Đại học Công nghiệp Hà Nội triển khai Nghị quyết 57: Tổ chức lại phương thức nghiên cứu, hướng tới giải quyết những bài toán công nghệ từ thực tiễn

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, trong đó thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm.

Với Đại học Công nghiệp Hà Nội, một cơ sở đào tạo có thế mạnh về kỹ thuật - công nghệ, lợi thế lớn là có mạng lưới hợp tác với trên 3.000 doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó có nhiều tập đoàn sản xuất và công nghệ trong nhóm 500 doanh nghiệp đứng đầu toàn cầu. Mạng lưới hợp tác này tạo điều kiện để Đại học gắn đào tạo, nghiên cứu ứng dụng với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, qua đó xác định những bài toán nghiên cứu xuất phát từ thực tiễn.

Trong bối cảnh đó, việc thực hiện Nghị quyết 57 tại Đại học được đặt vào yêu cầu tổ chức lại nguồn lực nghiên cứu, xác định những lĩnh vực công nghệ cần ưu tiên và mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp ngay từ khâu xác định bài toán nghiên cứu.

Ngày 27/3/2025, HaUI ban hành Quy chế hoạt động khoa học và công nghệ theo Quyết định số 405/QĐ-ĐHCN. Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm, Đại học tiếp tục ban hành 8 quy định và 8 kế hoạch hành động cùng kế hoạch tổng thể 5 năm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với 19 chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể thuộc 6 nhóm trọng tâm; bổ sung, điều chỉnh các nhiệm vụ và chỉ tiêu thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW vào các chương trình hành động.

Cùng với đó, Đại học triển khai các đề án dài hạn về phát triển Đại học số, Đại học định hướng đổi mới sáng tạo, đồng thời xây dựng Đại học theo hướng trở thành cơ sở giáo dục nghiên cứu mạnh trên cơ sở phát triển các nhóm nghiên cứu và đầu tư tiềm lực tương xứng; cụ thể hóa các chủ trương bằng việc đầu tư các Phòng thí nghiệm, hình thành các tổ chức nghiên cứu - ứng dụng mới, chuẩn bị thành lập doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số, Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chuyển đổi số cũng đi sâu hơn vào phương thức vận hành. Đại học hiện có mạng trục tốc độ cao 10Gb, trung tâm dữ liệu đạt chuẩn Tier 2, hơn 2.800 máy tính và trên 200 điểm wifi công cộng. Thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai toàn diện, chữ ký số được tích hợp trong quản trị; các nền tảng số tiếp tục được đưa vào đào tạo và kết nối giữa giảng viên với người học.

Thông qua Đề án phát triển Đại học số, Đại học đặt mục tiêu xử lý trực tuyến toàn bộ thủ tục hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và tăng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, đào tạo.

Trong tổ chức nghiên cứu, Đại học đang chuyển dần sang mô hình các nhóm chuyên sâu theo từng hướng công nghệ. Nhà trường đã thành lập và đưa vào hoạt động 1 nhóm nghiên cứu mạnh cùng 11 nhóm nghiên cứu tiềm năng.

Các hướng nghiên cứu trải rộng từ hệ thống thông minh và ứng dụng, sản xuất bồi đắp và gia công chính xác thông minh, vật liệu tiên tiến, truyền thông không dây, công nghệ điều khiển và xử lý dữ liệu đến trí tuệ nhân tạo, công nghệ vật liệu sinh hóa và phát triển bền vững. Đến năm 2030, Đại học đặt mục tiêu có tối thiểu 15 nhóm nghiên cứu tiềm năng và 5 nhóm nghiên cứu mạnh.

Việc tổ chức nghiên cứu theo nhóm giúp Đại học tập hợp nhân lực, thiết bị và nhiệm vụ theo từng hướng chuyên môn, đồng thời hình thành đội ngũ kế cận cho các chương trình nghiên cứu dài hạn. Đây là điểm khác với cách làm truyền thống dựa chủ yếu vào những nhiệm vụ riêng lẻ.

Các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam hiện nay nói chung, Đại học Công nghiệp Hà Nội nói riêng hiện đang vướng điểm nghẽn: khoảng cách từ kết quả nghiên cứu đến sản phẩm công nghệ và giá trị thực tiễn hiện vẫn còn khá lớn. Vì vậy, hoạt động nghiên cứu cần chuyển từ cách tiếp cận “có nhiệm vụ để nghiên cứu” sang “có bài toán để giải quyết”, đồng thời chuyển từ những nghiên cứu riêng lẻ sang các chương trình công nghệ có mục tiêu dài hạn.

