Nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành là chặng đường ghi đậm dấu ấn của một tổ chức nghề nghiệp trí tuệ, sáng tạo, trách nhiệm, luôn đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, đến nay Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên đã khẳng định vai trò là “ngôi nhà chung” của đội ngũ kiến trúc sư, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng quy hoạch, kiến trúc đô thị, xây dựng diện mạo mới cho quê hương Thái Nguyên theo hướng văn minh, hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc.
Từ 7 hội viên ban đầu đến tổ chức nghề nghiệp vững mạnh
Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên được thành lập năm 1976, thời điểm đất nước vừa bước qua chiến tranh, đang từng bước khôi phục kinh tế và xây dựng cuộc sống mới. Ngày ấy, Hội chỉ có 7 thành viên, hoạt động trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn về cơ sở vật chất, môi trường hành nghề cũng như nguồn lực chuyên môn. Song với tình yêu nghề, tinh thần dấn thân và trách nhiệm với cộng đồng, các thế hệ kiến trúc sư đầu tiên đã đặt những viên gạch nền móng cho sự hình thành và phát triển của tổ chức Hội.
Từ một tổ chức nhỏ bé ban đầu, đến nay Hội đã có trên 100 hội viên, sinh hoạt tại 4 chi hội trực thuộc. Sự lớn mạnh về số lượng hội viên không chỉ phản ánh sức hút của tổ chức Hội mà còn cho thấy sự phát triển của đội ngũ kiến trúc sư trên địa bàn tỉnh trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Quan trọng hơn, đó là minh chứng cho vai trò ngày càng rõ nét của kiến trúc, quy hoạch trong phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Trong suốt 50 năm qua, Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên luôn phát huy tốt chức năng tập hợp, đoàn kết đội ngũ kiến trúc sư; khuyến khích sáng tạo nghề nghiệp; tổ chức trao đổi chuyên môn; tham gia tư vấn, phản biện xã hội và đồng hành cùng các cấp, ngành trong hoạch định định hướng phát triển không gian đô thị, nông thôn. Từ đó, Hội từng bước khẳng định vị thế là lực lượng trí thức chuyên môn có uy tín, có trách nhiệm và có nhiều đóng góp thiết thực đối với tỉnh.
Đồng hành cùng quá trình phát triển đô thị Thái Nguyên
Những năm gần đây, Thái Nguyên đẩy mạnh phát triển kinh tế theo hướng nhanh và bền vững, mở rộng không gian đô thị, hoàn thiện kết cấu hạ tầng, thu hút đầu tư và thúc đẩy chuyển đổi số. Trong tiến trình đó, công tác quy hoạch và kiến trúc giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Đây cũng là lĩnh vực mà Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều đóng góp nổi bật.
Với vai trò phản biện xã hội, Hội đã tham gia tích cực, hiệu quả vào việc góp ý, tư vấn cho các cấp chính quyền trong quá trình xây dựng chủ trương đầu tư, triển khai các dự án phát triển đô thị, các đồ án quy hoạch lớn và nhiều hoạt động của ngành Xây dựng Thái Nguyên trên các lĩnh vực như tư vấn, quản lý dự án, hội thảo, triển lãm chuyên ngành…
Một trong những dấu ấn rõ nét của Hội là sự tham gia trách nhiệm, sâu sát vào quá trình xây dựng và thực hiện Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là đồ án có ý nghĩa chiến lược, định hình không gian phát triển chung của tỉnh trong nhiều thập niên tới. Bên cạnh đó, các kiến trúc sư Thái Nguyên còn tham gia đóng góp chuyên môn đối với nhiều đồ án quan trọng như: quy hoạch vùng huyện Đại Từ, vùng huyện Phú Bình; quy hoạch chung thành phố Phổ Yên, thành phố Sông Công; quy hoạch chung các đô thị mới Yên Lãng, Hóa Thượng, Cù Vân; quy hoạch chung các xã nông thôn mới, thị trấn trên địa bàn tỉnh; cùng nhiều đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết khu dân cư, khu đô thị, cụm công nghiệp, khu sinh thái, nghỉ dưỡng, di tích…
Có thể nói, dấu ấn của đội ngũ kiến trúc sư Thái Nguyên không chỉ hiện diện trên bản vẽ mà còn đang dần hiện hữu trong từng không gian đô thị mới, từng trục phát triển, từng công trình động lực. Từ các khu đô thị, tuyến giao thông đến không gian công cộng, các ý tưởng quy hoạch và kiến trúc ngày càng thể hiện rõ hơn tư duy hiện đại, tính kết nối và định hướng phát triển bền vững.
