 đến 30/5/2026, lực lượng quản lý thị trường trên cả nước đã kiểm tra 4.701 vụ việc, phát hiện 3.730 vụ vi phạm, xử lý 4.147 hành vi vi phạm hành chính và chuyển 37 vụ có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 41,4 tỷ đồng, trong khi trị giá hàng hóa vi phạm bị phát hiện lên tới hơn 22,2 tỷ đồng. Đây là một trong những đợt cao điểm có quy mô lớn nhất từ đầu năm, thể hiện quyết tâm của lực lượng trong việc lập lại kỷ cương thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Kích cầu tiêu dùng, lan tỏa sức sống hàng Việt
Không chỉ chú trọng quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước còn tích cực triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại và truyền thông nhằm kích cầu tiêu dùng nội địa.
Trong 6 tháng đầu năm, Chương trình "Sức sống hàng Việt" đã tổ chức thành công 8 số, trở thành diễn đàn kết nối giữa doanh nghiệp, hệ thống phân phối và người tiêu dùng. Các chương trình không chỉ quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền mà còn kết hợp hình thức trưng bày trực tiếp với livestream bán hàng, góp phần mở rộng đầu ra cho doanh nghiệp trong bối cảnh thương mại số phát triển mạnh.
Hiệu ứng truyền thông của chương trình cũng rất ấn tượng với gần 500 tin, bài được đăng tải trên các cơ quan báo chí trung ương và địa phương, cùng hàng loạt video, nội dung trên các nền tảng TikTok, Facebook và fanpage. Đây không chỉ là hoạt động quảng bá hàng Việt mà còn góp phần lan tỏa thông tin chính thống, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về sử dụng sản phẩm trong nước và thúc đẩy Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" trong giai đoạn mới.
Bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường xăng dầu
Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, điều hành thị trường xăng dầu tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Cục trong 6 tháng đầu năm. Trước diễn biến phức tạp của giá dầu thế giới, Cục đã thường xuyên theo dõi sát tình hình cung - cầu, phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu Bộ Công Thương điều hành giá theo quy định, đồng thời đôn đốc các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành đã góp phần hạn chế nguy cơ đứt gãy nguồn cung, không để xảy ra tình trạng khan hiếm cục bộ hoặc đầu cơ, găm hàng, đặc biệt trong các dịp cao điểm tiêu dùng và kỳ nghỉ lễ. Cùng với đó, công tác kiểm tra việc chấp hành các quy định về kinh doanh xăng dầu tiếp tục được tăng cường, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.
Hướng tới quản lý thị trường hiện đại, minh bạch và hiệu quả
Bước sang 6 tháng cuối năm, dự báo tình hình thị trường tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử xuyên biên giới, các phương thức gian lận mới cùng áp lực từ biến động kinh tế thế giới đòi hỏi công tác quản lý thị trường phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ.
Theo đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế; nâng cao hiệu quả điều hành thị trường; tăng cường chuyển đổi số; đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc hàng hóa; triển khai hiệu quả các chương trình phát triển thị trường trong nước; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Nhìn lại 6 tháng đầu năm có thể thấy, những kết quả đạt được không chỉ thể hiện qua các con số xử lý vi phạm hay số lượng văn bản được ban hành, mà còn phản ánh sự chuyển biến trong tư duy quản lý thị trường. Từ vai trò kiểm tra, xử lý vi phạm, lực lượng quản lý thị trường đang từng bước chuyển sang mô hình quản trị hiện đại, kết hợp giữa hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ số, điều hành thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, yêu cầu đối với công tác quản lý thị trường sẽ ngày càng cao. Với những nền tảng đã được xây dựng trong nửa đầu năm 2026, lực lượng quản lý thị trường được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò là "lá chắn" bảo vệ thị trường nội địa, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và tạo động lực cho phát triển kinh tế bền vững.