Trên cơ sở các định hướng, biện pháp thúc đẩy, trong năm học 2025-2026, Đại học Công nghiệp hà Nội ghi nhận có bước gia tăng kết quả nghiên cứu nổi bật, với: 1.905 bài báo, báo cáo khoa học được công bố; 14 sáng chế, giải pháp hữu ích và 33 nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp trên cơ sở. Hạ tầng nghiên cứu hiện có Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (SICT), Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ và Sản xuất thông minh (SAME), Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao Công nghệ Điện - Điện tử (SEEE), các phòng thí nghiệm Hóa - Thực phẩm - Môi trường, Phòng Thí nghiệm Dệt May, PTN công nghệ phủ PVD và phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017.

Nguồn lực đang được ưu tiên cho một số lĩnh vực công nghệ mới. Đại học tham gia mạng lưới đào tạo xuất sắc quốc gia về công nghệ an ninh mạng thông minh, công nghệ truyền thông đa phương tiện và năng lượng tái tạo - hydrogen. Ở lĩnh vực vi mạch - bán dẫn, 6 giảng viên đã được cử đi đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước.

Các phòng thí nghiệm mới được định hướng theo mô hình dùng chung, phục vụ đồng thời nghiên cứu, đào tạo và hợp tác với doanh nghiệp.

Mạng lưới quan hệ với doanh nghiệp là một lợi thế của Đại học khi chuyển trọng tâm từ nghiên cứu theo khả năng sẵn có sang nghiên cứu xuất phát từ nhu cầu thực tế. Theo kế hoạch, Đại học tổ chức giao nhiệm vụ nghiên cứu trọng điểm định kỳ 6 tháng/lần theo đơn đặt hàng thực tiễn, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và đối tác nghiên cứu trong, ngoài nước.

Đại học đã triển khai dự án hợp tác nghiên cứu với Tập đoàn Vingroup và dự án nghiên cứu chung với Universiti Malaysia Perlis của Malaysia; Đại học Quốc gia Đài Loan.

Trong mô hình mà Đại học đang theo đuổi, doanh nghiệp có thể tham gia ngay từ khâu xác định bài toán nghiên cứu, cung cấp dữ liệu và môi trường thử nghiệm. Đại học cung cấp đội ngũ chuyên môn, cơ sở nghiên cứu và giải pháp công nghệ. Cách làm này giúp giảm khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu với nhu cầu sản xuất.

Tháng 9/2026, tại Hội chợ Triển lãm sản phẩm công nghiệp Hà Nội - Hanoi MIP Fair 2026, HaUI giới thiệu các sản phẩm thuộc các lĩnh vực AI, chuyển đổi số, điện - điện tử và cơ khí chế tạo. Việc đưa sản phẩm ra không gian kết nối doanh nghiệp cho phép các nhóm nghiên cứu tiếp cận nhu cầu thực tế, tìm đối tác và đánh giá khả năng tiếp tục hoàn thiện công nghệ.

Cùng với đó, HaUI đang xây dựng Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để bổ sung nguồn lực cho quá trình hoàn thiện sản phẩm và đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách tổ chức này giúp kết nối nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp đặt hàng, nguồn lực hoàn thiện công nghệ và hoạt động chuyển giao. Khi các khâu được nối chặt chẽ sẽ tạo mô hình “ba Nhà” hoàn chỉnh, giúp kết quả nghiên cứu có thêm điều kiện để tiếp tục phát triển sau khi kết thúc nghiên cứu.

Nguồn nhân lực vẫn là một trong những khâu quan trọng nhất khi Đại học mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ mới và đứng trước bối cảnh cạnh tranh gay gắt về nguồn nhân lực trong quá trình phát triển. HaUI hiện có 1 Giáo sư, 68 Phó Giáo sư, 382 Tiến sĩ và 616 Thạc sĩ; 100% cán bộ quản lý có trình độ tiến sĩ trở lên. Tuy nhiên, các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu về các lĩnh vực then chốt: vi mạch - bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, hệ thống thông minh và năng lượng tái tạo vẫn còn chưa nhiều. Độ tuổi trung bình của lực lượng nghiên cứu nòng cốt tiệm cận 45 tuổi, trong khi nhu cầu chuẩn bị đội ngũ kế cận ngày càng rõ.

Song song với việc củng cố nhân lực nghiên cứu, Đại học đang xây dựng chính sách học bổng, miễn giảm học phí riêng cho sinh viên các ngành công nghệ cao để tăng sức hút đối với những lĩnh vực đang cần nhân lực; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính trong hoạt động KHCN&ĐMST để các nhà khoa học tập trung nghiên cứu.

Đến nay, sau gần hai năm triển khai Nghị quyết 57, Đại học Công nghiệp Hà Nội đã hình thành một số nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo, gồm các nhóm nghiên cứu, những lĩnh vực công nghệ ưu tiên, hạ tầng nghiên cứu, cơ chế đặt hàng và mạng lưới kết nối doanh nghiệp. Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới là tiếp tục nâng chất lượng các nền tảng này và thể hiện hiệu quả bằng những công nghệ được ứng dụng, kết quả nghiên cứu được chuyển giao và các bài toán thực tiễn được giải quyết.