PV: Sự kiện lớn nhất trong năm nay là hợp nhất hai ngành Công nghiệp và Thương mại thành ngành Công Thương. Trên cương vị Chủ tịch Công đoàn Công Thương, xin ông cho biết những khó khăn và thuận lợi mà hoạt động CĐ ngành phải đối mặt trong giai đoạn này?
TS. Đỗ Đăng Hiếu: Để đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong hoạt động của Công đoàn Công Thương cần phải phân tích nhiều mặt. Tuy nhiên, về cơ bản là thuận lợi, bởi là ngành mới, nhưng trong nhiều năm qua, họạt động của Công đoàn Công nghiệp và Công đoàn Thương mại & Du lịch khá đều tay và có sự thống nhất chặt chẽ giữa công đoàn với chuyên môn nên đã đạt được những thành tích đáng kể, góp phần vào sự phát triển của ngành Công nghiệp và Thương mại. Sự hợp nhất hai ngành còn tạo ra sức mạnh cho phong trào CNVC-LĐ và hoạt động công đoàn Ngành, bởi số lượng đoàn viên, CNLĐ tăng lên đáng kể. CĐ ngành Công Thương hiện có 274.000 đoàn viên làm việc tại 604 CĐCS trực thuộc và gần nửa triệu đoàn viên chỉ đạo phối hợp và đại diện theo ngành nghề trong Bộ. Việc chỉ đạo hoạt động của các CĐ cơ sở cũng rất thuận lợi bởi hoạt động của hai ngành có rất nhiều sự tương đồng, đó là hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động thương mại đan xen giữa các doanh nghiệp. Công tác phát triển đoàn viên vẫn rất tốt. Riêng với ngành Công nghiệp, Nghị quyết Đại hội CĐCNVN nhiệm kỳ II đề ra mục tiêu phát triển 30.500 đoàn viên và chúng tôi đã thực hiện vượt mức chỉ tiêu đặt ra, phát triển được gần 50.000 đoàn viên mới.
Còn về khó khăn, trước tiên phải nói đến là chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác công đoàn. Năm 2008 là năm Đại hội CĐ các cấp tiến tới đại hội lần thứ nhất Công đoàn Công Thương, vì vậy cán bộ CĐ cơ sở sẽ có nhiều biến động, một số lượng lớn cán bộ mới được bầu chưa qua đào tạo nghiệp vụ công đoàn nên chưa thể đáp ứng ngay với yêu cầu công tác của cơ sở. Bên cạnh đó, hiện nay nguồn lao động bổ sung vào đội ngũ CNLĐ xuất phát từ nhiều thành phần khác nhau nên nhận thức, trình độ học vấn, tay nghề, tác phong lao động công nghiệp còn nhiều bất cập. Thêm vào đó là đời sống CNLĐ, nhất là CNLĐ ở các khu công nghiệp, các thành phố lớn ngày càng khó khăn do giá cả tăng cao. Những vấn đề trên gây không ít khó khăn cho công tác CĐ, đặc biệt là công tác tuyên truyền giáo dục, phát triển đoàn viên và bảo vệ lợi ích cho người lao động.
PV: Hội nhập kinh tế quốc tế và tốc độ cổ phần hoá nhanh chóng của các doanh nghiệp đã làm giảm bớt sự can thiệp của Nhà nước vào doanh nghiệp. Theo ông, hoạt động CĐ trong giai đoạn này có khó khăn hơn không và cần được đổi mới như thế nào cho phù hợp?
TS. Đỗ Đăng Hiếu: Việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) là tín hiệu khẳng định quá trình cải cách, mở cửa sẽ được tăng tốc. Chúng ta đã hội nhập hoàn toàn vào nền kinh tế thế giới. Đồng thời với việc hưởng những ưu đãi do WTO mang lại thì chúng ta cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, gia nhập WTO có khả năng làm thay đổi nhận thức, tư duy, hành vi và quan niệm của mỗi người, tác động đến mối quan hệ lao động trong từng doanh nghiệp. Vì vậy, hoạt động công đoàn chắc chắn sẽ phải đối mặt với những khó khăn và thách thức mới. Trước đây, chúng ta quen cách chỉ đạo và hoạt động CĐ ở doanh nghiệp nhà nước, nay loại hình này ngày càng thu hẹp, thay vào đó là hàng loạt các doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, doanh nghiệp dân doanh ra đời, khiến quan hệ lao động ngày càng trở nên phức tạp, tình trạng bóc lột lao động ngày càng tăng, dẫn đến mâu thuẫn, tranh chấp lao động phát triển. Trong khi đó, hoạt động CĐ chưa thực sự đổi mới, tổ chức và phương thức hoạt động còn mang nặng lối mòn thời bao cấp, nội dung hoạt động còn dàn trải, phương pháp mang tính hành chính, quan liêu. Hoạt động c?a CĐCS nhiều nơi còn lúng túng, chưa có hiệu quả, chưa bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của CNLĐ, chưa lấy được niềm tin của NLĐ đối với tổ chức CĐ.
Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, theo tôi, Công đoàn Việt Nam nói chung và Công đoàn Công Thương nói riêng trong nhiệm kỳ tới cần:
- Đổi mới thật mạnh mẽ, thật nhanh chóng, trong đó trước hết là đổi mới mô hình tổ chức, phải tìm ra được một mô hình đa dạng, năng động và linh hoạt để thích ứng với sự phát triển của các loại hình doanh nghiệp.
- Tích cực đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn, trong đó cũng cần rà soát lại nội dung, chương trình, phương pháp, mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng. Bản thân mỗi cán bộ CĐ cũng cần tự đánh giá đúng mình về những mặt mạnh, mặt yếu, năng lực, kinh nghiệm, bản lĩnh để có thể tự hoàn thiện mình.
- Phát huy dân chủ, khắc phục bệnh quan liêu, hành chính trong tổ chức và hoạt động CĐ. Mọi hoạt động CĐ phải đi vào thực chất, hiệu quả. Phải hướng mạnh về cơ sở, lấy cơ sở làm trung tâm, lấy người lao động làm đối tượng với mục tiêu vì cuộc sống tốt đẹp hơn của người lao động; cần lắng nghe và nắm vững tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh của từng người lao động.
- Đẩy mạnh công tác phát triển đoàn viên, xây dựng CĐ cơ sở vững mạnh đi đôi với nâng cao chất lượng đoàn viên, đào tạo bằng được một đội ngũ cán bộ CĐCS biết cách hoạt động trong cơ chế thị trường.
PV: Xin ông cho biết những định hướng chủ yếu về hoạt động công đoàn ngành Công Thương trong năm 2008 và những năm tiếp theo?
TS. Đỗ Đăng Hiếu: Trước mắt, từ nay đến Tết Nguyên đán, Công đoàn Công Thương chỉ đạo các cấp CĐ trong ngành tham gia với chuyên môn, chủ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch trả lương, trả thưởng, hỗ trợ kinh phí chăm lo Tết cho người lao động, đặc biệt là CNLĐ có hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo mọi người lao động đều có Tết. Bên cạnh đó, năm 2008 chúng tôi tập trung kiện toàn bộ máy Công đoàn từ ngành đến cơ sở, đồng thời tập trung chỉ đạo thật tốt Đại hội Công đoàn các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ nhất Công đoàn Công Thương Việt Nam với tinh thần đại hội phải thực sự dân chủ, thực sự đổi mới. Ngoài những định hướng lớn đã nêu ở phần trên, trong những năm tới, Công đoàn Công Thương sẽ tập trung vào một số nội dung cụ thể sau:
- Tham gia với các cơ quan chuyên môn xây dựng văn bản pháp luật, chính sách liên quan đến người lao động; tham gia vào quá trình CPH, chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động với mục tiêu tăng trưởng kinh tế gắn liền với nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động.
- Chỉ đạo các đơn vị cơ sở tiến hành đàm phán xây dựng đơn giá tiền lương, quy chế trả lương, trả thưởng và ký thoả ước lao động tập thể. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ.
- Đổi mới phương pháp tuyên truyền, vận động CNVC-LĐ gắn với phát triển đoàn viên và xây dựng CĐCS vững mạnh.
- Tổ chức tốt các phong trào thi đua yêu nước đặc biệt là các phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, “Phong trào sáng kiến, tiết kiệm”, “An toàn vệ sinh lao động”, “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”…
- Tập trung nghiên cứu nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn trong các loại hình doanh nghiệp, tạo cơ sở niềm tin để người lao động tin tưởng, gắn bó với tổ chức công đoàn.
PV: Xin cảm ơn ông!
