Khi chính sách được nhìn trên góc độ “mở”

Điểm mới thứ nhất, cũng là điểm được mong chờ nhất nằm ở phần “đối tượng áp dụng”, lần đầu tiên cơ chế hỗ trợ đã vươn tới người tiêu dùng, bên cạnh các chính sách hỗ trợ truyền thống trước đó nhắm đến đối tượng đầu tư và sản xuất xe ô tô.

Theo đó, các cơ quan, tổ chức, cá nhân mua xe tải nhỏ đa dụng phục vụ cho nông nghiệp, nông thôn có sức chở đến 3 tấn; xe nông dụng nhỏ đa chức năng được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất vốn vay thương mại đối với các khoản vay dài hạn, trung hạn, ngắn hạn bằng đồng Việt Nam. Cụ thể, mức vay tối đa để mua các dòng xe được ưu tiên bằng 100% giá trị hàng hóa; hỗ trợ 100% lãi suất vốn vay trong hai năm đầu, 50% trong năm thứ ba.

Điểm mới thứ nhất, đối với doanh nghiệp sản xuất các dòng xe ưu tiên được hưởng các chính sách kích cầu, hỗ trợ phát triển thị trường. Đây được coi là điểm mới táo bạo, khác hẳn với cách nhìn trước kia là giữ thị trường tiêu dùng ô tô ở mức vừa (đôi khi còn hạn chế) do lo sợ quá tải hạ tầng giao thông.

Điểm mới thứ hai, là chính sách hỗ trợ chỉ nhằm đến những dòng xe mà nhà sản xuất trong nước có thế mạnh, có sức cạnh tranh và trên thực tế được tiêu thụ tốt trên thị trường.

Điểm mới thứ ba, đã xác định được những chi tiết linh kiện mà trong nước có thể sản xuất được, bao gồm các bộ phận động cơ, hộp số, cụm truyền động, làm cơ sở cho chính sách hỗ trợ.

Điểm mới thứ tư, các chính sách hỗ trợ trong Quyết định 229/QĐ-TTg đã “link” (liên kết) được với các chính sách khác, tạo nên tổng thể một hệ thống chính sách tương đối đồng bộ. Cụ thể, chính sách ưu đãi các dự án đầu tư dây chuyền máy móc, thiết bị để sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô, lắp ráp ô tô và xe chuyên dùng “link” với quy định về tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước; chính sách dành cho doanh nghiệp tham gia các chuỗi cung ứng toàn cầu trong sản xuất, xuất khẩu linh kiện, phụ tùng và xe nguyên chiếc “link” chính sách tín dụng xuất khẩu; chính sách ưu đãi các cơ quan, tổ chức, cá nhân mua xe tải nhỏ đa dụng phục vụ cho nông nghiệp, nông thôn có sức chở đến 3 tấn; xe nông dụng nhỏ đa chức năng “link” với chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp; chính sách hỗ trợ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học và công nghệ liên quan đến sản xuất các dòng xe ưu tiên “link” với chính sách nguồn vốn kinh phí sự nghiệp khoa học và công nghệ, v.v… và v.v…

Điểm mới thứ năm, chính sách hỗ trợ sản xuất và phát triển thị trường xe ô tô gắn với xu thế tăng trưởng “xanh” của thế giới. Theo đó, Quyết định 229/QĐ-TTg giao cho Bộ Tài chính chủ trì trình Chính phủ để trình Quốc hội ban hành thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống theo hướng: Phân chia thành các nhóm nhỏ hơn; giảm mức thuế suất thuế TTĐB đối với dòng xe ưu tiên tiêu dùng (có dung tích xi lanh nhỏ, sử dụng ít nhiên liệu, có kích thước nhỏ phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông, phù hợp với thu nhập của người dân); áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB cao và đặc biệt cao đối với xe có dung tích xi lanh trên 3.000 cm³ tiêu hao nhiều nhiên liệu, kích thước lớn chưa phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông và thu nhập người dân, lượng khí thải ra môi trường lớn và các chủng loại xe đến 9 chỗ ngồi có giá trị tuyệt đối lớn. Đồng thời, chủ trì nghiên cứu, ban hành phí môi trường theo hướng nâng cao đối với xe có dung tích xi lanh trên 3.000 cm³.

5 điểm mới trên nói lên rằng, các chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô nước nhà, nói rộng ra là các chính sách phát triển sản xuất, mở rộng thị trường trong bối cảnh hội nhập hiện nay được nhìn trên góc độ “mở”; nói cách khác là các nhà làm chính sách coi các nhà sản xuất ở Việt Nam, thị trường Việt Nam như là một phần trong chuỗi lưu thông tuần hoàn của dòng chảy thương mại thế giới. Và do đó, mang tính khả thi hơn.

Các dòng xe được hưởng chính sách hỗ trợ

a) Xe tải nhỏ đa dụng phục vụ cho nông nghiệp, nông thôn có sức chở đến 3 tấn;

b) Xe khách tầm trung và tầm ngắn chạy liên tỉnh, huyện, nội đô... phù hợp với điều kiện địa hình, hạ tầng giao thông trong nước với giá thành hợp lý, an toàn và tiện dụng;

c) Xe cá nhân chở người đến 9 chỗ ngồi, kích thước nhỏ, có dung tích xi lanh từ 1.500 cm³ trở xuống, xe tiết kiệm nhiên liệu, giá cả phù hợp với người tiêu dùng;

d) Các loại xe chuyên dùng: Xe chở bê tông, xi téc, cứu hỏa, cứu thương, vệ sinh môi trường... và các loại xe đặc chủng phục vụ an ninh - quốc phòng;

đ) Xe nông dụng nhỏ đa chức năng (kết hợp vận tải hàng hóa với một hay nhiều tính năng như làm đất, bơm nước, phát điện, phun thuốc sâu..) để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng ở nông thôn và miền núi.