Theo Kế hoạch, Bộ Công Thương cụ thể hóa các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 808/QĐ-TTg, làm cơ sở để các cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng nhiệm vụ, bố trí nguồn lực và tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng, phát triển công nghệ chiến lược. Qua đó, góp phần thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng cho phát triển ngành theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Tập trung vào 3 bài toán lớn của ngành
Kế hoạch tập trung giải quyết 3 bài toán lớn: bảo đảm an ninh năng lượng, hiện đại hóa hệ thống điện và phát triển nhiên liệu xanh, thông minh, tự chủ; thúc đẩy tự chủ công nghiệp, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển chuỗi giá trị sản xuất xanh, thông minh, giá trị gia tăng cao; hiện đại hóa thương mại trong nước và nước ngoài dựa trên dữ liệu, logistics thông minh và chuỗi cung ứng tin cậy.
Từ 3 bài toán này, các nhiệm vụ được cấu trúc thành 3 nhóm nhiệm vụ với 22 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2030. Các công nghệ được ưu tiên lựa chọn theo hướng có khả năng nhanh chóng hình thành chuỗi công nghệ - sản phẩm - thị trường - năng lực làm chủ.
Danh mục nhiệm vụ bao quát nhiều lĩnh vực công nghệ có tính nền tảng và chiến lược như công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ số; công nghệ robot và tự động hóa; công nghệ biển, đại dương và lòng đất. Trong đó có các hướng nghiên cứu, phát triển như nền tảng bản sao số, AI chuyên ngành, thiết bị điện cao áp, robot công nghiệp, vật liệu mới và các giải pháp phục vụ sản xuất, năng lượng, thương mại.
Doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt
Một điểm nhấn của Kế hoạch là xác định doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt đầu tư phát triển và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược; Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua cơ chế, chính sách, đặt hàng và tiêu chuẩn; các cơ sở nghiên cứu, trường đại học tham gia nghiên cứu, phát triển và đào tạo nhân lực.
Đối với các công nghệ mới chưa được pháp luật chuyên ngành quy định đầy đủ, Kế hoạch cho phép nghiên cứu, đề xuất áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) theo quy định, qua đó rút ngắn thời gian thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm.
Ngay sau khi ban hành Quyết định 2159/QĐ-BCT, Bộ Công Thương yêu cầu các cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao; căn cứ chức năng, lĩnh vực và điều kiện thực tế để nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng, phát triển công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm chất lượng, tiến độ và hiệu quả.
Với cách tiếp cận lấy bài toán của ngành và sản phẩm đầu ra làm trọng tâm, Kế hoạch 2026-2030 được kỳ vọng tạo bước chuyển từ xác định các công nghệ ưu tiên sang tổ chức nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của ngành Công Thương.