Nâng tầm chất lượng các công trình đô thị
Không chỉ góp phần ở khâu quy hoạch, Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên còn tích cực tham gia các hội đồng thi tuyển kiến trúc đối với nhiều công trình quan trọng của tỉnh. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong việc lựa chọn phương án tối ưu, nâng cao chất lượng thẩm mỹ, công năng và giá trị sử dụng của công trình, qua đó góp phần tạo dựng điểm nhấn cho không gian đô thị.
Nhiều công trình, dự án tiêu biểu có sự tham gia phản biện, góp ý chuyên môn của các kiến trúc sư Thái Nguyên như: Trục phố đi bộ trung tâm thành phố Thái Nguyên; tháp Prime Thái Nguyên; quần thể văn hóa - thể thao cây xanh thành phố Phổ Yên; Trung tâm hành chính thành phố Phổ Yên; Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên; Sân vận động Thái Nguyên; các cầu Xuân Hòa, Quang Vinh 1, Quang Vinh 2, Hóa Thượng; cầu vượt Đồng Quang…
Đó là những công trình không chỉ mang ý nghĩa hạ tầng, kỹ thuật mà còn góp phần hình thành hình ảnh đô thị mới, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ đời sống nhân dân. Mỗi công trình đẹp, hợp lý, hài hòa với tổng thể không gian đều là kết quả của sự kết tinh giữa tầm nhìn quản lý, năng lực đầu tư và đóng góp trí tuệ của đội ngũ tư vấn, trong đó có vai trò không nhỏ của Hội Kiến trúc sư tỉnh.
Qua hoạt động chuyên môn và phản biện xã hội, Hội đã góp phần giúp các cơ quan, đơn vị nâng cao chất lượng nhiều đồ án, công trình; hạn chế những bất cập trong tổ chức không gian, cảnh quan kiến trúc; đồng thời khơi mở những cách tiếp cận mới trong phát triển đô thị phù hợp với đặc điểm tự nhiên, lịch sử và văn hóa của Thái Nguyên.
Khẳng định vai trò đội ngũ trí thức sáng tạo
Điểm đáng ghi nhận ở Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên là dù điều kiện hoạt động còn không ít khó khăn, song Hội vẫn phát huy tinh thần trách nhiệm, tính chủ động và sức mạnh tập thể. Trong từng giai đoạn phát triển của tỉnh, đội ngũ kiến trúc sư luôn thể hiện rõ vai trò của lực lượng trí thức sáng tạo, gắn chuyên môn với thực tiễn, gắn nghề nghiệp với trách nhiệm xã hội.
Trao đổi về những đóng góp của Hội đối với công tác quy hoạch, phát triển đô thị địa phương, Kiến trúc sư Nguyễn Văn Cường, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Thái Nguyên, cho biết: Vượt qua khó khăn về điều kiện làm việc, kinh phí hỗ trợ chuyên gia, thời gian qua Hội đã phát huy được sức mạnh tập thể, kịp thời đóng góp ý kiến phản biện cho nhiều đồ án quy hoạch theo yêu cầu của các cơ quan, tổ chức. Các kiến trúc sư tham gia hội đồng đều nêu cao trách nhiệm, nghiên cứu kỹ tài liệu, từ đó đề xuất nhiều ý kiến có giá trị, góp phần nâng cao chất lượng các đồ án.
Từ thực tiễn đó cho thấy, tổ chức Hội không đơn thuần là nơi sinh hoạt nghề nghiệp mà còn là diễn đàn trí tuệ, nơi hội tụ tâm huyết, kinh nghiệm và khát vọng cống hiến của đội ngũ làm nghề. Những đóng góp thầm lặng ấy đã và đang giúp Thái Nguyên có thêm cơ sở khoa học, thực tiễn trong quá trình hoạch định phát triển, nhất là ở lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc - lĩnh vực vừa đòi hỏi tư duy chiến lược, vừa cần tính dự báo dài hạn.
Kiến trúc không chỉ là xây dựng, mà còn là gìn giữ bản sắc
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng nhiều công trình mới, mở rộng không gian phát triển, mà còn là làm sao để mỗi đô thị, mỗi vùng đất vẫn giữ được cốt cách riêng, bản sắc riêng. Đây là vấn đề mà giới kiến trúc ngày nay đặc biệt quan tâm, và cũng là định hướng mà Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên đang hướng tới.
Thái Nguyên là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng; đồng thời có địa hình, cảnh quan tự nhiên đa dạng, đậm chất trung du miền núi phía Bắc. Vì vậy, quy hoạch và kiến trúc không thể chỉ đi theo tư duy mở rộng cơ học, mà cần đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa hiện đại và truyền thống, giữa hiệu quả kinh tế và giá trị văn hóa.
