[eMagazine] Khởi nguồn hào khí Công Thương

Đầu năm 1960, Nhà máy Cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng) phát động phong trào phát huy sáng kiến, tăng năng suất lao động. Ngày 14/9/1960, Đảng ủy Nhà máy quyết định mở hội thao kỹ thuật vào mùa Xuân năm 1961. Trong 2 tháng đã vượt 237 chỉ tiêu định mức lao động kỹ thuật. Năng suất lao động vượt từ 50% đến 610%. Duyên Hải ngày ấy sôi động một cao trào thi đua chưa từng có, đưa Nhà máy trở thành lá cờ đầu của ngành Công nghiệp miền Bắc. Ngày 15/3/1961, Bác Hồ về thăm Nhà máy. Tại cuộc nói chuyện với cán bộ, công nhân nhà máy, Bác nhấn mạnh: “Phong trào ở đây đang phát triển tốt, đang thi đua phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất để đảm bảo hoàn thành vượt mức kế hoạch và sản xuất với phương châm nhiều, nhanh, tốt, rẻ. Nhưng không nên chỉ bộc phát từng lúc, mà phải bền bỉ, liên tục”. Từ đó, trong ngành Công nghiệp miền Bắc dấy lên phong trào thi đua “Sóng Duyên Hải”, “Học tập Duyên Hải, đuổi kịp và vượt Duyên Hải”. 

Từ buổi đầu thành lập, ngay trong lòng các cuộc kháng chiến, qua mưa bom bão đạn, các hoạt động công nghiệp - thương mại đã gây dựng nên những cơ sở ban đầu cho công nghiệp hóa, thúc đẩy các ngành kinh tế quốc dân phát triển, đáp ứng nhu cầu đời sống nhân dân, góp phần giải quyết hậu cần tại chỗ, tạo điều kiện cho cuộc kháng chiến đi tới thắng lợi cuối cùng. 

Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, hoạt động công nghiệp, thương mại tuy gặp nhiều khó khăn do bị đánh phá ác liệt, nhưng ở miền Bắc đã hình thành hàng loạt cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, nhờ đó đã tự túc được một phần đáng kể các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu. Không chỉ xây dựng hạ tầng kinh tế - kỹ thuật, hàng vạn công nhân viên ngành Công Thương còn trực tiếp tham gia chiến đấu, và nhiều người đã anh dũng hy sinh. 

Sau năm 1975, nhiệm vụ quan trọng nhất là hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục sản xuất, xây dựng đất nước. Ngành Công Thương đã tham mưu cho Đảng và Nhà nước xác định những công trình trọng điểm nhằm hình thành một nền công nghiệp tự chủ, với cơ sở vật chất - kỹ thuật được tăng cường, cơ cấu công nghiệp hoàn chỉnh hơn. 

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, ngành Công Thương kịp thời điều chỉnh cơ cấu, hướng tới xây dựng một nền công nghiệp, thương mại, kinh tế đối ngoại độc lập, tự chủ; tập trung thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước về quyền tự chủ của doanh nghiệp nhà nước, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào thị trường trong nước và quốc tế; tham mưu và tổ chức xây dựng nhiều văn bản pháp luật, các chương trình, kế hoạch phát triển công nghiệp, thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế. 

Các quy hoạch chiến lược không chỉ tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng dài hạn, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa dất nước mà còn làm thay đổi căn bản công tác quản lý nhà nước về công nghiệp, thương mại theo hướng chuyển mạnh sang chức năng thúc đẩy, phục vụ phát triển là chính, hạn chế tối đa sử dụng các biện pháp hành chính vào sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, giảm dần các đầu mối quản lý ngành. 

Trải qua các giai đoạn lịch sử với nhiều lần thay đổi cơ cấu, tổ chức và tên gọi, ngành Công Thương luôn có những đóng góp quan trọng vào sự lớn mạnh của đất nước, trong công cuộc giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ở mỗi giai đoạn phát triển, rất nhiều phong trào thi đua được phát động ở các nhà máy, công xưởng đã tạo động lực cổ vũ mạnh mẽ cho tinh thần yêu nước, trách nhiệm và khát vọng phát triển, góp phần đưa ngành Công Thương vững mạnh, hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.