[eMagazine] Đà Nẵng: Tiết kiệm điện - động lực mới cho tăng trưởng xanh

Trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, nhu cầu sử dụng điện cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt không ngừng gia tăng. Đặc biệt, những đợt nắng nóng kéo dài với nền nhiệt cao khiến phụ tải điện liên tục lập đỉnh, tạo áp lực lớn đối với công tác vận hành hệ thống điện. Trước yêu cầu vừa bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, vừa đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả đã trở thành giải pháp quan trọng, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Tại Đà Nẵng, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi thành phố tiếp tục duy trì đà phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ, kéo theo nhu cầu điện tăng nhanh và đòi hỏi các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Hiện toàn thành phố có 71 cơ sở công nghiệp thuộc danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm (trên 1.000 TOE mỗi năm). Đây là nhóm khách hàng tiêu thụ điện lớn, đồng thời cũng là khu vực còn nhiều dư địa để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng thông qua đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất và áp dụng các mô hình quản trị hiện đại.

Theo Công ty Điện lực Đà Nẵng, trong năm 2025, tổng sản lượng điện tiêu thụ của nhóm doanh nghiệp công nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm thành phố đạt khoảng 1,3 tỷ kWh, chiếm khoảng 20% tổng sản lượng điện thương phẩm của toàn thành phố. Năm 2026, dự kiến sản lượng điện tiêu thụ của nhóm này đạt khoảng 1,43 tỷ kWh, tăng khoảng 130 triệu kWh so với cùng kỳ, tương ứng mức tăng 10%, chiếm khoảng 19,5% tổng sản lượng điện thương phẩm của thành phố.

Ông Bùi Đỗ Quốc Huy, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Đà Nẵng (PC Đà Nẵng) cho biết, các doanh nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm thuộc nhóm khách hàng có mức tiêu thụ điện lớn. "Việc các đơn vị này chủ động thực hiện giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và điều chỉnh phụ tải có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục, nhất là trong mùa cao điểm nắng nóng", ông Bùi Đỗ Quốc Huy nói.

Sự thay đổi trong nhận thức được phản ánh rõ nét tại các doanh nghiệp sản xuất. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là cắt giảm điện năng tiêu thụ thì hiện nay nhiều đơn vị chuyển sang quản trị năng lượng theo hướng đồng bộ, kết hợp đầu tư công nghệ, nâng cao hiệu suất thiết bị và phát triển năng lượng tái tạo.

Điển hình, Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng (DRC) hiện vận hành khoảng 4 MW điện mặt trời mái nhà, đáp ứng khoảng 5% nhu cầu điện của doanh nghiệp. Trong định hướng phát triển thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng quy mô điện mặt trời mái nhà nhằm giảm phát thải khí CO2 và tiết kiệm chi phí sản xuất. Trong 3 năm tới, công ty sẽ nâng thêm từ 3 - 5MW, phấn đấu đạt tỷ trọng từ 10 - 15% tổng lượng điện tiêu thụ.

_{Hệ thống điện mặt trời được lắp đặt trên mái nhà xưởng của Công ty CP Cao su Đà Nẵng}

Trong khi đó, Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát Đà Nẵng lựa chọn hướng đi dựa trên đổi mới công nghệ và tối ưu quy trình sản xuất.

Doanh nghiệp đã thay thế dần hệ thống chiếu sáng bằng đèn LED, chuyển đổi sản xuất sang giờ thấp điểm đối với những công đoạn sản xuất tiêu thụ nhiều điện năng; và triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà. Nổi bật nhất, Công ty đã đầu tư thêm dây chuyền thiết bị mới tiết kiệm năng lượng, giúp tăng năng suất sản xuất lên 15-20%.

"Thời gian tới, Công ty Ống thép Hòa Phát Đà Nẵng sẽ áp dụng mô hình Quản lý năng lượng trong sản xuất. Trong đó, sẽ xây dựng hệ thống quản lý năng lượng; thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ; đào tạo, nâng cao nhận thức cho người lao động về tiết kiệm điện… Song song với đó, tiếp tục tối ưu hóa công nghệ và thiết bị; tăng quản lý, vận hành và lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, tối ưu quy trình sản xuất”, ông Nguyễn Đức Tuấn - Giám đốc Công ty cho hay.

Không chỉ khu vực công nghiệp, các doanh nghiệp thương mại - dịch vụ tại Đà Nẵng cũng đang chuyển mạnh sang mô hình vận hành xanh nhằm giảm chi phí năng lượng và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Tại MM Supercenter Đà Nẵng, tối ưu hóa năng lượng được xem là một trong những chiến lược phát triển cốt lõi. Trung tâm đã đạt chứng nhận công trình xanh EDGE Advanced với tiềm năng tiết kiệm 42% năng lượng, 47% nước và giảm 33% carbon hàm chứa trong vật liệu so với công trình thương mại thông thường. Để hiện thực hóa mục tiêu này, doanh nghiệp đồng bộ nhiều giải pháp như áp dụng hệ thống quản lý tòa nhà thông minh (BMS), chuyển đổi 100% hệ thống chiếu sáng sang đèn LED, lắp đặt cửa kính cho hệ thống tủ đông, tủ mát và sử dụng chỉ số Energy Intensity để kiểm soát mức tiêu thụ điện theo từng mét vuông diện tích kinh doanh.

