Trong chuyến công tác tại tỉnh Hải Dương, tình cờ chúng tôi được nghe các lãnh đạo chính quyền địa phương trò chuyện: “Trường ĐH Sao Đỏ là niềm tự hào của quê hương chúng tôi. Trong những năm qua, Nhà trường đã đóng góp rất nhiều cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương”. Các cán bộ lãnh đạo Bộ Công Thương cũng bày tỏ: “Trường ĐH Sao Đỏ có truyền thống hơn 40 năm, nhưng thực sự khởi sắc trong 10 năm gần đây kể từ khi bác Chương lên làm Hiệu trưởng. Trường được như ngày nay là nhờ công lao lớn của bác Chương, thật đáng bậc anh hào!”.
Câu chuyện thú vị ấy đã dẫn dắt chúng tôi đến thăm Trường ĐH Sao Đỏ. Chúng tôi đã thực sự ngỡ ngàng trước một cơ ngơi bề thế, khang trang, một không gian xanh – sạch – đẹp của Trường. Hiệu trưởng đi vắng, chúng tôi có dịp tham quan gặp gỡ và trao đổi với các thầy cô trong Ban giám hiệu, các CBGV, HSSV trong Trường. Sự trưởng thành lớn mạnh của Nhà trường giúp chúng tôi hiểu được trong đó có những cống hiến to lớn của người lãnh đạo đã làm nên những bước ngoặt trong lịch sử phát triển ấy, tìm hiểu sâu hơn về Trường càng tạo cho chúng tôi đi từ ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác...
10 năm đổi mới và bứt phá
Tháng 10/2001, thầy Vũ Thanh Chương được đề bạt cương vị Hiệu trưởng kiêm BTĐU, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử phát triển của Nhà trường. Phát huy tố chất của một nhà lãnh đạo quyết đoán, có tầm nhìn chiến lược và đặc biệt là tấm lòng nhiệt huyết với sự nghiệp giáo dục và đào tạo, thầy đã dẫn dắt Nhà trường từng bước đi vững chắc và trưởng thành. Năm 2004, Trường được nâng cấp lên Trường Cao đẳng Công nghiệp Sao Đỏ, tiếp đó tháng 3/2010 trở thành Trường Đại học Sao Đỏ (trực thuộc Bộ Công Thương).
Trong 10 năm qua, bằng sự nỗ lực vươn lên, Nhà trường đã có những bước phát triển vượt bậc, tăng số lượng bậc học từ công nhân kỹ thuật lên đại học; số lượng ngành nghề đào tạo từ 8 ngành tăng lên hơn 50 ngành và chuyên ngành; quy mô đào tạo từ 1.000 HSSV lên gần 20.000 HSSV và trở thành trường có quy mô đứng đầu các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp của tỉnh Hải Dương, cũng là một trong những trường đứng đầu của 50 trường thuộc Bộ Công Thương. Chất lượng đào tạo luôn được giữ vững, tỷ lệ HSSV tốt nghiệp hàng năm đều đạt trên 98%, tỷ lệ khá giỏi đạt 30 - 40%. 100% HSSV tốt nghiệp đều có việc làm ngay và làm đúng ngành nghề đào tạo với mức thu nhập cao và ổn định tại nhiều cơ quan doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Đến nay, Trường có 539 giảng viên, giáo viên, 100% có trình độ đại học trở lên; giáo viên dạy thực hành có tay nghề bình quân 5/7; 27 giảng viên có trình độ tiến sỹ, 239 giảng viên trình độ thạc sỹ. Đây là một trong những nguồn lực quan trọng khẳng định sự đổi mới của Nhà trường trong 10 năm qua.
Thực hiện chủ trương xây dựng: “Trường ra trường, lớp ra lớp”, ngoài cơ sở 1 có diện tích 4,7 ha, tổng giá trị tài sản 175 tỷ đồng đã được xây dựng hoàn thiện theo quy hoạch được phê duyệt năm 2002, Trường còn đầu tư xây dựng cơ sở 2 với diện tích 22,1 ha, tổng mức đầu tư được duyệt là 434 tỷ đồng (năm 2003) nếu tính theo thời giá hiện nay và một hạng mục công trình khác mới được bổ sung thì dự án có tổng mức đầu tư khoảng gần 1.000 tỷ đồng.
Hiện nay, Nhà trường đang bước sang giai đoạn phát triển mới với tinh thần “Đoàn kết kỷ cương - Mở rộng quy mô - Nâng cao chất lượng - Khẳng định thương hiệu - Hợp tác phát triển - Nâng cao đời sống” và xây dựng tầm nhìn đến năm 2020 trở thành trường đại học công nghệ đào tạo đa cấp, đa ngành, đa lĩnh vực có đẳng cấp quốc tế, chủ động hội nhập giáo dục toàn cầu.
Với sự lớn mạnh không ngừng và có uy tín đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, Trường liên tục đạt danh hiệu tiên tiến xuất sắc, được tặng thưởng: Huân chương Độc lập hạng Nhì (năm 2008); Huân chương Độc lập hạng Ba (năm 2004); Huân chương Chiến công hạng Ba (năm 2003); Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (năm 2009, 2010); 17 Huân chương Lao động các loại và được trao tặng Cúp vàng "Thương hiệu nhãn hiệu".
Gặp người thay đổi “vận mệnh” một ngôi trường
Tìm hiểu về người đã kiến tạo những trang sử vẻ vang của Nhà trường, chúng tôi được biết, thầy Vũ Thanh Chương sinh năm 1953 tại xã Nhân Hòa, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Sau khi tốt nghiệp THPT năm 1971, thầy xung phong nhập ngũ, tham gia chiến đấu vì sự nghiệp giải phóng dân tộc ở chiến trường B. Năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, thầy xuất ngũ về nhận nhiệm vụ mới tại Trường Công nhân Cơ khí Chí Linh.
Công tác tại Trường không lâu, thầy được bầu là Bí thư Đoàn trường. Với tác phong nhanh nhẹn, năng động, quyết đoán, dám nghĩ dám làm. Ở cương vị này, thầy đã dẫn dắt phong trào Đoàn ngày càng sôi nổi, đoàn kết vững mạnh. Đoàn trường liên tục được nhận Cờ mang chân dung Bác. Thấy khả năng làm việc hiệu quả, tầm nhìn chiến lược, tư duy sáng tạo, đổi mới của thầy Chương, một lãnh đạo Nhà trường lúc đó đã nói: “Người như Chương thì ở bất cứ môi trường nào cũng sẽ thành đạt”. Bởi vậy, năm 1983, sau khi tốt nghiệp khóa đào tạo giáo viên chính trị cho các trường đại học, THCN tại Phân viện Nguyễn Ái Quốc V - nay là Học viện Báo chí tuyên truyền, thầy Chương đã được một số lãnh đạo tỉnh, trung ương mời về giữ những vị trí then chốt. Nhưng những năm tháng làm việc tại Trường, thầy đã hạ quyết tâm gắn bó cuộc đời mình với sự nghiệp “trồng người”, cống hiến và xây dựng Nhà trường lớn mạnh, nên thầy ở lại, tiếp tục thực hiện mơ ước của mình.
Năm 1989, thầy được bầu làm BTĐU, kiêm Trưởng ban Tuyên giáo và giữ chức vụ đó liên tục suốt 22 năm nay. Ở vị trí này, thầy luôn khẳng định mình là một cán bộ làm việc hết mình, có trách nhiệm cao, luôn quan tâm, chăm lo công tác giáo dục đạo đức cách mạng và tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, phổ biến pháp luật của Nhà nước cho các đơn vị, các CBGV, HSSV; xây dựng khối đoàn kết nhất trí trong Đảng, chính quyền tạo nên sức mạnh tổng hợp. Năm 1995, thầy được đề bạt làm Phó Hiệu trưởng phụ trách hành chính, đời sống và công tác nội chính. Trước nhiều khó khăn, thách thức, thầy đã cùng Ban Giám hiệu tìm các giải pháp, củng cố và xây dựng Nhà trường từng bước đi lên. Năm 2001, thầy Vũ Thanh Chương được đề bạt vị trí Hiệu trưởng kiêm BTĐU Nhà trường. Với cương vị mới, thầy đã làm một cuộc cách mạng, đổi mới một cách toàn diện trong quản lý, giáo dục - đào tạo... để có một trường ĐH Sao Đỏ khang trang, phát triển như hôm nay.
Dù ở cương vị nào, thầy Hiệu trưởng vẫn là một người gần gũi, giản dị, hết lòng vì học sinh thân yêu. Thầy luôn tâm niệm, ngoài nhiệm vụ đào tạo thế hệ HSSV trở thành người có tri thức và tay nghề giỏi, các em còn là những người con, người cháu cần dạy dỗ, bảo ban khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đối với bản thân, thầy tự mình rèn luyện phẩm chất đạo đức, phấn đấu học tập nâng cao trình độ nghiệp vụ và kiến thức chuyên môn. Bằng quyết tâm và nghị lực ấy, thầy đã không ngừng học tập phấn đấu vươn lên theo học và đã nhận bằng tốt nghiệp Đại học Kinh tế năm 1993, bảo vệ luận văn thạc sỹ năm 2003 và luận án tiến sỹ năm 2007 được xếp loại xuất sắc. Thầy còn là tấm gương mẫu mực về xây dựng cuộc sống văn hóa và gia đình, nêu cao tinh thần hợp tác, tương trợ, là hạt nhân xây dựng sự đoàn kết, nhất trí. Hàng năm, thầy có hàng trăm sáng cải tiến và nhiều đề tài cấp trường được nghiệm thu, áp dụng đưa lại hiệu quả kinh tế - xã hội thiết thực, chất lượng đào tạo được nâng cao. Chỉ tính riêng từ năm 2005 đến nay, thầy đã làm chủ nhiệm 05 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, được Bộ Công Thương xếp loại xuất sắc. Nhằm nâng cao chất lượng quản lý và đào tạo, thầy đã cùng ban lãnh đạo Nhà trường xây dựng và áp dụng vận hành bộ tiêu chuẩn ISO 9001 - 2000. Những cống hiến cho sự nghiệp phát triển khoa học của thầy đã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng lao động sáng tạo liên tục các năm 2006, 2007, 2008 và 2009.
Với nhiều đóng góp trí tuệ và năng lực lãnh đạo cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là sự nghiệp giáo dục - đào tạo, sự phát triển của Trường ĐH Sao Đỏ, thầy Chương đã được Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Lao động hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba; Huân chương Chiến sỹ giải phóng hạng Ba; Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba; Danh hiệu Nhà giáo ¬ưu tú năm 2006; Danh hiệu Chiến sỹ thi đua toàn quốc năm 2008; Bằng khen của Thủ t¬ướng Chính phủ; Các Huy chương: Vì thế hệ trẻ, Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhì, Vì Hội chiến binh, Vì an ninh tổ quốc, Vì Hội chữ thập đỏ, Vì sự nghiệp xây dựng tổ chức công đoàn, Vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ, Vì sự nghiệp giáo dục, Vì sự nghiệp văn hóa thông tin, Vì sự nghiệp phát triển công nghiệp Việt Nam, Vì hội khoa học mỏ, Vì sự nghiệp vũ trang quần chúng, Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng. Ngoài ra, còn rất nhiều bằng khen, giấy khen của các bộ, ngành và chính quyền địa phương... Đặc biệt, năm 2010, thầy đã được vinh danh khi đón nhận Cúp vàng "Lãnh đạo xuất sắc".
Và chìa khóa của sự thành công...
