Tóm tắt:

Tại Phú Quốc, tốc độ phát triển du lịch nhanh đã mang lại nhiều cơ hội kinh tế nhưng đồng thời cũng tạo ra áp lực lớn đối với môi trường tự nhiên. Việc thúc đẩy mô hình khách sạn xanh không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn giúp định hình hình ảnh điểm đến bền vững. Bài viết tập trung phân tích thực trạng phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi theo hướng thân thiện với môi trường.

Từ khóa: khách sạn xanh, du lịch bền vững, Phú Quốc, lưu trú du lịch, bảo vệ môi trường.

1. Đặt vấn đề

Phú Quốc đang trở thành một trong những trung tâm du lịch quan trọng của Việt Nam với sự gia tăng nhanh chóng về số lượng khách và cơ sở lưu trú. Sự phát triển mạnh mẽ này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, đồng thời tạo ra nhiều việc làm và cơ hội đầu tư. Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh cũng kéo theo những hệ lụy đáng kể như gia tăng lượng rác thải, tiêu thụ năng lượng lớn và suy giảm tài nguyên thiên nhiên. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách thức phát triển du lịch theo hướng bền vững hơn.

Mô hình khách sạn xanh được xem là một hướng đi phù hợp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, thông qua việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và tăng cường các giải pháp thân thiện với thiên nhiên. Việc nghiên cứu và phát triển mô hình này tại Phú Quốc có ý nghĩa quan trọng, không chỉ góp phần bảo vệ hệ sinh thái đặc thù của đảo mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến trong xu hướng du lịch có trách nhiệm.

2. Thực trạng phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc

Theo số liệu từ Sở Du lịch tỉnh An Giang, chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025, Phú Quốc đã đón hơn 5,2 triệu lượt khách, trong đó gần 980.000 lượt khách quốc tế, với tổng doanh thu du lịch đạt khoảng 24.866 tỷ đồng, tăng gần 94% so với cùng kỳ. Quy mô tăng trưởng này cho thấy nhu cầu lưu trú tại đảo ngày càng lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các mô hình khách sạn theo hướng hiện đại và bền vững. (Tường Bách, 2025).

Sự phát triển mạnh của ngành du lịch đã thu hút hàng loạt tập đoàn lớn trong và ngoài nước đầu tư vào hệ thống khách sạn và resort cao cấp. Nhiều thương hiệu quốc tế đã hiện diện tại Phú Quốc, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn quản lý bền vững. Tuy nhiên, sự mở rộng nhanh về quy mô cũng đặt ra nhiều áp lực đối với môi trường tự nhiên, đặc biệt là vấn đề rác thải, tiêu thụ năng lượng và suy giảm hệ sinh thái ven biển.

Trước những thách thức này, xu hướng phát triển khách sạn xanh tại Phú Quốc đã bắt đầu hình thành và từng bước được các doanh nghiệp quan tâm. Một số cơ sở lưu trú đã chủ động áp dụng các giải pháp thân thiện với môi trường như tiết kiệm năng lượng, sử dụng vật liệu tái chế, giảm thiểu rác thải nhựa và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo. Theo nghiên cứu về du lịch xanh tại Việt Nam của Minh Châu (2025), số lượng khách sạn đạt chứng nhận xanh vẫn còn khá hạn chế. Năm 2023, cả nước chỉ có khoảng 45 khách sạn đạt các chứng nhận môi trường quốc tế, chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số cơ sở lưu trú; đến năm 2024, con số này tăng lên khoảng 57 cơ sở và có xu hướng mở rộng tại các điểm đến biển đảo, trong đó có Phú Quốc. Điều này cho thấy mô hình khách sạn xanh tuy đã xuất hiện nhưng vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu.

Bên cạnh nỗ lực từ phía doanh nghiệp, chính quyền địa phương cũng đang triển khai nhiều định hướng nhằm thúc đẩy phát triển du lịch xanh. Phú Quốc đã đặt mục tiêu trở thành đô thị du lịch không phát thải trong tương lai, với các giải pháp như phát triển giao thông điện, sử dụng năng lượng sạch và cải thiện hệ thống quản lý môi trường. Lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng điện đang được triển khai với mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 50% phương tiện trên đảo sử dụng năng lượng điện và tiến tới loại bỏ hoàn toàn phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Những chính sách này tạo nền tảng quan trọng cho việc phát triển các mô hình khách sạn thân thiện môi trường.

Ngoài ra, công tác quản lý rác thải và bảo vệ môi trường cũng đạt được một số kết quả tích cực. Phú Quốc đã cam kết giảm thiểu rác thải nhựa và bước đầu đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Theo Hữu Tuấn (2023), tính đến năm 2023, lượng rác thải nhựa đã giảm khoảng 21%, tiến gần đến mục tiêu giảm 30% vào năm 2025 và trở thành “Đảo ngọc” không còn rác thải nhựa trong thiên nhiên vào năm 2030. Những nỗ lực này góp phần cải thiện môi trường du lịch và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các cơ sở lưu trú theo tiêu chuẩn xanh.

Tuy nhiên, việc phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Trước hết, sự phát triển chưa đồng đều giữa các cơ sở lưu trú. Một số khách sạn cao cấp có khả năng đầu tư và tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế đã triển khai các giải pháp xanh một cách bài bản, trong khi phần lớn các cơ sở quy mô nhỏ và trung bình vẫn chưa thực sự quan tâm đến yếu tố môi trường. Điều này dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong toàn ngành lưu trú.

Bên cạnh đó, việc áp dụng các tiêu chuẩn xanh vẫn mang tính tự nguyện và chưa có hệ thống giám sát chặt chẽ. Nhiều cơ sở lưu trú mới chỉ dừng lại ở các biện pháp đơn lẻ như hạn chế sử dụng nhựa hoặc tiết kiệm điện, chưa xây dựng được hệ thống quản lý môi trường toàn diện. Việc thiếu các tiêu chí cụ thể và cơ chế đánh giá thống nhất cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai.

Một vấn đề đáng chú ý khác là áp lực từ quá trình đô thị hóa và phát triển du lịch. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất phục vụ xây dựng cơ sở lưu trú đã tác động đến môi trường tự nhiên của đảo, đặc biệt là hệ sinh thái rừng và ven biển. Nếu không có giải pháp quản lý phù hợp, sự phát triển này có thể làm suy giảm tài nguyên du lịch, ảnh hưởng đến tính bền vững trong dài hạn.

Ngoài ra, nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp và du khách về du lịch xanh vẫn còn hạn chế. Mặc dù xu hướng tiêu dùng bền vững đang gia tăng trên toàn cầu, nhưng việc lựa chọn các dịch vụ thân thiện môi trường tại Việt Nam nói chung và Phú Quốc nói riêng vẫn chưa trở thành tiêu chí phổ biến đối với tất cả du khách. Điều này phần nào làm giảm động lực chuyển đổi của các doanh nghiệp lưu trú.

Nhìn chung, thực trạng phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc cho thấy một bức tranh vừa có tiềm năng, vừa tồn tại nhiều thách thức. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của du lịch tạo ra cơ hội lớn cho việc triển khai các mô hình lưu trú bền vững, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Việc thúc đẩy phát triển khách sạn xanh không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của doanh nghiệp mà còn cần sự hỗ trợ từ chính sách và sự thay đổi trong nhận thức của toàn xã hội.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc

Sự hình thành và phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả yếu tố thị trường, chính sách và nội lực của doanh nghiệp. Trước hết, xu hướng tiêu dùng du lịch có trách nhiệm ngày càng rõ nét đã tạo ra động lực quan trọng thúc đẩy các cơ sở lưu trú chuyển đổi theo hướng thân thiện với môi trường. Du khách hiện nay không chỉ quan tâm đến chất lượng dịch vụ mà còn chú trọng đến các giá trị bền vững, như giảm phát thải, hạn chế rác thải nhựa và bảo tồn hệ sinh thái địa phương. Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng này tạo áp lực cạnh tranh buộc các khách sạn phải điều chỉnh chiến lược phát triển nếu muốn duy trì sức hấp dẫn.

Bên cạnh yếu tố thị trường, định hướng phát triển du lịch bền vững của địa phương đóng vai trò định hướng quan trọng. Chính quyền Phú Quốc đã xác định mục tiêu phát triển theo hướng xanh và giảm thiểu tác động môi trường, qua đó tạo ra khung chính sách thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai các mô hình lưu trú bền vững. Tuy nhiên, hiệu quả thực thi vẫn phụ thuộc vào mức độ cụ thể hóa chính sách và khả năng giám sát trong thực tế. Khi hệ thống tiêu chuẩn và cơ chế kiểm tra chưa đồng bộ, việc áp dụng mô hình khách sạn xanh có thể mang tính hình thức, thiếu chiều sâu.

Một yếu tố khác có ảnh hưởng đáng kể là năng lực tài chính và trình độ quản lý của doanh nghiệp. Việc đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, hệ thống xử lý chất thải hay vật liệu thân thiện với môi trường đòi hỏi chi phí ban đầu tương đối lớn. Các doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn hoặc chưa đủ năng lực để triển khai các giải pháp đồng bộ. Ngược lại, các tập đoàn lớn với tiềm lực tài chính mạnh và kinh nghiệm quản lý quốc tế có xu hướng đi đầu trong việc áp dụng tiêu chuẩn xanh, từ đó tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong ngành lưu trú.

Ngoài ra, yếu tố nhận thức cũng có tác động không nhỏ đến quá trình phát triển. Một bộ phận doanh nghiệp vẫn xem các hoạt động bảo vệ môi trường là chi phí bổ sung thay vì một khoản đầu tư dài hạn mang lại lợi ích kinh tế và thương hiệu. Tương tự, không phải tất cả du khách đều sẵn sàng thay đổi thói quen tiêu dùng hoặc chấp nhận chi trả cao hơn cho các dịch vụ xanh. Điều này khiến quá trình chuyển đổi diễn ra chậm và thiếu tính lan tỏa.

4. Giải pháp phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc

Để thúc đẩy phát triển mô hình khách sạn xanh tại Phú Quốc theo hướng hiệu quả và bền vững, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương. Trước hết, việc hoàn thiện khung chính sách và hệ thống tiêu chuẩn về khách sạn xanh là yêu cầu cần thiết. Các tiêu chí đánh giá cần được xây dựng rõ ràng, phù hợp với điều kiện thực tiễn và tiệm cận với chuẩn mực quốc tế. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế kiểm tra và công nhận minh bạch nhằm đảm bảo tính nhất quán và tránh tình trạng áp dụng mang tính hình thức.

Song song với đó, các chính sách hỗ trợ tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi. Việc triển khai các chương trình tín dụng xanh, ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ đầu tư công nghệ sẽ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí ban đầu, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi rào cản về tài chính được tháo gỡ, khả năng tiếp cận và áp dụng các giải pháp thân thiện môi trường sẽ được cải thiện đáng kể.

Nâng cao năng lực quản lý và nhận thức của doanh nghiệp cũng là một giải pháp cần được chú trọng. Các chương trình đào tạo về quản trị xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả và quản lý chất thải cần được triển khai thường xuyên nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích dài hạn của mô hình này. Khi nhận thức được cải thiện, các hoạt động bảo vệ môi trường sẽ không còn mang tính đối phó mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ có thể tạo ra những chuyển biến tích cực trong hoạt động của khách sạn. Các hệ thống quản lý năng lượng thông minh, công nghệ xử lý nước thải và giải pháp số hóa dịch vụ không chỉ giúp giảm tiêu hao tài nguyên mà còn nâng cao hiệu quả vận hành. Sự kết hợp giữa công nghệ và quản lý bền vững sẽ góp phần gia tăng giá trị cạnh tranh của các cơ sở lưu trú.

Một giải pháp khác mang tính dài hạn là tăng cường liên kết giữa các bên liên quan. Sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp du lịch, tổ chức môi trường và cộng đồng địa phương sẽ giúp hình thành một hệ sinh thái du lịch xanh đồng bộ.

Cuối cùng, hoạt động truyền thông và xây dựng thương hiệu điểm đến cần được đẩy mạnh. Việc quảng bá hình ảnh Phú Quốc gắn với du lịch xanh và bền vững sẽ thu hút nhóm du khách có ý thức cao về môi trường, đồng thời tạo động lực để các doanh nghiệp chủ động chuyển đổi. Khi hình ảnh điểm đến được định vị rõ ràng, mô hình khách sạn xanh sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ và đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của du lịch địa phương.

Tài liệu tham khảo:

Tường Bách (2025). Phú Quốc số hóa và xanh hóa để đón APEC 2027. Truy cập tại: https://vneconomy.vn/phu-quoc-so-hoa-va-xanh-hoa-de-don-apec-2027.htm.

Minh Châu (2025). Phát triển mô hình khách sạn xanh trong du lịch xanh. Tạp chí Công Thương - Các kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, Số 11 năm 2025.

Chính phủ (2022). Quyết định số 876/QĐ-TTg Phê duyệt Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải.

Hữu Tuấn (2023). Phú Quốc: Nỗ lực giảm thải rác thải nhựa. Truy cập tại: https://kinhtedothi.vn/phu-quoc-no-luc-giam-thai-rac-thai-nhua.

Developing the green hotel model in Phu Quoc

Phuong Mai Anh

Faculty of Tourism and Hospitality, University of Economics - Technology for Industries

Abstract:

In Phu Quoc, the rapid expansion of tourism has generated substantial economic opportunities while exerting mounting pressure on the natural environment. The adoption of green hotel models is increasingly recognized as a means of enhancing service quality and reinforcing the island’s positioning as a sustainable destination. This study examines the current state of green hotel development in Phu Quoc, identifying key determinants shaping their adoption and performance. The findings indicate that, despite growing awareness and initial progress, the transition remains uneven, constrained by operational, financial, and regulatory factors, thereby highlighting critical dynamics in the shift toward environmentally sustainable hospitality practices.

Keywords: green hotel, sustainable tourism, Phu Quoc, tourist accommodation, environmental protection.

[Tạp chí Công Thương - Các kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, Số 9 năm 2026]