Nhằm nâng cao tỷ trọng năng lượng sạch, MM Supercenter Đà Nẵng sẽ đưa hệ thống điện mặt trời áp mái vào vận hành từ tháng 7/2026, đồng thời tiến tới triển khai hệ thống pin lưu trữ năng lượng BESS nhằm chủ động nguồn điện tái tạo cả ngày lẫn đêm, giảm tải thực tế cho lưới điện thành phố.

Theo bà Nguyễn Lương Minh Trang - Giám đốc MM Supercenter Đà Nẵng, việc đầu tư các giải pháp năng lượng xanh tại Đà Nẵng không phải là một dự án riêng lẻ mà nằm trong lộ trình phát triển bền vững chung của doanh nghiệp. Những sáng kiến triển khai thành công tại trung tâm sẽ là cơ sở để nhân rộng trên toàn hệ thống MM Mega Market Việt Nam, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững và Net Zero 2040 của tập đoàn.

“Thời gian đến, chúng tôi sẽ tiếp tục nâng cao năng lực quản lý năng lượng hiệu quả trên toàn bộ hoạt động vận hành, tăng tỷ trọng năng lượng sạch. Đồng thời chủ động mở rộng tìm kiếm và hợp tác với các đối tác công nghệ, tổ chức quốc tế để tiếp cận giải pháp tiên tiến hơn, hướng tới lộ trình xanh hóa toàn hệ thống”, bà Trang chia sẻ.

Tại siêu thị Coopmart Đà Nẵng, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả không chỉ mang tính hưởng ứng phong trào mà trở thành phương châm hành động xuyên suốt trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt trong mùa nắng nóng, thông qua việc điều tiết hệ thống điện phù hợp. Vào giờ thấp điểm mua sắm (lượng khách ít) như buổi trưa hoặc cuối ngày, siêu thị sẽ giảm lượng điện tiêu thụ ánh sáng, giảm điều hòa không khí để tiết kiệm điện.

“Hiện nay, siêu thị đang thay thế dần các thiết bị điện công nghệ tốt hơn để tiết kiệm điện hơn, như thay hệ thống đèn LED cũ bằng hệ thống mới công nghệ tốt hơn, thay các tủ làm mát, tủ đông công nghệ hiện đại để giảm điện năng tiêu thụ”, ông Lê Hồng Ca - Giám đốc siêu thị Coopmart Đà Nẵng thông tin.

Cùng với sự chuyển biến trong cộng đồng doanh nghiệp, Đà Nẵng đang từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm đưa các mục tiêu của Chỉ thị số 09/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện, Chỉ thị số 10/CT-TTg về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà vào thực tiễn. Trọng tâm không chỉ là tiết kiệm điện trong ngắn hạn mà còn xây dựng hệ thống sử dụng năng lượng hiệu quả, phát triển năng lượng tái tạo và bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Theo bà Lê Thị Kim Phương - Giám đốc Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng, ước tính 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện sản xuất trên địa bàn đạt khoảng 2.550 triệu kWh, trong khi sản lượng điện thương phẩm đạt khoảng 3.550 triệu kWh, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển kinh tế và nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả tiếp tục được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững của thành phố.

Để cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 17-CT/TU về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch. Thành phố đồng thời triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026-2030, Kế hoạch tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2026-2030, Chương trình quản lý nhu cầu điện (DSM), điều chỉnh phụ tải (DR) và khẩn trương thực hiện các yêu cầu của Chỉ thị số 09/CT-TTg và Chỉ thị số 10/CT-TTg.

Đáng chú ý, Kế hoạch tiết kiệm điện năm 2026 phấn đấu đạt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ và 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng; đồng thời, triển khai quyết liệt các chương trình quản lý nhu cầu điện (DSM) và điều chỉnh phụ tải (DR) theo Thông tư 07/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương.

Bên cạnh đó, thành phố cũng hướng dẫn các tổ chức, doanh nghiệp tại khu công nghiệp, khu công nghệ cao phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo quy định; nghiên cứu xây dựng Nghị quyết của HĐND thành phố về chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà và lưu trữ điện.

Từ những mô hình đã được triển khai hiệu quả, Đà Nẵng kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tới cộng đồng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh và người dân. Đây không chỉ là giải pháp thực hiện các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026-2030 của thành phố mà còn góp phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững.