Trong giai đoạn 2023-2025, việc làm và thu nhập của người lao động trong toàn Ngành cơ bản ổn định. Thu nhập bình quân đạt 8,5 triệu đồng/người/tháng, tăng 14,86% so với đầu nhiệm kỳ, phản ánh nỗ lực lớn của doanh nghiệp và tổ chức công đoàn trong bối cảnh thị trường lao động chịu nhiều sức ép. Nhìn chung, các đơn vị trong hệ thống Công đoàn Công Thương Việt Nam đã cơ bản bảo đảm việc làm cho người lao động, đặc biệt tại những doanh nghiệp duy trì được nhịp độ sản xuất và đơn hàng ổn định.
Tuy nhiên, bức tranh lao động cũng cho thấy những gam màu đan xen. Ở một số lĩnh vực như da giày, cơ điện, cơ khí…, quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp, sắp xếp lại sản xuất, dịch chuyển địa điểm làm việc đã dẫn tới biến động lao động cục bộ. Có nơi thiếu hụt lao động, trong khi một số lĩnh vực khác lại dư thừa. Tính chung toàn Ngành giai đoạn 2023-2025, tỷ lệ thiếu việc làm vẫn ở mức 30-40% so với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo lại, điều tiết và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực.
Cùng với việc làm và thu nhập, việc thực thi pháp luật lao động tiếp tục được chú trọng. Tỷ lệ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và công tác an toàn, vệ sinh lao động đạt trên 90%. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt tỷ lệ 100%; các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn và doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực sản xuất, xuất nhập khẩu, hội nhập quốc tế (chiếm trên 80% tổng số tổ chức công đoàn) đạt khoảng 90%. Những con số này cho thấy sự chuyển biến tích cực về kỷ cương pháp luật và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Đời sống vật chất và tinh thần của công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) toàn Ngành tiếp tục được nâng lên thông qua nhiều hoạt động chăm lo thiết thực. Các chương trình như Bữa cơm Công đoàn, Tháng Công nhân, Tết Đoàn viên, Chợ Tết Công đoàn, Phúc lợi đoàn viên, cùng các hoạt động văn hóa, thể thao, giao lưu giữa công đoàn và chuyên môn được triển khai rộng khắp, thu hút đông đảo đoàn viên tham gia. Đặc biệt, công tác hỗ trợ đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn do tai nạn lao động, thiên tai được thực hiện kịp thời, thể hiện rõ vai trò đại diện, đồng hành của tổ chức công đoàn.
Sáng kiến - động lực từ phong trào thi đua yêu nước
Một điểm nhấn nổi bật trong giai đoạn 2023-2025 là các phong trào thi đua yêu nước được triển khai ngày càng thực chất, gắn chặt với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh. Công đoàn các cấp đã cụ thể hóa các phong trào do Trung ương và Chính phủ phát động, tạo không khí thi đua sôi nổi, khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo trong đoàn viên, người lao động.
Kết quả là toàn Ngành đã ghi nhận xấp xỉ 450 nghìn sáng kiến, với giá trị làm lợi ước đạt 55 tỷ đồng. Đây không chỉ là những con số ấn tượng về mặt lượng, mà còn phản ánh chất lượng của các sáng kiến gắn với cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí và bảo đảm an toàn lao động. Bên cạnh đó, 150 công trình tiêu biểu đã được gắn biển chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước và của ngành, thể hiện rõ dấu ấn của phong trào thi đua trong từng đơn vị, doanh nghiệp.
Nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Công đoàn Việt Nam, việc tổ chức Hội nghị biểu dương Lao động giỏi - Lao động sáng tạo; Trưởng ban Nữ công tiêu biểu xuất sắc; Chủ tịch công đoàn tiêu biểu đã tôn vinh 95 gương mặt điển hình. Những cá nhân này không chỉ có thành tích xuất sắc trong lao động, sản xuất mà còn đóng góp tích cực cho hoạt động công đoàn và sự phát triển bền vững của ngành Công Thương.
Công tác thi đua, khen thưởng cũng có nhiều đổi mới theo hướng công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định. Các tiêu chuẩn, quy trình được rà soát, cập nhật, bảo đảm thống nhất với quy định pháp luật và phù hợp thực tiễn từng cấp công đoàn. Nhờ đó, khen thưởng thực sự trở thành động lực khuyến khích người lao động cống hiến, sáng tạo, thay vì chỉ mang tính hình thức.
Song song với phong trào sáng kiến là sự quan tâm đặc biệt tới công tác đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ, đoàn viên, nhất là cán bộ trẻ và cán bộ nữ. Lực lượng công nhân lao động phát triển cả về số lượng và chất lượng, cơ cấu ngày càng hợp lý hơn, từng bước hình thành đội ngũ có khả năng tiếp thu, làm chủ công nghệ mới, đáp ứng yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất – kinh doanh.
Số hóa hoạt động công đoàn - bước chuyển mang tính đột phá
Chuyển đổi số được xác định là một trong những khâu đột phá trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Công đoàn Công Thương Việt Nam. Giai đoạn vừa qua, công tác phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở (CĐCS) được triển khai đồng bộ với ứng dụng công nghệ thông tin. Trong giai đoạn 2023-2025, toàn Ngành đã phát triển thêm 8.143 đoàn viên, dù số đoàn viên giảm thực tế là 5.162 người do biến động lao động. Đặc biệt, 80.765 đoàn viên đã được cập nhật thông tin lên hệ thống phần mềm quản lý đoàn viên, góp phần hiện đại hóa công tác quản lý và tương tác.
Hướng tới mục tiêu hoàn thành chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn, các chỉ tiêu cụ thể đã được đặt ra trong nhiệm kỳ 2025-2030: phấn đấu 85% tổ chức CĐCS triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động; hàng năm, 70% công nhân lao động tại doanh nghiệp tham gia học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp. Đây là những mục tiêu mang tính nền tảng, tạo tiền đề cho tổ chức công đoàn thích ứng với bối cảnh mới.
Thực tiễn triển khai cho thấy chuyển đổi số đang diễn ra trên nhiều phương diện: số hóa văn bản, hồ sơ; sử dụng chữ ký số; tổ chức phòng họp không giấy, họp trực tuyến; đổi mới công tác tuyên truyền thông qua video ngắn, học trực tuyến; ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ biên soạn nội dung. Trong lĩnh vực chăm lo phúc lợi đoàn viên, việc xây dựng phần mềm để đăng ký, phê duyệt và giải ngân hỗ trợ giúp tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao mức độ hài lòng của đoàn viên.
Cùng với đó, chuyển đổi số đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ về phong cách, tác phong công tác của cán bộ công đoàn. Việc nâng cao kỹ năng số, năng lực quản trị dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và sử dụng thành thạo công nghệ số đang tạo ra sự chuyển động đồng bộ trong toàn hệ thống, từ quản lý điều hành đến đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Nhìn tổng thể, những kết quả về ổn định việc làm, nâng cao thu nhập, phát huy sáng kiến và đẩy mạnh chuyển đổi số đã và đang góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Công Thương có bản lĩnh, trình độ, kỹ năng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đây cũng là nền tảng để tổ chức công đoàn tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, đồng hành cùng người lao động và doanh nghiệp, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế xã hội và hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.