Qua tìm hiểu về người "Lãnh đạo xuất sắc" của Trường ĐH Sao Đỏ đã thôi thúc chúng tôi trở lại Trường, quyết tâm tìm gặp thầy Chương và may mắn được trò chuyện cùng thầy. Cảm nhận đầu tiên ở thầy là một Hiệu trưởng tự tin, quyết đoán; có tư duy đổi mới, dám nghĩ dám làm và đằng sau vẻ cương trực đó còn là một người thầy gần gũi, bình dị. Khi nói về ngôi trường thân yêu của mình, thầy bày tỏ: “Muốn phát triển Nhà trường, phải mở rộng quy mô. Quy mô đào tạo là chìa khóa của sự phát triển”, chúng tôi thắc mắc: “Tại sao lại là quy mô chứ không phải là chất lượng đào tạo, thưa thầy?”. Thầy nói: “Quy mô đào tạo thể hiện tầm vóc, là sinh khí và thước đo cho sự phát triển của Nhà trường. Quy mô và chất lượng luôn luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, bổ trợ cho nhau chứ không thể tách rời nhau”.
Thầy giải thích thêm về mối liên hệ biện chứng giữa quy mô và chất lượng: “Muốn có chất lượng tốt phải có quy mô lớn, giúp tăng năng lực tài chính, đây chính là điều kiện tiền đề để phát triển các yếu tố quyết định đến chất lượng đào tạo như: Thứ nhất, đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo sẽ trả lời cho câu hỏi dạy cho học trò cái gì? dạy để làm gì và dạy như thế nào? Thứ hai, đội ngũ CBGV là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào tạo. Thứ ba, để nâng cao chất lượng đào tạo thì mỗi nhà trường cần phải có cơ sở vật chất, kỹ thuật tiên tiến, hiện đại, đây là điều kiện tiền đề giúp cho việc giảng dạy của các thầy cô giáo được tốt hơn. Thứ tư, coi công tác quản lý và giáo dục cho HSSV là yếu tố quan trọng có ảnh hưởng lớn đến chất lượng đào tạo.
Bốn yếu tố quan trọng trên quyết định đến việc nâng cao chất lượng đào tạo. Câu chuyện giữa quy mô và chất lượng luôn có mối quan hệ biện chứng, luôn luôn gắn bó chặt chẽ với nhau chứ không thể tách rời nhau là như vậy. Chúng tôi cho rằng, mở rộng quy mô chính là chìa khóa cho sự thành công của Nhà trường”.
Để giải bài toán mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo, thầy đã tổ chức lại các hoạt động quản lý và đào tạo, trực tiếp xây dựng chỉ đạo thực hiện chiến lược phát triển, mở rộng quy mô bằng nhiều hình thức: Đầu tư đúng trọng điểm; mở thêm các ngành đào tạo; liên kết đào tạo với các trường trong và ngoài nước; đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng; mua sắm trang thiết bị hiện đại, tiên tiến; bổ sung và bồi dưỡng đội ngũ CBGV, giảng viên; tăng cường công tác quản lý HSSV để tạo thành một thể thống nhất, đoàn kết vững mạnh trong sự nghiệp đổi mới và phát triển của Nhà trường.
Những điều thầy giảng giải đã giúp chúng tôi mở mang nhiều điều và thêm khẳng định tư duy biện chứng, tầm nhìn xa trông rộng của thầy.
Làm nghề báo, đi nhiều nơi, gặp và tiếp xúc với nhiều người, nhưng người để lại ấn tượng sâu sắc, sự cảm phục, trân trọng, kính mến như thầy Chương rất hiếm. Chúng tôi hiểu rằng, không chỉ có tập thể CBGV, HSSV trong Nhà trường, mà bất cứ ai khi chứng kiến sự trưởng thành của Trường ĐH Sao Đỏ và cống hiến to lớn của thầy đều cùng suy nghĩ, những người như thầy Chương xứng đáng là những Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