Từ thực tiễn tham gia phản biện nhiều đồ án, các kiến trúc sư trong tỉnh ngày càng chú trọng hơn đến yêu cầu phát triển cấu trúc đô thị bền vững, tổ chức không gian sống thân thiện, tăng cường yếu tố xanh, phát huy giá trị cảnh quan tự nhiên, đồng thời tạo dựng những không gian công cộng có chiều sâu văn hóa. Đó cũng là cách để kiến trúc góp phần “nuôi dưỡng” bản sắc địa phương, tạo ra sức hấp dẫn riêng cho mỗi đô thị, mỗi vùng quê trong quá trình hội nhập và phát triển.
Có thể khẳng định, ở góc độ nào đó, kiến trúc chính là tấm gương phản chiếu trình độ phát triển và bản lĩnh văn hóa của một địa phương. Những đồ án quy hoạch khoa học, những công trình hài hòa, nhân văn không chỉ nâng cao diện mạo đô thị mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng đời sống, nhận thức thẩm mỹ và niềm tự hào của cộng đồng dân cư.
Hướng tới đô thị thông minh, phát triển bền vững
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Thái Nguyên đặt mục tiêu xây dựng các đô thị ngày càng văn minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng. Điều đó đòi hỏi công tác quy hoạch - kiến trúc phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy lẫn phương thức thực hiện.
Phát huy kết quả đã đạt được, thời gian tới Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác phổ biến, trao đổi, tập huấn các chủ trương, chính sách của Nhà nước; cập nhật kiến thức mới về kiến trúc, quy hoạch, đô thị cho hội viên; tiếp cận các xu hướng thiết kế hiện đại phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa và định hướng phát triển của tỉnh. Cùng với đó là chủ động khích lệ ứng dụng chuyển đổi số trong tư vấn kiến trúc đô thị, tăng cường phối hợp với chính quyền trong hoạt động tư vấn và phản biện xã hội đối với các quy hoạch, công trình kiến trúc quan trọng.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, vai trò của giới kiến trúc sư càng trở nên quan trọng. Không chỉ dừng ở việc tạo lập không gian vật chất, đội ngũ làm nghề cần tham gia sâu hơn vào tư duy chiến lược phát triển đô thị, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến tổ chức cấu trúc đô thị bền vững, tạo động lực văn hóa cho phát triển kinh tế đô thị, nâng cao chất lượng không gian sống và thích ứng với những biến đổi của tương lai.
Đây cũng chính là kỳ vọng đặt ra đối với Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên trong chặng đường tiếp theo: tiếp tục phát huy trí tuệ tập thể, vai trò phản biện và tinh thần trách nhiệm xã hội, để đóng góp nhiều hơn nữa vào sự phát triển của tỉnh nhà.
Dấu mốc 50 năm - niềm tự hào và động lực mới
Kỷ niệm 50 năm thành lập Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường đã qua với nhiều thành quả đáng trân trọng, mà còn là thời điểm để khẳng định niềm tin vào chặng đường phía trước. Nửa thế kỷ ấy là hành trình của sự bền bỉ vun đắp, của tinh thần cống hiến âm thầm, của những bản vẽ, đồ án, công trình và ý tưởng đã góp phần làm nên diện mạo mới cho Thái Nguyên hôm nay.
Từ 7 hội viên thuở ban đầu đến một tổ chức có hơn 100 hội viên hôm nay; từ những bước đi đầu tiên còn nhiều gian khó đến vị thế ngày càng rõ nét trong đời sống chuyên môn và xã hội; từ những công trình đơn lẻ đến sự tham gia có chiều sâu vào các quy hoạch lớn của tỉnh - tất cả đã tạo nên một hành trình đáng tự hào của Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên.
Kỷ niệm Ngày Kiến trúc Việt Nam 27/4 năm nay vì thế càng thêm ý nghĩa. Đây không chỉ là dịp tôn vinh giới nghề mà còn là cơ hội để ghi nhận vai trò của đội ngũ kiến trúc sư Thái Nguyên đối với sự phát triển địa phương. Mỗi công trình đẹp hơn, mỗi đô thị hợp lý hơn, mỗi không gian sống nhân văn hơn đều có bóng dáng của những người làm nghề tận tâm, sáng tạo và trách nhiệm.
Với truyền thống 50 năm xây dựng và phát triển, tin tưởng rằng Hội Kiến trúc sư tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục là lực lượng nòng cốt, đồng hành cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh trên hành trình xây dựng Thái Nguyên trở thành tỉnh phát triển, có hệ thống đô thị hiện đại, giàu bản sắc, bền vững và đáng sống.
